తెలంగాణ

2010-11-02T01:33:00.000-07:00

ణాత్మక భావవాది : అన్నమయ్య -వెంకటేశ్వరస్వామిని అమ్ముకుని బతికేపూజారులను అధికారులను మనం ఇవాళ చూస్తున్నాం. అయితే వెంకటేశ్వరస్వామినినమ్ముకుని మాత్రమే బతికిన కవి తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యుడు.అన్నమయ్య భక్తకవి.అయితే ఆయన ఏనాడూ సమాజాన్ని విస్మరించి మాట్లాడలేదు. ఆయనది భావవాదమే .సృష్టి కర్త మీద విశ్వాసం ఉన్న కవే.“కుమ్మరి వాడులేకే కుండ లేబుట్టేనానెమ్మినీవు పుట్టించక నేనే బుట్టితినా”“అతని మూలమే జగమంతానిది”అని గట్టిగా నమ్మినకవి అన్నమయ్య. అన్నిటికే విష్ణువునే కర్తగా నమ్మినఅన్నమయ్య సంఘంలోని ఆనారోగ్యకర ధోరణులను ఎత్తి చూపడానికే నిరంతరం కృషిచేసాడు. సామాజిక రుగ్మతలన్నిటినే హరి భక్తే సరైన మందని భావించి, దానినేప్రచారం చేశాడు. అది మందు అవునా కాదా అన్నాదానిమీద భావ, బౌతిక వాదుల మధ్యఅభిప్రాయ భేదాలున్నాయి. అయితే ఆరువందల ఏళ్ళ క్రితమే ప్రజల భాషలో , ప్రజలవాణిలో సామాజిక రుగ్మతలను ఎత్తి చూపిన కవిగా అన్నమయ్యను గుర్తించాలి.రోగనిదానం సరిగ్గానే చేసిన అన్నమయ్య వైద్యం దగ్గరికి వచ్చేసరికిభావవాదంలో పడిపోయాడు. అది వేరే విషయం.హిందూమతం, మనువాదం - వీటి భౌతిక స్వరూపమైన వర్ణ - కుల వ్యవస్థ. దీనికిఆధిపత్యం వహించే భూస్వామ్య వర్గం - దీని స్వార్థం - ఇవి సమాజానికితెస్తున్న కీడూ - వీటిని అన్నమయ్య జాగ్రత్తగా గుర్తించాడు. ఆస్థాన కవులుకీర్తించే రాచరికాన్ని అన్నమయ్య ధిక్కరించాడు. అస్థాన కవులు కీర్తించేకుల వ్యవస్థను అన్నమయ్య తిరస్కరించలేదుగాని, కుల వివక్షనువ్యతిరేకించాడు. మనువాదం భారతీయ సమాజాన్ని కులసమాజంగా స్థిరీకరించి అధిభ్రష్టుపట్టిపోయిన దశలో, విదేశీ పాలకులు భారత దేశంలో స్థిరపడి వాళ్ళమతాలకు అనుగుణంగా ప్రజల్ని మల్చుకొనే క్రమంలో హిందూ మతం బలహీనపడుతున్ననేపథ్యంలో, జనం కుల ప్రాతి పదికన, దైవారాధన ప్రాతిపదికన చీలిపొయి జాతినిర్వీర్యమౌతున్న సమయంలో అనేక దైవారాధనాలతో జనం చీలిపోతున్న సందర్భంలోఅన్నమయ్య చలించిపొయి కలం పట్టాడు.ఏ దేవుని పేరు చెప్పి మనువు వర్ణ వ్యవస్థను శాశ్వతం చేశాడో, ఆ దేవునిమీది భక్తితోనే అన్నమయ్య వర్ణవివక్షను వ్యతిరేకించాడు. దేవుడుమంత్రానికి, బ్రాహ్మణులకు ఆధీనులనే వాదాన్ని తిరస్కరించి దేవుడూభక్తాధీనుడని చాటాడు అన్నమయ్య. ఒక రకంగా అన్నమయ్య దేవుని అల్పసంఖ్యాకులచెరనుంచి తప్పించి సార్వజనికం చేశాడు. దేవుని మానవీకరించాడు. భారత దేశవ్యాప్తంగా మధ్య యుగాలలో భక్తి ఉద్యమం ఉప్పెన గా వచ్చింది. ఆంధ్ర దేశంలోఅన్నమయ్య ఆ ఉద్యమ ప్రతినిధి. భక్తకవులు భక్తులుగా ఉంటూనే సమాజంలోసంస్కరణలను ప్రతిపాదించారు. నిలవనీటి మడుగుగా ఉన్న సమాజానికి ప్రవాహ గుణంతీసుకొచ్చాడు. అన్నమయ్య వెంకటేశ్వరుని మీద భక్తిని అన్ని రోగాలకు మందుగాప్రచారం చేశాడు. భగవంతుడు ఉన్నాడా లేడా అన్న ప్రశ్న అన్నమయ్యకు అవసరంలేదు. అన్నమయ్యకు దేవుడున్నాడు .ఆయన సృష్టిలో ఆర్థిక అసమానతలు, సాంఘీకవివక్షలు, స్వార్థం వంటి రుగ్మతలకు చోటు లేదని ఆయన భావించాడు . అందుకోసంతన పదాలలో సంస్కరణ భావాలను ప్రచారం చేశాడు.దేశంలో అనేక దేవతారాధనలు కొనసాగుతున్న సమయంలో బయటి నుంచి ఏకేశ్వరోపాసనచేసే మతం ప్రవేశించింది.అందువల్ల హిందువులలో ఏకేశ్వరోపాసనను ప్రచారంచెయ్యవలసిన చారిత్రక అవసరం ఏర్పడింది. అన్నమయ్య ఆ అవసరాన్ని గుర్తించి“బ్రహ్మమొక్కటే” అని నినదించాడు. కుల వ్యవస్థ విస్తృత రూపాన్నిసంతరించుకొని, నిరంకుశమై ప్రజల మధ్య సహజంగా ఉండవలసిన సంబంధాలువిచ్ఛిన్నమై ఆర్థిక వైరుధ్యాలు ఏర్పడిన సమయంలో అన్నమయ్య బాధ్యతాయుతమైనపాత్ర నిర్వహించాడు.” జంతు కులమంతా నొకటే ” అని సిద్ధాంతం చేశాడు అన్నమయ్య. “సానుజాతమయ్యేసకల కులము ” అని వేమన అనడానికి 250 ఏళ్ళకు ముందే అన్నమయ్య అన్నాడు. రాజునిద్ర, బంటు నిద్ర ఒకటేనని , బ్రాహ్మణుడు, చండాలుడు తిరిగే నేల ఒకటేనని,దేవతలకు , పశువులకు కామ సుఖమొకటేనని, ధన వంతునికి, పేదవానికిరాత్రింబవళ్ళు ఒక్కటేనని, శిష్టాన్నానికి దుష్టాన్నానికి ఆకలి ఒకటేననిదుర్వాసనను, సువాసనను మోసే గాలి ఒకటేనని, ఏనుగు మీద, కుక్క మీద పడే ఎండఒకటేనని - ఇలా ప్రకృతి లో లేని వివక్ష సంఘంలో ఉండకూడదని ప్రబోధించాడుఅన్నమయ్య.కర్మ పేరు చెప్పి , దైవం పేరు చెప్పి విస్తృత మానవాళి జీవితాన్ని తమగుప్పెట్లోకి తెచ్చుకోవాలనుకొనే పురోహితచర్యకు ప్రతి చర్య అన్నమయ్యకవిత్వం.” బ్రహ్మమనగ వేరే పరదేశమున లేడుతన్ను తానెరిగిన దానెబో బ్రహ్మంబు ” అని వేమన చెప్పకముందే అన్నమయ్య“మనసున నమ్మనేర్చితే మనుజుడే దేవుడంచుతనలోనె వున్న వాడు తావు లేని దైవము”అని చాటాడు. ఆత్మ సకల వ్యాపకమని అనుకుంటే జాతి, కుల అభిమానాలను గురించిచర్చించవలసిన అవసరమే లేదని చాటాడు.“కులముకన్న మిగులగుణము ప్రధానంబు” అని వేమన చాటకముందే , అన్నమయ్య“కొంచెమును ఘనముంగనుకొననేల ? హరిందలంచుపంచ మహాపాతకుండె బ్రహ్మణోత్తముండు”అని ప్రకటించాడు. కులానికి వ్యక్తిత్వానికి సంబంధం లేదు అన్నది క్రీ.శ.15 శతాబ్దం నాటికి విప్లవాత్మకమైన ఆలోచన. నన్నయ్య తన భారతంలోఉదంకోపాఖ్యానంతో ” నిండుమానంబు” పద్యంతో కులాన్ని బట్టి గుణ ముంటుందనిచెప్పాడు. దీనిని అన్నమయ్య తిరస్కరించాడు. కుల వ్యవస్థ సృష్టించినసంఘర్షణను తగ్గించడానికి అన్నమయ్య వెంకటేశ్వర భక్తిని సాధనంగాచేసుకున్నాడు. అగ్ర వర్ణాల వాళ్ళను ఆధిపత్య భావననుంచి, కిందికి దించి .కింది కులాల వాళ్ళను ఆత్మన్యూనతనుంచి పైకిలాగి, ఇద్దరినీ ఒకేకేంద్రబిందువు దగ్గరికి తీసుకొచ్చే ప్రయత్నం చేశాడు అన్నమయ్య.మల్లికార్జున రాయలును, అతని పినతండ్రి కొడుకును విరూపాక్షరాయలు, ఇతనినిఇతని పెద్ద కొడుకు, ఈ పెద్ద కొడుకును తమ్ముడు ప్రౌఢ రాయలు, ఇతనిని సాళువనరస నాయకుడూ చంపి రాజ్యధికారాలను హస్తగతం చేసుకున్నాడు. ఈ రక్త చరిత్రనుఅన్నమయ్య చూశాడు. అధికారం కోసం , అందలం కోసం హత్యలకూ వెనుకాడని రాజులదుర్మార్గాలను సహించలేదు అన్నమయ్య.“వెఱుతు వెఱుతు నిండు వేడుక పడనిట్టికుఱుచ బుద్ధులనెట్లు గూడుదురయ్యదేహమిస్తున్నవాని దివిడి చంపెడువాడుద్రోణి గాక నేడు దొరయటతోడబుట్టిన వాని తొడరి చంపెడువాడుచూడ దుష్టుడు గాక సుసృతియుట……కొడుకు నున్నతమతిగోరి చంపేడు వాడుకడుపాతకుడుగాక ఘనుడటతల్లి జంపెడువాడు తలప దుష్టుడుగాకయెల్లవారల కెల్ల నెక్కుడట….అని అధిక్షేపించాడు అన్నమయ్య. సాళువనరసింహుని ఆఙ్ఞను ధిక్కరించిన ఘనత అన్నమయ్యది.స్వార్థం , కపటం , అత్యాశవంటి దుష్టలక్షణాలు మన సమాజంలో అన్నమయ్యకాలానికే ముదిరిపోయాయి. ఆ సంఘాన్ని అన్నమయ్య సంస్కరింప బూనుకొని కొన్నివందల సూక్తులను రూపొందించాడు. అప్పటి సమాజంలో కులం, ధనం సృష్టిస్తున్నవైరుధ్యాలను అన్నమయ్య గమనించాడు. ఆ రెండు ఆధిక్యతలు మంచివి కావని చాటాడు.” కులమెంత గలిగిన కూడించు గర్వంబుధనమెంత గలిగెనది దట్టమౌలోభంబుఘన విద్య గలిగినను కప్పు పైపై మదముసిరులెన్ని గలిగినను చింతలే పెరుగు”వేదాంత ప్రవాననాల బరువుతో మన చానెళ్ళు మనల్ని గూనివాళ్ళుగా తయారుచేస్తున్నాయి. ఆచరణ సాధ్యంగాని వేదాంతం చెప్పడంలో భారతీయ వేదాంతాలుప్రపంచంలోనే అగ్రగ్రాములు. ఆచరణలోకి వచ్చేసరికి వాళ్ళు చాలా నేలబారుమనుషులుగా మిగిలిపొతారని ఇటీవల అనేక సంఘటనలు రుజువు చేశాయి ఇలాంటివాళ్ళను“చెవ్ప్పుడుమాటలే చెప్పుగొనుటగాకచెప్పినట్లు దాము సేయరెవ్వరును “అని అన్నమయ్య ఆనాడే దెప్పిపొడిచాడు. నాటి సమాజానికి ఇదొక జాటి దెబ్బ, ఒకములుగర్రపోటు. ఇతరులకోడును నిరంతరం కోరేవాళ్ళు, ఇతరుల కష్టాలు కలిగించేవాళ్ళు , ఇతరులకు కష్టాలు కలిగితే సంతోషించే వాళ్ళు మనకు కనిపిస్తారు.వాళ్ళలో ఈర్ష, అసూయ, ద్వేషం వంటి దౌర్జన్యాలు పుష్కలంగా ఉంటాయి.అన్నమయ్యఈ రకం జనానికి కూడా రాత పెట్టాడు. వాళ్ళ జన్మే వృధా అనే దాకా వెళ్ళాడుఅన్నమయ్య.పరుల మనసునకు నాపదగలుగజేయబరితాపకరమైన బ్రదుకేలా!సొదిదినితరుల మేలు చూసి సైపగలేకతిరుగుచుండేటి కష్టదేహమిద్యేలా?ఆర్థిక వైరుధ్యాలను అన్నమయ్య ఏ మాత్రం సహించనట్లు కనిపించడు. భూస్వామ్యవ్యవస్థకు ఆర్థిక సాంఘిక అసమానతలు రెండుకళ్ళు. వీటిని అన్నమయ్యనిర్ద్వంద్వంగా తిరస్కరించాడు. కొంత మంది జీవితం కష్టాలమయం , మరికొందరికి సుఖాలజాలం కావడాన్ని ఆయన గమనించాడు.” పాటెల్ల నొక్కచోనుండు, భాగ్యమెక్కచోనుండుయీటువెట్టి పెద్ద తనం వెంచబనిలేదు”“అతి సంపదలు దేహన ఙ్ఞానిసేయుఅన్న ,మదమున చిత్తమగపడదు”అన్ని అన్నమయ్య ఆర్థిక కేంద్రీకరణ దుష్పలితాల పట్ల అనాడే హెచ్చరించాడు.భారతీయే వేదాంతం భారత జాతిలో సోమరితనాన్ని పెంచిన మాట వాస్తవం.కర్మ,జన్మ,పునర్జన్మల సిద్ధాంతం మనిషిని కర్తవ్య విముఖున్ని చేసింది.ప్రజల శ్రమ మీద ఆధారపడి బతికిపోయే సోమరిపోతుల్ని కూడా స్పష్టించింది.కొందరు కష్టపడి సృష్టిస్తుంటే కొందరు కూర్చొని తినే వాళ్ళుగ తయారయ్యారు.అలాంటి వాళ్ళనూ చూశాడేమో అన్నమయ్య.“మహినుద్యోగి గావలె మనుజుడైన వాడు” అని భోధించాడు. అదే సమయంలో అన్నమయ్యసుఖాల కోసం పరుగు పెట్టే భోగలాలసులకు వైరాగ్యాన్ని కూడా బోధించాడు.సంపాదన కోసం దేశాన్ని తాకట్టు పెట్టాడానికి, అమ్మేయడానికి, దేశరహస్యాలుబయట దేశాలకు అందించడానికి వెనకాడని దశకు మనం చేరుకున్నాం. పెళ్ళిళ్ళలోవిందులలో దుర్భరమైన భోజనాలు, అవసరానికి మించిన అంతస్తుల భవనాలు, వేదాంతంబోధించే బాబాలకు ఎకరాల కొలదే భనవాలు , సిగ్గూ , మర్యాదలు పోయినా ఫరవాలేదుధన వంతులైపోతే చాలు- ఇలా ఉంది నేటి మనుషుల తీరు. ఈ బాపతు జనాలకు అన్నమయ్యఏమైనా బోధించాడా అని వెతికితే ఈ పదం దొరికింది.అప్పులేని సంసారమైనపాటేచాలుతప్పులేని జీతమొక్కతారమైన జాలు”కంతలేని గుడిశెక్క గంపంతయినజాలుచింతలేని యంబలొక్క చారడేచాలుజంతగాని తరుణి యే జాతైన నది చాలువింతలేని సంపదొక్క వీసమేచాలు”తిట్టులేని బ్రతుకొక్కదినమైన నదెచాలుముట్టులేని కూడొక్క ముద్దడే చాలుగుట్టుచెడి మనికంటే కొంచెపుమేలైనచాలువట్టిజాలి బడుకంటే వచ్చినంతేమేలు…..భౌతికవనరుల మీద పెత్తనానికి దేశాలు, రాజ్యాలు , కులాలు , వర్గాలు పోటీపడుతున్న స్వార్థపరులు ఈ పదాన్ని చదువుతారా? వెంకటేశ్వరస్వామి చుట్టూమూగి నానాయాగీ చేస్తున్న వాళ్ళు ఆయన పేరు మీద అన్నమయ్య రాసిన ఈ పదాన్నిచదువు తున్నారా? మనిషి కోసం సంపదగాని, సంపదకోసం మనిషి కాదన్నవాస్తవాన్నిప్రపంచీకరణ జ్వరంలో పడికొట్టుకుపోతున్న వాళ్ళు గమనిస్తారా? నాబోటినాస్తికులకు అన్నమయ్య పదంలోని పధ్నాలుగు పంక్తులలో చివరి రెండు పంక్తులతోపేచీ ఉండవచ్చు . తక్కిన పంక్తులతో ఆయన లొకరీతినే చాటాడు.అన్నమయ్య తాత్వికంగా భావవాదికవిగా సంస్కరణవాది.

2010-10-05T00:20:00.000-07:00

తల్లి గోదారి
వెంకటేష్
శుక్రవారం, అక్టోబర్ 1, 2010, 9:57[IST]
తల్లి గోదావరి గల గలా వస్తోంది. రోజు తనకు పిండాలనే తిండి పెట్టేపంతులు పరమపదించాడు.వాడి ఆత్మ శాంతికై కాటన్ దొరతో చెప్పిఒడ్డునున్న ప్రజలందరికీ అన్న దానం చేయించింది.విరగబడి ప్రజలు విందారగించారు.మిగతా నదులన్నిటి స్థితి ఇలాగే! పంతులు పిల్లలు దిక్కు లేక దీనంగా చావలేక బ్రతుకీడుస్తూ మంచి చదువులు చదివి పిండాల చదువు రాక వేరే ఉద్యోగం లేక దీనంగా గోదారి చేరారు.ఓ పిల్లలారా మీ కష్టాలకు ధనసాయం చేస్తే చెతకాని వాళ్ళలామిగులుతారులెండి. మీరంతా ఏకం కండి. విప్లవ మూర్తులై ఉద్యోగ విద్యా సాధనలోరిజర్వేషన్లు చేయించుకోమనితల్లి గోదారి ఉప్పెనతో పిలుపునిచ్చింది.

2010-10-04T02:55:00.000-07:00

అన్నాబావు సాఠే

భారతీయ గోర్కీ అన్నాబావు సాఠే !

- అట్టడుగునుంచి అత్యున్నత స్థాయికి
- ప్రజాకళకు, సాహిత్యానికి మార్గదర్శి
- తెలంగాణ సాయుధ పోరాటంపై ఒగ్గుకథ
- సామాజిక న్యాయం కోసం సుదీర్ఘ పోరాటం

Anna_Bhau_Satheగ్రామీణ ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం అరకొరగా సాగించి, ఏ వంశ పారంపర్య సాహిత్య సాంస్కృతిక వాతావరణ మద్దతు లేకుండా, ఖూనీకోరుగా పోలీస్‌ రికార్డుల్లో బ్రిటిష్‌ సర్కార్‌ చిత్రించిన సంచార జాతికి చెందిన ఒక నిమ్న కుల వర్గీయుడు భారత దేశ సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొంది, సోవియట్‌ యూనియన్‌ గుర్తింపు స్థాయికి ఎదిగి, భారతదేశ మ్యాక్సిం గోర్కీగా పేరు సంపాదించడం ఊహించలేని అంశం. మరాఠీ సాహిత్యం ద్వారా ప్రగతిశీల, దళిత, బహుజన వర్గాల కు ఎంతో అభిమాన పాత్రుడు, చిరస్మరణీయుడు, అగ్రశ్రేణి సాహితీకారుడు అన్నాబావు సాఠే. ఆయన జన్మదినం 1920 ఆగస్టు1న. అతి తక్కువ వ్యవధిలో అమూల్యమైన సాహిత్యాన్ని సృష్టించి 50 ఏళ్ళ వయసులోపునే 1969 జులై 18న అస్తమించిన రేపటి వెలుగు చుక్క.

మహారాష్టల్రోని సాంగీ జిల్లా వాఠేగావ్‌లో బావూ- వాలూబాయి దంపతులకు అన్నాబవు జన్మించాడు. అతి శూద్ర కుల వర్గానికి చెందిన మాంగ్‌ (మాతం గ్‌) అనే నిమ్నజాతిలో పుట్టినందున వారికి నిర్దిష్ట వృత్తి పని కూడా లేదు. బావూ నానా కష్టపడి విధిలేక ముంబాయికి ఒక్కడే వెళ్ళి గ్రామంలో వదలి వెళ్ళిన తన కు టుంబాన్ని ఏదో ఒక రూపంలో పోషిం చాడు. బావూకు ఐదుగురు సంతానం. వారిలో ఒకరు చిన్ననాడే మరణించా డు. మొదటి సంతానం కుమార్తె. పేరు బాగూబాయి. తర్వాత అన్నాబావు, శం కర్‌, జారుూబాయి జన్మించారు. బాల్యంలో అన్నాబావును తుకారాం అని పిలిచేవారు. కాని తర్వాత అందరూ ప్రేమతో అన్నా అనే పేరుతో పిలవడం వలన అదే పేరు స్థిరపడింది.

ఫకీరా అనే వ్యక్తి అన్నాబావు మామ- బ్రిటిష్‌ వారికిపై తిరుగుబాటు చేపట్టాడు. ఆయన ప్రభా వం చిన్న వయసులో అన్నా బావుపై పడింది. అన్నా విద్యాభ్యాసం రెండవ తరగతి వరకు జరిగిందని కొందరు, లేదు ఏడవ తరగతి వరకు కొనసాగిందని మరికొందరు పరిశోధకులు వాదించారు. కాని నేటికీ వాటికి సరియైన ఆధారాలు లభించడం లేదు.బాల్యంలో అన్నా ఊరిలో, ఊరవతల జరిగే జాతరలలో పాల్గొని అక్కడి సాహిత్య, సాంస్కృతిక, క్రీడా రంగాలలో ఎక్కువ శ్రద్ధ చూపేవాడు. దానితో ఆయనకు ప్రజా గేయాలు, ఒగ్గు కథలు, జానపద, పురాణ, వీరగాథలు, వేట కథలు, సాహస కృత్యాలపై మక్కువ పెరిగింది.

దేశ స్వాతంత్య్రం కోసం పోరాడిన క్రాంతి వీరుడు నానాపాటిల్‌ ఉద్వేగ ఉపన్యాసం ఆయనపై బలంగా ప్రభావం చూపింది. దీంతో వారితో కలిసి అజ్ఞాతవాస కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనేవాడు. అన్నా బావు తల్లి ఈ పరిస్థితిని గమనించి వెంటనే తమ కుటుంబాన్ని ముంబాయికి రప్పించుకొమ్మని వినతి చేసింది. దానితో బావూ కుటుంబం మొత్తం నానా కష్టాలు పడి (సతారా నుంచి నడుస్తూ) ముంబాయికి చేరు కుంది. అక్కడ స్థిరమైన నివాసం లభించకున్నా బావూ తన చాలీ చాలనీ జీతంతో ఒక పూరి గుడిసెలో కా లం వెళ్ళబుచ్చి కుటుంబాన్ని పోషించుకున్నా డు. అన్నాబావు ముంబా యిలో తండ్రికి ఆర్థిక సహకారం నిమిత్తం నానా రకాల పనులు చేశాడు.

చివరికి బట్టల మిల్లులోనూ చేరా డు. అప్పుడే బట్టల మిల్లు కార్మికుల కోసం సంఘాలు స్థాపిస్తూ కమ్యునిస్టు పార్టీ బలమై న ఉద్యమాన్ని నిర్మించసాగింది. అన్నాబావు కు కమ్యునిస్టు భావాలు గల వ్యక్తులు పరిచయమయ్యారు. ఆయనలోని సాహిత్య కళను గుర్తించి వెలికి తీయడానికి సహకా రం అందించారు. బాల్యం నుంచే నాటకాలు, గేయాలు, జానప ద సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలలో విశేష ఆసక్తి ఉన్నందున అన్నాబా వు సాహిత్య, సాంస్కృతిక రంగాలను ఎంచుకుని తొలి రచనకు ఉపక్రమించాడు.ఆ కాలంలో ముంబాయిలో కమ్యునిస్టుల నేతృత్వంలో సభలు, సమావేశాలు, సమ్మెలు, ధర్నాలు సాగేవి.గోడలపై రాతలు మొదలు నినాదాలు చేసే వరకూ అన్నింటిలో అన్నాబావు పాల్గొన్నాడు.మార్క్సిజం ప్రభావంతో పూర్తికాలం ఉద్యమ కార్యకర్తగా పని చేయడం ప్రారంభించాడు. ఉద్యమం లో తన ఆలోచనా ధోరణి విస్తరించి సాహిత్య సాంస్కృతిక రంగాలలో అగ్రశ్రేణికి చేరాడు.

‘జగ్‌ బదల్‌ ఘాలునీ సాంగూన్‌ గేలే మలాభీమ్‌రావ్‌’ గీతం అన్నాబావు రాసిన అన్ని గేయాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది. దీని అర్థం ‘ప్రపంచాన్ని మార్చివేయమని నాకు నా భీమ్‌రావ్‌ (డా అం బేడ్కర్‌)చెప్పి వెళ్ళాడు’. క్రియాశీల కమ్యునిస్టు కార్యకర్త గా ఉన్న బావూ దళితుల పట్ల, వెనుకబడిన బలహీనవర్గాల పట్ల, కుల వివక్ష పట్ల ఝుళిపించిన కలం అగ్రకుల వర్గాల దోపిడీ గుండెల్లో అల్లకల్లోలం సృష్టించింది.అన్నాబావును ఒక రాజ కీయ కార్యకర్తగా కంటెగొప్ప సాహిత్యకారుడిగా మరాఠీ ప్రజ లంతా గుండెల కద్దుకుంటారు. భారత దేశ సాహిత్యంలో ఇంతవరకు ఏ ఒక్కరూ- కవి, రచయిత, నాట కకర్త, వాగ్గే యకారుడు, విమర్శకుడు వంటి అనేక విభిన్న రూపాను సమగ్రంగా అందుకొని ఎదగలేక పోయారు.కానీ అన్నా వారికి విరుద్ధంగా అద్భుత కళా సాహిత్యాన్ని సృష్టించ గలిగాడు.

అన్నాబావు రాసినవి 32 నవలలు. వాటిలో ప్రతి ఒక్కటి ఆణి ముత్యమే. వాటిలో దాదాపు 7 నవలల ఆధారంగా మరాఠీలో సినిమాలు విడుదలయ్యాయి. అవన్నీ బాక్సాఫీసులో హిట్టయ్యా యి. అందులో ‘ఫకీరా’ నవల కేంద్ర సాహిత్య పురస్కారాన్ని అందుకోవడమే కాకుండా మరాఠీ సాహితీ పాఠకలోకాన్ని ఊర్రు తలూగించిన కథ. అందులో హీరో దోపిడీ దొంగ. గ్రామాల్లో పేదలపై జరిగే అన్యాయాలను సహించలేక సాయుధుడై పీడకు లను గజగజ వణకిస్తూ అడవిలో మకాం చేస్తాడు.

సరిగ్గా ‘రాబిన్‌ హుడ్‌’ వలె భూస్వాముల, ధనవంతుల ధాన్యాన్ని, డబ్బును దోచుకుని గ్రామీణ పేద జనానికి పంచి పెడతాడు. కథ చివరలో పట్టుబడి ఉరిశిక్షకు గురి అయినా తను ఎంచుకున్న మార్గంలో తప్పులేదని, భవిష్యత్తు పరిణామాలకు తానొక మార్గదాతనని చాటి చెబుతాడు. ఇలా అన్నా రాసిన ప్రతి నవలలో ఏదో ఒక సాంఘిక, ఆర్థిక, రాజకీయ అంశం ఉండడం విశేషం. ప్రేమ, కుటుంబ కలహాలు, ఆర్థిక గొడవలు, రాజకీయాలు- ఒకటేమిటి విభిన్న మనస్తత్వాలతో పీడితుల పక్షాన నిలబడి వాటికి ఆలోచింపచేసే, ఆశ్చర్యపరిచే రీతిలో తుది రూపాన్ని సృష్టించడం ఆయన గొప్పద నం. అన్నాబావు రాసిన కథలు 22. వీటిలో అమృత ఆబీ నుంచి స్వప్న సుం దరి వరకు ప్రతి కథా గొప్పదే. ఆయన శిల్పం, శైలి గురించి ఎంత చెప్పినా తక్కువే.

అంత తక్కువ చదువుతో, అం త తక్కువ సమయంలో ఆయన ఎలా ఎదిగాడన్నది ఎందరో పరిశోధకులను సైతం ఆలోచింపజేసిన అంశం. అన్నా బావు మాములు కథకుడు నవలాకారు డే కాదు గొప్ప నాటకకర్త, జన నాట్య కార్యకర్త. అన్నాబావు రాసిన గొప్ప నాటకాలలో అతి ముఖ్య మైనవి 16. వాటిలో ఎన్ని కల మోసం, దేశభక్తి మో సం, నాయకుడు దొరికిండు, ప్రజాస్వామ్య యాత్ర వంటి నాటకాలు విరివిగా ప్రదర్శితమై జనాన్ని ఎంతో ఆకర్షించాయి.

అన్నాబావు రాసిన పద్యాలలో ‘షాహీర్‌’ (వాగ్గేయ కారుడు) మరాఠా ఆ బాల జనానికి ఎంతో నచ్చిం ది. అన్నాబావు స్వయంగా గానం చేస్తూ స్టేజీ పై ప్రదర్శన ఇచ్చి లక్షలాది జనం చేత ‘షాహీర్‌ అన్నా బావు’గా, ‘వాగ్గేయకారుడిగా’ పేరు గడించాడు. ఆయన జానపద కళా సాహిత్య కృతులలో ప్రధానమైనవి 1. పోవడా (ఒగ్గుకథ), 2. లావిణీ (స్ర్తీల నృత్యం), 3. పదే, 4. గీతే, 5. చక్కడ్‌. పోవడాలలో 9 అతి ప్రధానమైనవి. మొదటిది 1942లో వ్రాసిన స్టాలిన్‌గ్రాడ్‌ ఒగ్గుకథ. రెండవది బంగాళ్‌ హాక్‌. జులై 23, 1944లో రాశాడు. అలా బర్లిన్‌ చీ పోవడా, పంజాబ్‌, ఢిల్లీ అల్లర్లు 1947లో రాశాడు.ఆ తర్వాత 1947 లోనే తెలంగాణ సమస్య స్పష్టమైన రాజకీయ అవగాహనతో ‘తెలంగాణ సాయుధ పోరాటాన్ని’ సమర్థిస్తూ నిజాం రజాకార్ల దారుణ అత్యాచారాలను ఎండగ డుతూ బలమైన గీతాలతో, సంభాషణలతో ‘తెలంగాణ పోరా టం’ ఒగ్గుకథ రాశాడు.

వేలాది ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు. బహుశ మన నాజర్‌, సుంకర సైతం అంత విస్తృతంగా తిరిగి (నిర్బధం వల్ల) ఆ కాలంలో ప్రచార ప్రదర్శనలు ఇచ్చి ఉండక పోవచ్చు. ఆ తర్వాత ముంబాయి మిల్లు కార్మికులపై, నల్లబజారుపై అమర వీరులపై 1949 వరకు ఎన్నో నాటికలు రాసి స్వయంగా తనే ప్రదర్శన ఇచ్చే వాడు. ఆయన గొంతు గంభీరమై నందున చిన్ననాడు గానం, నృత్యం, నటన, పఠనం నేర్చుకున్నందున సాధన సులభమెంది.

కమ్యునిస్టు ప్రజానాట్య సంస్థ తరపున పని చేసినందున అందులో అమర్‌శేఖ్‌, గవన్‌కర్‌ లాంటి గొప్ప ప్రజా నాట్య కళా మండలి లభించడం వలన అన్నా అగ్రశ్రేణి స్థాయికి దూసు కు వెళ్ళగలిగాడు. దళిత కుటుంబంలో పుట్టినందున కొంత వరకు సాంప్రదా య మార్క్సిజంను వదులుకున్నాడు. అన్నాకు ఇప్టా (ఐ.పి.టి.ల)తో అనుబంధం వల్ల ముంబాయి హిందీ సినీ పరిశ్రమలో క్యారెక్టర్‌ నటుడిగా ప్రసిద్ధి చెందిన బలరాజ్‌ సహాని, ఎ.కె.హంగల్‌ వంటి ప్రముఖ నటులతో దగ్గరి సంబంధం ఉండ ేది. ఆ కాలంలో వెలువడే బ్లిట్జ్‌ సంపాదకుడు కె.ఎ.అబ్బాస్‌ నిర్మిం చిన చిత్రాల్ని సమీక్ష చేస్తూ అన్నా వ్యాసాలు సైతం ప్రముఖ దిన పత్రికలలో రాసేవాడు. ఆయన విలేకరిగా ఎన్నో నాళ్ళు పని చేసాడు. దానితో బాటు వివిధ పత్రికలో విస్తృత స్థాయిలో- సమ్మెలు, అత్యాచారాలు, దోపిడీలు, లంచగొండితనాలపై, రాజ కీయ, ఆర్థిక అంశాలపై ప్రత్యేక కథనాలు రాసేవాడు.

prbhakar ఇంతటి సమగ్ర ఆలోచనా ధోరణిలో ఉన్న సాహితీ వేత్త, బహుశా భారత దేశ సాహిత్యంలో అరుదు. అందుకే ఆయనను సోవియట్‌ యూనియన్‌కు ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించి సన్మానించ డం జరిగింది. ఆయన సాహిత్యం భారతదేశ భాషలలో బాటు చెక్‌, పోలిష్‌, రష్యన్‌, జర్మన్‌, స్లోవక్‌, ఇంగ్లీష్‌ వంటి 14 భాషల్లోకి అనువాదమయ్యాయి. లాల్‌ బావుటా వీధి నాటక సం స్థల ద్వారా అన్నా బావూ రచయితగా, అభినయకర్తగా, దర్శకుడ ిగా ఎంతో అను భవం గడించాడు. క్విట్‌ ఇండియా ఉద్యమంలో, కార్మిక వర్గ పోరాటాల్లో, వివిధ సామాజిక న్యాయ ఉద్యమాల్లో క్రియాశీల కర్తగా పాల్గొంటూ ఒక అగ్రశ్రేణి సాహిత్యవేత్తగా, కళాకారుడిగా రూపొందిన అన్నాబావూ సాఠే భారతదేశ సాహిత్యానికి మార్గదర్శి. తెలుగులో అన్నా సాహిత్యం లేని లోటు తీరలేనిది. దానిని త్వరలోనే తెలుగు- మరాఠి సాహిత్యకారులు పూడ్చగలరని ఆశిద్దాం.

vyasam

2010-10-04T01:04:00.000-07:00

( మన కాలపు మహాకవి మహమూద్ దర్వీష్ ఇక లేరు.ఆయన ఈ నెల (9 ఆగష్టు 2008) తొమ్మిదో అమెరికాలోని హూస్టన్ లో కన్నుమూశారు.ఆయన స్మృతికి నివాళి ఇది)
కవిత్వపాదాలు ఆకాశానికి రాసుకున్న ప్రేమలేఖల్లాంటివని ఎప్పుడో రాసుకున్నాడు ఖలీల్ జిబ్రాన్ .కానే కాదు…… కవిత్వ పాదాలు పుట్టిన నేలకి రాసుకున్న ప్రేమలేఖలని జీవితంలోని చివరి క్షణం దాకా చెప్పుకుంటూ . కవిత్వం నిండా సొంత వూరి ఙ్ఞాపకాల పరిమళాల్మి నింపిన వాడు మహమూద్ దర్వీష్.
కవిత్వపాదాలు మట్టిలోంచి మొలుచు కురావాలని . తిరిగి మట్టిలోకే చేరుకోవాలని గట్టిగా నమ్మిన పాలస్తీనా మహాకవి దర్వీష్ . ఇజ్రే ల్ లో ఓ మధ్య తరగతి ముస్లిం రైతు కుటుంబంలో పుట్టిన దర్వీష్ కుటుంబానికి చిన్న పాటి పొలాలే సర్వసంపద. దర్వీష్ కి ఆరేళ్ళ వయసులో ఇజ్రేల్ ప్రభుత్వం ఆధి పత్యం కోసం అతని వూరంతా ధ్వంసం చేసింది. వూరు వూరంతా వల్లకాడయ్యింది. దిక్కు లేని పక్షుల్లా ప్రాణాలు అరచేతి పట్టుకుని దొంగదారిన లెబనాన్ చేరింది దర్వీష్ కుటుంబం.అక్కడి నుంచి మొదలైంది దర్వీష్ వలస బతుకు. అతనే ఒక కవితలో రాసుకున్నాడిలా-
ఎప్పటికీ నేను అక్కడి వాణ్నేఅక్కడే నా ఙ్ఞాపకాలన్నీ వున్నాయి.అందరిలానే పుట్టాను నేను ఆ వూళ్ళో.నాకూ ఓ తల్లి వుందిబోలేడు కిటికీలున్న ఇల్లుందితోబుట్టువులూ స్నేహితులూ వున్నారునాకూ ఓ జైలు గది వుందిఅతి చల్లని కిటికీలు బార్లా తెరుచుకున్న గది
ఒకే ఒక మాట మిగిలిపోయింది - సొంతూరు.ఆ ఒకే ఒక్క పలుకు కోసంఅన్ని నియమాల్ని తుంగలో తొక్కానుఅన్ని మాటల్నీ ధ్వంసం చేశానుఒకే ఒక్క మాట కోసం-సొంతూరు.
పుట్టినూరు పరాయిదైపోయింది . సైనిక పదఘట్టనల కింద నలిగిపోతున్న నేలతల్లి నెత్తుటి కనుకొలకుల్లోంచి రాలుతున్న కన్నీటి చుక్కలు అతన్ని ఎక్కడా ప్రశాంతంగా బతకనివ్వలేదు. నిరంతర అవిశ్రాంత యోధిడిలా అతను చారెడు నీడ కోసం దేశదేశాలూ సంచరించాడు దిక్కులేని పక్షిలా. అతని కవిత్వపాదాల సింహనాదాలకు భయపడి , రాజ్యం అతన్ని వెలివేసింది. గతవారం అమెరికాలోని హుస్టాన్ లో అతను కన్నుమూసేదాకా రాజ్యం కంటి మీద కునుకులేదు. మహమూద్ దర్వాష్ ఇక లేడన్న మరణవార్త విన్న నేలతల్లి పాలస్తీనా గుండె తల్లడిల్లింది. చివరి క్షణం దాకా ఎత్తిన కలం దింపకుండా కలానికి ఒక దేశపు జెండా కుండాల్సినంత పొగరునీ , శక్తినీ అందించిన కవి దర్వీష్. అందుకే అతని ప్రతి పలవరింతా . ప్రతి కలవరింతా జన్మభూమి ఆత్మఘోషగా మారిపోయింది. కాని , కవిత్వంలో అంతర్ముఖత్వానికీ , బహిర్ముఖత్వానికీ నికార్సయిన ఎల్లలు గీసుకున్న కవి దర్వీష్. అతని కవిత్వం చండ్ర నిప్పులు చెరిగిన క్షణాలు వున్నాయి. మంచు తునకల్ని ముఖమ్మీద చిలకరించిన క్షణాలు వున్నాయి. నిరసన నిరసనే . అట్లాగని, నా అనుభూతిని ఎందుకు దాచుకోవాలి? ‘ అంటూ కవిత్వపాదాల్ని తూనీగల నడకల మృదుత్వంతో పోటీపడేట్టు తీర్చిదిద్దిన అందమైన శిల్పి దర్వీష్. ఎప్పటికైనా ఎవరినైనా నా కవిత్వ పాదం దాని కవిత్వ శక్తి వల్లనే బతుకుతుంది. అందులోని వస్తువు కొంతకాలానికి నీరసించినా సరే..’ అని పదేపదే చెప్పుకున్నాడు దర్వీష్. కదనరంగానికీ, కవిత్వానికీ మధ్య సూది మొన అంతటి ఆ సున్నితమైన తేడాని గుర్తించి. ఆ గుర్తింపు ప్రతి కవితలోనూ కనబరిచి, కవిత్వ శక్తి ముందు ఏ శక్తి అయినా బలాదూరేనని రుజువు చేసినవాడు దర్వీష్.
సూట్ కేసే నా స్వదేశం
దర్వీష్ కవిత్వంలో అత్యంత బలంగా కనిపించేది మాతృభూమి భావనే. ఇరవై ఏడు సంవత్సరాల వయసులో ప్రవాసశిక్ష పడింది దర్వీష్ కి.’ ఆ తరువాత సూట్ కేసు మాత్రమే నా సొంతదేశం అయింది . సంచారమే నాకు మిగిలింది ‘ అంటాడు దర్వీష్. అతని కమ్యూనిస్టు రాజకీయాలు, అతని కవిత్వపాదాల అగ్రహమూ అతన్ని ఎక్కడా క్షణం సేపు ప్రశాంతంగా వూపిరాడనివ్వలేదు. చివరికి తండ్రి చనిపోయినప్పుడు కూడా అంత్యక్రియలకి హాజరుకావడానికి అనుమతి దొరకలేదు. కాని, చాలా కాలం తరవాత ఒక డాక్యుమెంటరీ కోసం నాలుగు రోజుల పాటు పుట్టి వూరికి వెళ్ళడానికి ఇజ్రేలీ ప్రభుత్వం అతనికి అనుమతించింది. ఆ నాలుగురోజులూ దర్వీష్ జీవితంలో మరచిపోలేని స్మృతులు. అప్పుడే సమాధిలో చిరనిద్రలో వున్న తండ్రిని చివరిసారి చూసుకున్నాడు దర్వీష్.ఆ నాలుగు రోజులూ నేను పసిపిల్లాణ్నయిపోయాను. నేను చిన్నప్పుడు ఆడుకున్న చెట్టూ చేమలన్నీ నాకు గుర్తే. వాటిని మనసారా చేతులతో తడిమాను. వాటిని కావిలించుకుకునిఏడ్చాను. నేను కూర్చున్న ప్రతి రాయి మీదా మళ్ళీ కాసేపు కూర్చున్నాను. నా చిన్నతనాన్ని తలుచుకున్నాను. మళ్ళీ ఆ రోజులు వస్తాయా అని కాసేపు కాలంలోకి ఆశగా చూశాను. అంత పరవశం నాకు ఎప్పుడూ కలగలేదు. ఆ నాలుగు రోజులూ మళ్ళీ రావు కదా ?’ అని రాసుకున్నాడు దర్వీష్. నిజానికి ఆ నాలుగు రోజులు ఎప్పటికీ అతని జీవితంలో తిరిగిరాలేదు.దర్వీష్ గొంతు నిండా ఒక పట్టరాని కోపం నిండుకుపోయి వుంటుంది. ఒకోసారి చాలా ప్రాశాంతంగా సెలయేటి ప్రవాహంలాగా వెళ్ళే పద్యం . మరింకోసారి వున్నట్టుండి కట్టలు తెగిన ఏరులా వూళ్ళన్నిటినీ విపరీతాగ్రహంతో ముంచెత్తుతుంది.
1960 లో రాసిన కవిత ఇది-
రాసుకోనేను అక్షరాల అరబ్బువాణ్నినా గుర్తింపు కార్డు నెంబరు 50,000నాకు ఎనిమిది మంది సంతానం.తొమ్మిదోది ఈ ఎండాకాలంపుట్టబోతోంది.మొదటి పుటలో స్పష్టంగా రాసుకోనేను ప్రజల్ని ద్వేషించను
ఎవరి ఇలాకాలోకి జొరబడనుకానీ , ఆకలేసిందా,నీ కండల్నే కొరుక్కుతింటానుజాగ్రత్త, జాగ్రత్తనా ఆకలి మహా ప్రమాదకరమైందినా ఆగ్రహం మరీ మరీ ప్రమాదకరమైంది.
రెండు దశాబ్దాల పాటు దర్వీష్ కవిత్వం ఇదే ఆగ్రహంతో వూగిపోయింది. అరాఫత్ నాయకత్వంలోని పాలస్తీనా జాతీయోద్యమం అతని ఆశలకి ప్రతిరూపమైంది. అతని కవిత్వ ఆవేశానికి ఒక రూపాన్నిచ్చింది. ఉద్యమంలో అతను కీలకభాగస్వామి అయ్యాడు. 1974 లో అరాఫత్ ఐక్యరాజ్యసమితిలో చేసిన చరిత్రాత్మకమైన ప్రసంగంలోని మొదటి పంక్తి దర్వీష్ దే. ఒక ఆలీవ్ ఆకునీ , ఒక స్వాతంత్ర్య యోధుడి తుపాకినీ భుజాన్నేసుకుని వచ్చాను. ఆ ఆలీవ్ ఆకుని నా చేతుల్లోంచి జారిపోనివ్వకండి ‘ అన్న ఆ వాక్యం ఎన్నో విధాలుగా దర్వీష్ కవిత్వం ఒక రాజీపడని గొంతుక. కవిత్వంలో నానార్థాల పెడర్థాల గందర గోళాన్ని అతను ఎప్పుడు సహించలేదు. ప్రతీకలు దారితప్పడాన్ని అతను ఏనాడూ భరించలేదు . అందుకే - తన కవిత్వంలో అమ్మ అన్న మాట వచ్చినప్పుడల్లా ఆ పదాన్ని పాలస్తీనాకి ప్రతీకగా భావించే ధోరణిని అతను విమర్శించేవాడు. అమ్మ అంటే అమ్మీ. ఆ అమ్మ అచ్చంగా నా తల్లి మాత్రమే . అది దేశమూరాదు.ఇంకో ఆవేశానికి ప్రతీకా కాదు. కేవలం నా వ్యక్తిగతం. నా కవిత్వాన్ని ఒకే విధంగా చదవడం అలవాటయ్యి. అందరూ రకరకాలుగా వ్యాఖ్యానిస్తారు. కాని, నా కవిత్వానికి అనేక వ్యాఖ్యానాలు లేవు. ఒకే ఒక్క అర్థం వుంది ‘ అని చెప్పేవాడూ దర్వీష్ . ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే - దర్వీష్ కవిత్వాన్నే ఒక యుద్ధభూమిగా ప్రేమించాడు. నిరంతర వలసల మధ్య పుట్టిన వూరు ఒక కలగా మారిపోయిన కవిత్వాన్ని రాసుకున్నాడు . కాని , అతని ప్రతి కవితా ప్రపంచం తన కవితగానే పాడుకుంది. అతని వ్యక్తిత్వంలో ప్రపంచం తన ప్రతిబింబాన్నే వెతుక్కుంది. ఎక్కడ ఏ భూపోరాటం జరిగినా, ఆ పోరాటానికి అతని అక్షరాలు ఆయుధాల్ని అందించాయి.
దర్వీష్ మాటల్లోనే చెప్పాలంటే-
నా పదాలు గింజలయితేనేను నేలని.నా పదాలు పట్టరాని ఆగ్రహమయితేనేను పెనుతుపానుని.నా పదాలు రాళ్లయితేనేను నదిని.నా పదాలు తీయతేనియలయితేనా పెదాలు తేనెటీగల గూళ్ళు.

2010-09-30T02:10:00.000-07:00

ట్రింగ్...ట్రింగ్...ట్రింగ్హలో హలో...మీ సినిమా థియేటర్ లోబాంబ్ పెట్టాము...అది మరికొద్ది క్షణాల్లోపేలిపోతుంది!ప్రాణం పై ఆశ ఉన్నవాళ్ళుపారిపోవచ్చుపరిగెత్తరానివారు తోపులాటల్లో పడి చావచ్చు!సరదాకి కూడనగరంలోకి వెళ్ళితే అనుకోని అతిథిలా మరణం మిమ్మల్నిఆహ్హానిస్తుంది!వాన రాకడ ప్రాణం పోకడ ఇపుడు బట్టలు మార్చి నంత సులువు.ప్రభువా వీళ్ళను క్షమించు.వీరేమి చేసున్నారో వారికి తెలియదు!సెల్ ఫొన్ బాంబ్ లతోక్షణంలో మీ శరీరం శకలాలుగా మిగులుతుంది!కాబట్టి తస్మాత్ జాగ్రత్త.బ్రతకాలంటే ఇప్పుడు నాలుగుకళ్ళు ఉండాల్సిందే!

2010-09-15T00:57:00.000-07:00

పైశాచికత్వం కౄరంగా కాటువేసినప్పుడుఎన్ని అమాయకపు జీవితాలు..ఎన్ని అందమైన కలలు..ఎన్ని ఉన్నత ఆశయాలు..ఎన్ని లేత నవ్వులు..ఎన్ని ఆనందపు క్షణాలు..అంతమైపోయినవో కదా!కటిక పస్తులుండికన్నకొడుకుని చదివించికొత్త ఉద్యోగంలో కొడుకుని చూసిపస్తులేని రోజుల్ని కలలు కన్నఓ.. వెర్రి తల్లీ! నీ కోడుకునీ శరీరంలోని మాంసపు ముద్దనీ కన్నపేగు.. ఇప్పుడు నిజంగానే..మాంసపుముద్దగా.. పేగులగుట్టగా మారిఆసుపత్రి మార్చురీలో..శవాల గుట్టల మధ్య..ఆనవాలు లేకుండా ఉన్నాడు.ఎందుకీ ఘోరం.. ఎవరిదీ పాపం..అంతా అయిపోయింది..అవును..క్షణాల్లో.. అంతా అయిపోయింది.ఇక ఏడవకు తల్లీ..!ఏడ్చి మాత్రం సాధించేదేముందిలే!?ఇలా అన్నందుకునన్ను క్షమించు తల్లీ!నాకేం ఓదార్పు మాటలు ఎన్నైనా చెపుతాను.కాని.. కాని.. కాని..గర్భశోకం ఎవరిది తల్లీ!?నీది కాదా....!అవును నీదే కదా..!అందుకే ఏడువు..బాగా ఏడువు..గుండెలు పగిలేలా ఏడువు..కన్న తల్లుల కడుపు తీపిచల్లారేలా ఏడువు..ఈ పైశాచికపుఇ మారణహోమాలుణి కన్నీటితో తడీసి ఆరిపోయేలా..ఈ ఆటవిక కౄరచర్యలునీ ఆర్తనాదాలు విని ఆగిపోయే దాకా..ఏడువు...ఇంకా ఏడువు..ఏడువు..

2010-09-15T00:48:00.000-07:00

మాదక ద్రవ్యాల ముప్పు
- పిల్లల్లో సైతం వ్యాపిస్తున్న వ్యసనం- కేవలం చట్టాలే నిరోధించలేవు- డ్రగ్స్‌ వ్యతిరేక ప్రచారం ఎంతో ముఖ్యం - దేశంలోనూ అధికసంఖ్యలో వ్యసన బానిసలుభామాదక ద్రవ్యాలు యన యువత భవితను బలి తీసుకుంటున్నాయి.. ముఖ్యంగా ముంబాయి నగరం మాదక పదార్ధాల కేంద్రంగా పనిచేస్తున్నది. బ్రౌన్‌ షుగర్‌ వంటి మత్తు పదార్ధాలను యువతీ యువకులు ఇంజెక్షన్ల ద్వారా తీసుకొంటున్నారు. ఈశాన్య రాష్ట్రాలలో ఈ వ్యసనం పెరిగిపోతున్నది. ఎయిడ్స్‌ వ్యాధి కూడా ఆ ప్రాంతాలలోనే భయంకర స్థాయిలో ఉన్నది. ఇంక కొన్నేళ్ళకు దేశంలో మాదక ద్రవ్యాలను సేవించేవారి సంఖ్య కోటి, కోటిన్నర మందికి చేరుకోవచ్చునని ప్రస్తుత అంచనా. ఈ వ్యసనం ఇప్పటికి మాత్రం నగరాలకే పరిమితమై ఉంది. దీన్ని మొగ్గలోనే తుంచివేయకపోతే గ్రామీణ ప్రాంతాలకు సైతం విస్తరించి జాతి మొత్తాన్నే నిర్వీర్యం చేయడం తథ్యం. మత్తు పదార్ధాల వ్యసనానికి బానిసలు అయిన అయిన వ్యక్తులు జీవచ్ఛవాల వంటివారు. యువతీ యువకులే కాదు, పిల్లలు కూడా ఈ వ్యసనానికి బానిసలయ్యే ప్రమాదం ఉంది. కొంతమంది కేవలం ఆనందంకోసం మాదక ద్రవ్యాలు సేవిస్తారు. కొంతమంది ‘సాహస’ భావంతో ఈ వ్యసనానికి శ్రీకారం చుడతారు. వీటి వినియోగం ఒక్కసారి అలవాటయ్యాక ఇక బయట పడడం కష్టం.చుట్టూ చక్కటి వాతావరణం లోపించినప్పుడు మాదక ద్రవ్యాలు పరిష్కారంగా కొందరికి కనిపిస్తాయి. చేతినిండా డబ్బు ఉండడం వల్ల కూడా ఈ వ్యసనం ఏర్పడవచ్చు. కేవలం చట్టాలతోనే ఈ వ్యసనాన్ని నిర్మూలించలేము. ప్రచారం కూడా సాగాలి. 1987- 94 మధ్య ‘కొకెయిన్‌’ ఉత్పత్తి దాదాపు మూడు రెట్లు పెరిగింది. వరంగల్‌ వంటి జిల్లాలలో మూడు, నాలుగు ఎకరాల భూమిలో గంజాయి పండిస్తున్నట్టు వార్తలు వచ్చాయి. 1944లో 7900 టన్నుల గంజాయి ఉత్పత్తి అయింది. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఏటా 60 కోట్ల అమెరికా డాలర్ల విలువ చేసే మత్తు పదార్ధాల్ని సేవిస్తున్నారు. అమెరికా జాతీయోత్పత్తిలో ఇది 10 శాతం. మాదక ద్రవ్యాల దుష్ర్పభావాన్ని ప్రపంచానికి తెలియచెప్పడం కోసం ఐక్యరాజ్య సమితి 2000 దశాబ్దాన్ని మాదక ద్రవ్యాల వ్యతిరేక దశాబ్దంగా పాటించింది. ఈ దశాబ్దంలో వీటిని అరికట్టడానికి ప్రపంచ దేశాలమధ్య సహకారం గణనీయంగా పెరిగింది. డ్రగ్స్‌ నిరోధానికి చట్టబద్ధమైన చర్యలు కొన్ని తీసుకుంటున్నప్పటికీ ఫలితాలు రావడం లేదు. 1985 ఏప్రిల్‌లో భారత పార్లమెంటు ‘నార్కోటిక్స్‌ డ్రగ్స్‌ అండ్‌ సైకో ట్రాఫిక్‌ సబ్‌స్టెన్స్‌ యాక్టు’ను రూపొందించింది.మత్తుపదార్ధాల అక్రమ రవాణాను అరికట్టేందుకు 1986లో నార్కోటిక్స్‌ కంట్రోల్‌ బ్యూరోను ఏర్పాటు చేసింది. మొత్తంమీద ఈ విషయంలో అమెరికా, బ్రిటన్‌ వంటి దేశాలు తీసుకుంటున్నంత కఠిన చర్యల్ని ఇండియా తీసుకోవడం లేదు. భారత సాంఘిక సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ వివరాల ప్రకారం 1944లో మొత్తం 11 లక్షల 28 వేల మంది డ్రగ్స్‌ బానిసలు నమోదు చేయించుకుని ఉన్నారు. వారిలో 44 శాతం మంది చిన్నవయస్సువారు. మొత్తం బానిసల్లో 4.54 శాతం మంది 12-15 సంవత్సరాల లోపు వారు.13.86 శాతం మంది 18-23 సంవత్సరాల లోపు, 30 శాతం 24-30 సంవత్సరాల లోపు, 35 శాతం మంది 31- 45 సంవత్సరాల లోపు వయస్సువారు. 13.1 శాతం మంది 46-60 సంవత్సరాలలోపు వారు కాగా 3.5 శాతం మంది 60 సం పైబడినవారు. అయితే, అదే సంవత్సరం అంతర్జాతీయ నార్కోటిక్స్‌ బోర్డు లెక్కల ప్రకారం ఇండియాలో 25 లక్షల మంది డ్రగ్స్‌ బానిసలున్నారు.డ్రగ్స్‌ బానిసల వృత్తుల్ని పరిశీలిస్తే, వారిలో 17.93 శాతం మంది చిన్నవ్యాపారులు, 17.25 శాతం మంది వ్యవసాయదారులు. 13.5 శాతం మంది రోజు కూలీలు. 11.52 శాతం మంది ప్రభుత్వోద్యోగులు.10.57 శాతం మంది వ్యవసాయ కార్మికులు. 3.3 శాతం మంది రిక్షా- ఆటో నడిపేవారు. 1.47 మంది వృత్తి నిపుణులు. వీరిలో 47 శాతం మంది నిరక్షరాస్యులు కాగా, 3.95 శాతం పి.జి.వరకూ చదివినవారు. డ్రగ్స్‌, మద్యపానం దురలవాట్లను నివారించడానికి 1999 లో 368 ప్రభుత్వేతర సంస్థలకు ఆర్థిక సహాయం అందజేశారు. దాంతో వారు 160 డ్రగ్స్‌ అవేర్‌నెస్‌ కేంద్రాలను, మరో 60కి పైగా చికిత్స, పునరావాస కేంద్రాలను ప్రారంభించారు. నార్కోటిక్స్‌ అండ్‌ సైకోట్రాఫిక్‌ సబ్‌స్టెన్స్‌ చట్టం కింద డ్రగ్స్‌ నేరాలకు కఠిన శిక్షలు విధించే వీలు కల్పించారు.డ్రగ్స్‌ నేరాలకు 10 సంవత్సరాల కఠినకారాగార శిక్ష, కనీసం రూ.లక్ష జరిమానా విధిస్తారు.తిరిగి అదే నేరం చేస్తూ పట్టుపడితే 15సం. జైలు శిక్ష, రూ.1.50 లక్షల జరిమానా విధిస్తారు. ఇటువంటి కేసుల్లో 30 సం. జైలు శిక్ష, రూ.3 లక్షల వరకూ జరిమానా విధించవచ్చు. తిరిగి అదే నేరంచేస్తే మరణశిక్ష విధించవచ్చు. వ్యక్తిగత వినియోగం కోసం మాత్రమే డ్రగ్స్‌ స్పల్ప స్థాయిలో కలిగిఉన్నట్టు రుజువైతే స్వల్పశిక్షతో బయట పడవచ్చు.
- ఏడాకులపల్లి వెంకటేష్‌
More From Edit Page

2010-08-03T03:34:00.000-07:00

సూర్య(28-6-2009)లో దళితతాత్త్వికుడు సమీక్ష
#fullpost{display:inline;}
దళిత కవిత్వాన్ని కేవలం అనుభవాల, ఆ త్మన్యూనతా భావాల వ్యక్తీకరణగా కుదించే ప్రయత్నం చేసిన అగ్రకుల సాహితీ వేత్తల కుహకత్వాన్ని ప్రశ్నించి ఆర్థిక నియతి వాద అసమగ్రతని బద్దలు కొట్టి తెలుగు సాహిత్యాన్ని ఒక కుదుపు కుదిపింది దళిత కవిత్వం. దళితుల ఆశలకీ, ఆకాంక్షలకీ, ఆవేదనకీ, ఆక్రోశానికీ, ఆగ్రహానికీ, ఆత్మగౌరవానికీ ప్రతి రూ పంగా నిలిచిన దళిత కవిత్వం కొత్త చూపుతో, కొత్త వ్యక్తీకరణతో బలంగా వస్తోంది. ఈ కోవ లో వచ్చి దళిత సాహిత్యంలో కనిపించే బలమై న తాత్విక భూమికను విశదీకరించే కవితల సంపుటి ‘దళిత తాత్వికుడు’. డా దార్ల వెంకటేశ్వర రావు ఈ కవితలన్నీ అప్పుడప్పుడూ రాసి నా, దళిత తాత్త్విక భూమికను ఒకేచోట చూపడంలో ఏకసూత్రత కనిపిస్తుంది.ఈ కవితా సంపుటిలో 23 కవితలు ఉన్నాయి. వీటితో పాటు ప్రతి పుటలో ఒకటి, రెండు మినీ కవితలున్నాయి. వస్తువు రీత్యా, అభివ్యక్తి లో ఈ కవితలు కొత్త పంథా తొక్కాయి. దళితు ని ఆత్మ న్యూనత భావాన్ని విడనాడి ఆత్మగౌరవ పోరాటానికి నడిపే కవితలకు ప్రతీకలుగా వీటి ని అభివర్ణించవచ్చు. ‘బడిలో అమ్మ ఒడిలో’ కవితలో కవి దళితుల ఆత్మగౌరవాన్ని కవిత్వీకరించాడు.
‘ఈ కులంలో పుట్టక పోతే
నేను ఇం కోలా ఆలోచించే వాణ్ణేమో
ఈ కులంలో పుట్టడ మే మంచిదైంది
అవమానమంటే అర్థమైంది
అందర్ని ప్రేమించిడం తెలిసింది’ అంటాడు. ఈ కవిత కథనాత్మక శైలిలో ఉన్న దీర్ఘ కవితా లక్షణాలతో కొనసాగింది. చిన్న నాటి నుండే అందరిలా చదువుకోవాలని దళితునికీ ఉన్నా, తప్పని సరిగా పశువుల్ని మేపడానికో, కూలి పనికో వెళ్ళవలసి వస్తుంది. కేవలం పేదరికం వల్ల మా త్రమే కాదు. గ్రామ పెత్తందారీ తనం వల్ల కూ డా అలా వెళ్ళవలసిన దయనీయ స్థితిని వర్ణిం చారు. ప్రాచీన సాహిత్యం నేటికీ తప్పనిసరి బోధనాంశమవుతోంది. అవి కొన్ని వర్ణాల ప్రయోజనాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని రాసినవి. కానీ, ఆ ప్రాచీన సాహిత్యంలోనే శాశ్వత విలువలున్నాయనే వితండ వాదనల వల్ల యావత్తు ఆ సాిహ త్యం పట్లనే వ్యతిరేకత కలుగుతుంది.
‘ప్రాచీన సాహిత్యం పాఠమైనప్పుడల్లా
నా ముఖకవళికలన్నీ మారిపోయేవి
మూకుమ్మడిగా కళ్ళన్నీ నాపైన పోకస్‌
ఎన్ని సార్లు చంపుతావంటూ
దేవుణ్ణి కాలర్‌ పట్టుకోవాలనిపించేది’అనడంలో దళితుల మానసిక సంఘర్షణను కవి బలంగా అభివ్యక్తీకరించగలిగాడు. కవిని తన పల్లె తాలుకు గతం వెంటాడుతోంది. పురుగుల్ని, పాముల్ని లెక్క చేయకుండా, గాయాల చేతుల తో పొద్దున్నే కారం పచ్చడి నూరుతున్న ‘అమ్మ’ గుర్తొచ్చి ‘మా ఊరు నవ్వింది’ కవితలో చక్కగా చిత్రీకరించాడు.
‘మనం సదూకోకుడదంటే ఇ న్వేందిరా
భయపెట్టే గ్రామ పెత్తందారీతనం
మా యమ్మా బాబుల గొంతుల్లో
ఆవేదన జీరకు
సజీవ సాక్షాలుగా
నాకు కనిపించే మా ఊరి పాఠశాల, పశుపాకలు’ అని నాటి బాల్య స్మృతులను గుర్తుచేసుకుంటున్నాడు. దళిత తాత్వికతని, దళిత సౌందర్యాన్ని ‘పు ట్టు మచ్చ మీద ప్రేమ’ అనే కవితలో భావగర్భితంగా దార్ల వెల్లడిస్తున్నాడు. ‘పుట్టుకతో మచ్చ ఒకడికి అందమైన అలంకారంగాను
మరొకడి కి అసహ్యంగాను మారుతుంది
నాకున్న పుట్టుమచ్చలో
నా ఎదుటి వాళ్ళకేమి దర్శనమవుతుందో కానీ
వెన్నుపూసై నిలిచిన సౌందర్య రమణీ
నా పుట్టుమచ్చా
నిన్ను నేను ప్రేమిస్తున్నాను’ అని అనడంలో కులం వల్ల వచ్చిన హీనత్వంతో పాటు, తన కులమే తనకు రక్షణ కవచంగా కూడా నిలిచే ఒక విచిత్ర పరిస్థితిని దీని లో వర్ణించాడు కవి.కులం పోవాలనుకుంటూ నే, మళ్ళీ ఆ కులం వల్లే భద్రత పొందడంలో ఒక దె్వైదీభావం కనిపిస్తుంది. రిజర్వేషన్స్‌ లేకపోతే కనీసం తమకి రావాల్సిన వాటిని అందుకోలేని స్థితినీ, రాజ్యాంగ పరంగా దళితులు కావడం వల్లే ఎస్సీ, ఎస్టీ అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం వంటి వాటి వల్ల కనీస ఉపశమనం పొందుతున్నారనే భావాన్ని చక్కని లోతైన ప్రతీకలతో అక్షరీకరిస్తున్నారు. దళితుల సహన శీలతను, ప్రేమించే తత్వా న్ని అగ్రవర్ణాల వాళ్ళు ఎంత ద్వేషించినా వేధించి నా, దళితులెంతగానో ప్రేమించే తత్వాన్నే కలిగి ఉంటారని ‘దళిత తాత్వికుడు’ కవితలో రచయి త కవిత్వీకరించారు.
‘ఇప్పటికైన నువ్వెప్పుడైనా
అమ్మ తినిపించే గోరుముద్దల రుచిని చూడు
మిట్ట మధ్యాహ్నం చెట్టు నీడకెల్లి చూడు
నీకు ప్రేమించడమే తెలుస్తుంది’ అంటూ ప్రేమించేతత్వాన్ని నేర్చుకోవాలని ఈ కవిత ద్వారా శక్తిమంతంగా తెలియజేస్తున్నాడు. దళిత సాహి త్యం రావట్లేదనడం కంటే, ఒక తాత్త్విక దృక్పథంతో వస్తున్న తీరుతెన్నులు గమనించేందుకు ఈ కవితాసంపుటిని చదవాల్సిందే. అప్పుడే దళి త సాహిత్య తత్త్వం పతాక స్థాయిని అర్థం చేసుకోగలుగుతారు.- ఏడాకులపల్లి వెంకటేశ్‌
http://www.suryaa.com/showaksharam.asp?ContentId=4742

2010-03-17T01:59:00.000-07:00

బాల రసాల...
బాలరసాలపుష్ప నవపల్లవ కోమల కావ్య కన్యకన్గూళలకిచ్చి యప్పడుపుకూడు భుజించుటకంటె సత్కవుల్హాలికులైననేమి మరి యంతకు నాయతి లేనినాడు కౌద్దాలికులైననేమి నిజదార సుతోదర పోషణార్థమైఏవిటి, ఇది పోతన పద్యంలా అనిపిస్తోంది కాని కాదు అని ఆలోచిస్తున్నారా? అవును ఇది పోతన పద్యం కాదు. ఇది మంచన రచించిన కేయూరబాహు చరిత్ర కావ్యంలోని పద్యం. ఈ మంచన కవి క్రీ.శ. 1300 ప్రాంతం వాడని పరిశోధకుల అభిప్రాయం. పోతనకన్నా ముందరివాడు. ఇక్కడ "కూళలు" అంటే క్రూరుడు, మూఢుడు అనే అర్థం. అటువంటి వారికి సుకుమారమైన కావ్య కన్యకని ఇచ్చి ఆ పడుపుకూడు తినడం కన్నా పొట్టపోసుకోడానికి కవులు హాలికులగా మారి పొలం దున్నుకోడం మంచిది. అదికూడా లేదూ అంటే "కౌద్దాలికులు" అయినా పరవాలేదు అని దీని భావం. "కుద్దాలము" అంటే ఒక రకమైన గడ్డపార. కౌద్దాలికులంటే గడ్డపార పట్టుకొని కందమూలాలు తవ్వి తీసుకొని తినేవాళ్ళు అని అర్థం చెప్పుకోవచ్చు. నిజానికి మంచన తన కేయూరబాహు చరిత్రని నండూరి గుండనమంత్రికి అంకితం ఇచ్చాడు. అంచేత ఇక్కడ అతని ఉద్దేశం కావ్యాన్ని కూళలకి అంకితమివ్వకూడనే కాని నరులెవ్వరికీ అంకితమివ్వకూడదని కాదు.మనకి చాటుపద్యాల సంప్రదాయం ఉండేది. సామాన్య ప్రజల నాలుకల మీదగా చాటువులు ప్రచారం పొందేవి. చాలాసార్లు అసలు వీటిని రాసినదెవరో కూడా తెలియదు. కొన్ని చాటువులు కొందరు కవుల పేర్ల మీద చెలామణీ అవుతూ ఉండేవి. కొన్ని కావ్యాలలోని పద్యాలు కూడా ఇలా చాటువులుగా మారిన సందర్భాలున్నాయి. అదిగో అలా మారిన ఒక చాటువు యీ పద్యం. ఈ చాటువులు మార్పులు చెందుతూ ఉండడం కూడా సాధారణంగా జరిగేదే. అలా కొన్ని మార్పులు చెంది తర్వాత కాలంలో ప్రసిద్ధి పొందిన పద్యం ఇది:బాలరసాలసాల నవపల్లవ కోమల కావ్య కన్యకన్గూళలకిచ్చి యప్పడుపుకూడు భుజించుటకంటె సత్కవుల్హాలికులైననేమి గహనాంతరసీమల కందమూల కౌద్దాలికులైననేమి నిజదార సుతోదర పోషణార్థమైఈ మార్పులు పద్యానికి మరింత అందాన్నిచ్చాయి. "బాలరసాలపుష్ప" అనడం కన్నా "బాలరసాలసాల" అనడం సొగసుగా లేదూ! "సాలము" అంటే చెట్టు. లేతమావిడి చెట్టుకి పూసిన కొత్తచిగురంత కోమలమైన కావ్య కన్యక అని అర్థం. అలాగే "గహనాంతర సీమల కందమూల కౌద్దాలికులు" అనడంలో పద్యానికి బిగువు వచ్చింది. "గహనము" అంటే అడవి అని అర్థం. అడవిలోపల కందమూలాలు తవ్వుకుంటూ బతుకు సాగించినా మంచిదే అని అర్థం.చాటు సంప్రదాయంలో ఇక్కడ జరిగిన మరో గమ్మత్తు, ఈ పద్యం పోతనగారిదని ప్రచారంలోకి రావడం. పోతనగారు నరునికి తన కావ్యాన్ని అంకితమివ్వనన్న విషయం ప్రసిద్ధమే. పోతన రైతు జీవితం గడిపాడన్న విషయం కూడా ప్రచారంలో ఉన్నదే. అంచేత ఊహశాలులెవరో, ఇందులో కూళలు అంటే మూఢులైన మనుషులు అని అర్థం చెప్పి దీన్ని పోతనగారికి అంటగట్టారు. పైగా "హాలికులైననేమి" అని ప్రతిజ్ఞ చేసి రైతుగా జీవితాన్ని కొనసాగించాడని అన్నారు. భలేగా ముడిపెట్టారు కదా! అన్నీ చక్కగా అమరిపోయాయి! అంచేత అది బహుళ ప్రచారంలోకి వచ్చింది.ఇదీ ఈ పద్యం కథ. ఏది ఏమైనా ఈ పద్యం పోతన నోటినుండి వచ్చిందని ఊహించుకోడమే తెలుగువాళ్ళకి ఇష్టం. ఈ పద్యం చదివినప్పుడల్లా మనకి పోతనే గుర్తుకువస్తాడు. అంచేత ఇది పోతన పద్యమే!

2010-03-17T01:53:00.000-07:00

తెలంగాణ జాడ
అంతరాత్మ లేని వాడి పాదయాత్రకువెనక్కి తిరిగిన పాదాల గుర్తులే తప్ప అడుగుజాడలుండవుతెలుగుతల్లి మా సవతి తల్లేనని తెల్లవారేసరికి నాయకులుతేటతెల్లం చేసిన తర్వాతఇక మిగిలింది భాష అనే అర్థ సత్యమే కదా!వాదించటానికి నిజాలు లేనప్పుడుఅబద్ధాలు ఆకాశం అంటుతాయిభాష ఆకలి కడుపులు నింపలేదుబీళ్ళవైపు దప్పిగొన్న నోళ్ళవైపు నీళ్ళను మళ్ళించలేదుప్రాంతాన్నే ఫ్రీజోన్‌ చేసి దురాక్రమించుకున్నఉద్యోగాలు తిరిగి ఇవ్వలేదుపెట్టుబడిదారుకు తాకట్టయిన భూములు విడిపించలేదుచరిత్ర తవ్వకాల్లో దగాపడ్డ తమ్ముడి శవంతో పాటు వెన్నుపోటు పొడిచిన బాకు కూడా బయటపడుతుందిరాష్ట్రం- బుల్స్‌ఐ- రాజధాని నిండా ఉల్లంఘనల తూట్లుసంస్కృతి తెలియదు సంక్రాంతితెలియదనే వాణ్ణి చూసిచుక్కలను మించిన గాలిపటాలుపక్కున నవ్వుకుంటాయిద్వేష భాషను వినీ వినీ కృష్ణా గోదావరులు మురుక్కాల్వలవుతాయిపంచప్రాణాలవంచనా శిల్పం తెలిసినవాడే విగ్రహానికేదో జరిగిందని ఆగ్రహం ప్రకటిస్తాడువేల వేల కాళ రాత్రుల తర్వాతఒక అర్థరాత్రి ఉదయ సంకేతం వెలువడగానేప్రమాణం చేసి ప్రజా పీఠం ఎక్కినవాడు కూడాపట్టపగటి కుట్రలకు పాలికాపవుతాడుఏ ప్రాంతంలోనైనాచరిత్రలో అణచివేయబడే వాళ్ళనే ప్రజలంటారుబలైపోయిన తర్వాత బతికే వాళ్ళనే అమరులంటారుకాని ట్రిగ్గర్‌ మీద వేలుపెట్టి ‘కలిసుంటా’ అని బెదిరించే నాయకులనుఏమనాలో నిఘంటువులు వెతకాలి.

2010-03-12T02:17:00.000-08:00

అవును మేము రిజర్వేషన్ గాళ్ళమే!
-ఇ. వెంకటేశ్
మా ప్రతిభను కొలవడానికి మీరు పారేసే భిక్షపు మార్కులు మా కక్కరలేదు చిలుక పలుకులు,బట్టీలు పట్టడం మాకు చాతకాదు! సృజనాత్మకత మా పుట్టుకలోనే ఉంది నా తండ్రి వ్యవసాయ పనిముట్లు తయారు చేయడంలో ఉంది. నా తల్లి పంట నూర్పిడిలో ఉంది మీకు చేతనైతే ఒక అక్షరాన్ని అందంగా చెక్కండి వ్యాక్యాన్ని నల్లని దళిత సౌందర్యవతిలా మార్చండి ! కాలం మారిన కొద్ది కులం రూపు మారిపోతుందనుకున్నాను కాని... ఉన్నత విశ్వ విద్యాలయాల్లో కాల నాగై కాటేస్తుందనుకోలేదు! మా ప్రతిభను కొలవడానికి మీకున్న ప్రస్తుత కొలమానాలు సరిపోవు అనంతమైన నా తెలివిని మీ మోకాళ్ళతో కొలువలేరు!
(విశ్వవిద్యాలయాల్లో కులవ్యవస్థ వికృత స్వరూపం చూసి...)
--- E.Venkatesh, M.A., Lecturer in Telugu,
Sravanthi Junior College, Zaheerabad, Medak Dist.
Ph: 9912950309, mail: venkat9venkat9@gmail.com
Home Page: www.venkateshuoh.blogspot.com

2010-03-11T01:09:00.001-08:00

మౌనం మాట్లాడుతోంది
మౌనం మాట్లాడుతోంది మానవత్వం మట్టి కలిసినపుడుమనిషితో మనిషి కరచాలనంగత కాలపు వైభవం మాత్రమే!రెండు రక్తపు చుక్కలుచిందించి ఎంతమందినల్లవాళ్ళు వారి శరీరాన్ని కళేబరాల్ని చేసుకున్నారో!నా అస్తిత్వం మాయమై ఆకాశం వరకు చిమ్మిన చెమట చుక్కలు ఇపుడు వర్షమై మీ దాహాన్ని తీర్చుతున్నాయి!చిన్నప్పుడు చెప్పిన చందమామ కథ పగిలిన గాజు పెంకుల్లా చెల్ల చెదురుగ పడిన శకలాల్ల తోస్తున్నాయి!చరిత్ర ఎప్పుడు పునరావృతం అవుతుంది ఒంటరి సమూహంలో ఉన్నప్పుడు రాత్రుళ్ళు పేలిన బాంబుల శబ్దాల్లా!అనుమానపు చూపులతో దేహాలను ఎక్స్‌రే తీస్తున్నారు రక్త మాంసాలతో పాటు కాసింత మానవత్వపు రేఖలు అస్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి! ఆకాశమే హద్దుగా కంఠమెత్తి విలపిస్తున్నా మారణ హోమానికి వ్యతిరేకంగా!చివ్వున చిందిన నెత్తురు మరకలసాక్షిగా మీ నీత్తురు వృధాపోదని అభయ హస్తం ఇస్తున్నా!
- ఇ. వెంకటేశ్‌ (పూణేలో జరిగిన మారణకాండకు స్పందిస్తూ...)

2010-03-04T01:35:00.000-08:00

పల్లె కన్నీరు పెడుతోంది...బీడైపోయిన నేలను చూసి'సెజ్'ల పాలైన పంటచేలను చూసికబేళాలపాలైన గోమాతలను తలచిఅప్పులపాలైన అన్నదాతను చూసిఉరికొయ్యలపాలైన నేత కార్మికులను తలచివలసపోయిన జనాలను తలచిబోసిపోయిన ఉమ్మడింటిని చూసిమమ్మీ డాడీలైపోయిన అమ్మానాన్నలను తలచిపాడిపంటలతో,పసిడిరాశులతోఉమ్మడికుటుంబాలతో,ముంగిటముగ్గులతో ఆత్మీయత నిండిన పలకరింపులతో అలరారిన తన గత వైభవాన్ని తలచిభవిష్యత్తు మీద బెంగతో పల్లె కుమిలి కుమిలి కన్నీరు పెడుతోంది

2010-03-04T01:26:00.000-08:00

కవిత్వ విమర్శ కంటే కథా సాహిత్య విమర్శ సమకాలీన యుగంలో విస్తృతంగా వస్తున్నది. కథను గురించి లోతైన విశ్లేషణలు, ఆలోచనలు విరివిగా వస్తున్నాయి. ఒక సంవత్సర కాలంలో వెయ్యి కథలు వస్తే సుమారు పది పదిహేను కథా విమర్శన పుస్తకాలు, విరివిగా వ్యాసాలు వస్తున్నాయి. సమాజంలోని వ్యక్తులు ఆవేశాంతరంగం కంటే ఆలోచనాంతరంగం వైపు ఈనాడు దృష్టి సారిస్తున్నారు. అందువల్ల ఆవేశ, ఉద్వేగ, అనుభూతి చైతన్యమైన కవిత్వం కంటే ఆలోచనా చైతన్యమైన కథ ఎక్కువ ఆకర్షిస్తున్నది. అది సాహిత్య విమర్శలో కూడా ప్రతిబింబిస్తున్నదన్న విషయం ఇటీవలి కధా సాహిత్య విమర్శను చూసినప్పుడు స్పష్టమవుతున్నది. అలా గత పది పదకొండు సంవత్సరాలుగా కథాసాహిత్యాన్ని లోచూపు తో అవలోకిస్తూ వస్తున్న విమర్శకుడు కె.పి అశోక్ కుమార్. సమీక్షకునిగా నిరంతరం సాహిత్య పత్రకలలొ విహరిస్తున్న కె.పి అశోక్ కుమార్ కథావలోకనం తో కథా సాహిత్య విమర్శ రంగానికి దోహదం చేస్తున్నారు. ఈ రచన సమకాలీన కథా విమర్శకు నిలువటద్దంగా కనిపిస్తుంది.
మొత్తం ఇరవై మూడు వ్యాసాలున్న ఈ పుస్తకంలో పది సమీక్షలు కాగా, మిగిలినవి కథా సాహిత్యంలోని వివిధ పార్శ్యాలను, ధోరణులను కథకుల విశిష్టతను తెలిపేది. ఈ పుస్తకానికి కె.కె.ఆర్ పీఠిక వ్రాస్తూ అశోక్ కుమార్ ది మౌఖిక శైలి అనడం సబబే అనిపిస్తుంది. వ్యాసాన్ని మనకెదురుగా నిలబడి మాట్లాడుతున్నట్లు రాయడం కె.పి వ్యాస రచనా శైలిగా చెప్పవచ్చు. హాలీవుడ్ చిత్రాల సమీక్షల్లో చిత్రం చూడనివారికి కథ చెప్పాల్సినస్థితి ఉంటుంది. ఆ శైలి ఈ విమర్శ వ్యాసాల్లోకి చేరంది. కె.పి అశోక కుమార్ శైలిలో మౌఖికతకు కారణం పాఠకునిగా తనకు ఒక కథ కలిగించిన అనుభవాన్ని తనలో రేకెత్తించిన ఆలోచనలను ఉన్నది ఉన్నట్టుగా చెప్పడం వలన వచ్చిందనిపిస్తుంది. ఇది పాఠక ప్రతిక్రియ విమర్శకు దగ్గరగా ఉంటుంది. ఈ శైలిని అల్లం రాజయ్య చెమట చుక్క కలలు రెండు కథలు వంటి వ్యాసాల్లో ప్రత్యక్షంగా చూడవచ్చు.
సమకాలీనకథ వస్తు, రూప పరిణామం, తెలుగుకథా సాహిత్యంలో హిందూ ముస్లిం సమైక్యత ధోరణులు, తెలుగు కథల్లో చైతన్య స్రవంతి వ్యాసాలు పరిశోధనాత్మక కలిగిన విమర్శన వ్యాసాలు. 1991 లోవచ్చిన కథలను నేపధ్యంగా చేసుకుని విశ్లేషించిన ఈ వ్యాసంలో సమకాలీన వస్తు పరిణామంలో ఆనాడు వస్తున్న కథలను పదకొండు రకాలుగా విభజించారు. ఈ వ్యాసంలో నామిని సుబ్రమణ్యం నాయుడు కథలను గురించి చెప్పిన విషయం కె.పి నిశిత దృష్టికి నిదర్శనం (పు.28) బాల్య, కౌమార, యవ్వన దశలను ప్రతిబింబిస్తూ పచ్చనాకు సాక్షిగా, సినబ్బ కథలు మిట్టూరోడి కథలు వచ్చాయని చెప్పడం మంచి విశ్లేషణ. ఈ కాలంలో రూపంలో స్కెచ్, చిన్నకథ, కార్డు కథ, పేజీ కథ, కాలమ్ దాటని కథల వంటివి వచ్చినా అవి స్పేస్ ఫిల్లర్స్ గానే ఉన్నాయని భావించారు. తెలుగు కథల్లో చైతన్య స్రవంతితోని చర్చించిన వ్యాసంలో శ్రీశ్రీ చైతన్య స్రవంతి ధోరణిలో వ్రాసిన తొలికథకుడిగా కె.పి.భావించారు . శ్రీ శ్రీ అబ్సర్డ్ కథాకథన పద్ధతిని చైతన్య స్రవంతిని కొనసాగించాడన్నారు గానీ అంటే ఏమిటో చెప్పలేదు. త్రిపుర కథల్లో భగవంతంకోసం, రాబందులరెక్కల చప్పుడు ,సఫర్ కథలను చైతన్య స్రవంతిని చెబుతూ “ఈ మూడు కథల్లో చైతన్య స్రవంతి ధోరణిని డిఫరెంట్ గా ఉపయోగించుకోవడం అన్నారు (పు.78) ఆ డిఫరెంట్ ఏమిటో చెప్పలేదు. జ్వరం మీద కవిత్వం వచ్చినట్లుగానే ‘కథకుని జ్వరం’పేరుతో పి.యస్. శాస్త్రి రచించిన కథను పేర్కొన్నారు వల్లంపాటి వెంకట సుబ్బయ్య’ రానున్న శిఖరం ‘ చైతన్య స్రవంతి కథకాదన్నారు. అయితే చైతన్యస్రవంతి కథేమో అన్న భ్రమ కలిగించే కథకు నిజమని చైతన్య స్రవంతి కథకు మధ్య ఉన్న విభజన రేఖ గురించి చెప్పి ఉంటే బాగుండేది. ఈ వ్యాసంలో శ్రీశ్రీ తో అధివాస్తవికత , బైరాగిలో ప్రతీకవాదం ఆర్ .యస్. సుదర్శనంలో అస్తిత్వవాదం, నవీన్ లో శిల్పంలో కనిపిస్తాయని ప్రతిపాదించారు. తెలుగు కథాసాహిత్యంలో హిందూ ముస్లిం సమైక్యతా ధోరణులన్న వ్యాసంలో ప్రజాస్వామ్య లౌకిక భావనలను తెలిపే కథలను విశ్లేషించారు.
కథకుడుగా బైరాగి, కథకునిగా కాళన్నలను విశ్లేషించే వ్యాసల్లో కవులుగా ప్రసిధ్ధులైన ఈ ఇద్దరి కథలను విమర్శించారు. కథకునిగా వైరాగి వ్యాసంలో బైరాగి రాసిన కథల్లో ఆయన జీవితం ఉందని భావించారు. ఆయన కథలలో ఉన్న హీరో, వారు కోరుకునే ఒంటరితనం, భావుకత నిర్లిప్తత అన్నీ బైరాగివే (పు.10) అనడం ద్వారా ఆయన కథలు ఆత్మ కథనాత్మకం మన్న స్ఫురణ కనిపిస్తుంది.కాళోజీ కథలను గురించిన వ్యాసంలో కాళోజీ కథలు పతనమైపోతున్న రాజకీయ వ్యవస్థను ఎండగడతాయనీ, అవకాశవాదాన్ని విమర్శిస్తాయనీ, 1940-50 నాటి సామాజిక రాజకీయ స్థితులను ప్రతిబింబిస్తూ తెలంగాణ నేటివిటీ తో కూడుకొని ఉన్నాయని భావించారు.
కె.పి.అశోక కుమార్ తన వ్యాసాలలో వ్రాస్తున్న విషయాన్ని బట్టీ ప్రాంతీయ అస్తిత్వ ముద్ర ఉన్న విమర్శకుడిగా కనిపించడు కానీ ఆయన వాసిన 23 వ్యాసాలలో సుమారు 16 వరకు తెలంగాణా కథకుల కథలనే చర్చించింది. శ్రీశ్రీ కథల్లో చైతన్య స్రవంతి ధోరణులు వ్యాసంలో అబ్సర్డిటీ, సర్రియలిజం లక్షణాలుంటాయని భావించారు. అల్లం శేషగిరి రావు అడివి విస్తృతమైనదీ భయంకరమైనదీ ( పు.13) అంటూ ఇద్దరు రచయితలు ఒక అంశం మీద రాసిన విషయాన్ని గుర్తు చేస్తూ తులనాత్మక వివేచన చేసారు కె.పి ఇది చాలా చోట్ల ఈ సంపుటిలో విషయాన్ని గుర్తు చేస్తూ తులనాత్మక వివేచనలో ప్రభావాన్ని గుర్తించడం కూడా ఒక భాగం “కథకుని జ్వరం రాసిన శాస్త్రి గారిపై బుచ్చిబాబు ప్రభావం, నరకంలో నలభై ఐదు నిమిషాలు రాసిన రామకృష్ణారావు గారిపై నవీన్ ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది”_ (పు.81) వంటి విశ్లేషణ కె.పి నిశితదృష్టిని సూచిస్తాయి. గూడూరు సీతారాం గల్పికలపై చలం , ధనికొండ హనుమంతరావు, రావూరి భరద్వాజ ల ముద్రను గుర్తించడం (పు.89) ఆడెపుల లక్ష్మీపతి అశ్యాపదేశం కథ వ్యాసంగా మొదలై కథగా మారుతుంది ఇది లాటిన్ అమెరికన్ కథకుడు బోర్గ్స్ పద్ధతి వంటి వాటిని గుర్తించడం (పు.49) వంటివి కె.పి తులనాత్మక దృష్టి సంకేతాలు ఇటువంటిదే కలలు – రెండు కథలు వ్యాసం.
ఆడెపు లక్ష్మీపతి గురించి వ్రాసిన వ్యాసం కె.పి. విశ్లేషణాత్మక దృష్టికి సంకేతంగా నిలుస్తుంది. ఆడెపు లక్ష్మీపతి కథల్లో దృశ్యకథనపద్ధతి నాటకీయ పద్ధతి , స్వీయ సంబోధనాత్మక కథనం , వంటి కథన పద్ధతులున్నట్లు కె.పి భావించారు. సీతాదేవి , అల్లంరాజయ్య ,కాలువమల్లయ్య, గీతాంజలి సలీం,పెద్దింటి అశోక్ కుమార్ , జూకంటి జగన్నాధం వంటి కథకులపై వ్రాసిన వ్యాసాలలో మౌలికమైన వివేచన కనిపిస్తుంది.
కథానిక వాస్తవికత దగ్గరగా ఉండాలనీ, వాస్తవజీవితాన్ని ప్రతిఫలించాలనీ కె.పి. అభిప్రాయంగా కనిపిస్తుంది.అందుకే ఆయన ఈ పుస్తకంలోని చాలా వ్యాసాలలో’ అతి నాటకీయత’ను , వాస్తవికతను డాక్యుమెంటరీ పద్ధతిలో కథను నిర్వహించడాన్ని నిరసించారు. ఇదే విధంగా కొన్ని ప్రతిపాదనలు కూడా కనిపిస్తాయి. ఫోటోగ్రఫీ నేపధ్యంగా వస్తువుగా వచ్చిన తెలుగుకథగా దీన్ని (నిశ్చలన చిత్రం) చెప్పుకో వచ్చు (పు . 44)” నిజం చెప్పాలంటే ఇప్పటి వరకు తెలుగులో వచ్చిన చైతన్య స్రవంతి కథలలోకెల్ల శిల్పపరంగా ఆంగ్లంతో దీటుగా నిలబడగలిగింది ఒక్క బుచ్చిబాబుగారి కథే (పు 78) వంటివి కనిపిస్తాయి.కథలను గురించిన వ్యాసాలలో కొన్ని చోట్ల నేపధ్య వివరణ ఎక్కువుగానే చేసారు కె.పి. కథల్లో హిందూ ముస్లిముల సమైక్యత ధోరణుల గురించిన వ్యాసంలో మొదట రెండు పేజీలు నేపధ్యమే ఉంది. ఇదే పద్ధతి మరో రెండు మూడు వ్యాసాల్లో ఉంది. బహుశా దీనికి కారణం ఆయన కె.కె.ఆర్ నడిపిన సారస్వత వేదిక, సమాంతరల నుంచీ ఆలోచనలను విస్తృతి చేసుకున్న వారు కావడమేమో ? అనిపిస్తుంది. ఈ పుస్తకంలోని చివరి వ్యాసం రచయితలు ఇలా కూడా ఉంటారా ? లో టి. శ్రీరంగస్వామి కథల సమీక్ష చేస్తూ రచయితల వ్యక్తిగత జీవితాలను గురించి తన అభిప్రాయాలను చెప్పారు. నిజానికి రచయితకు ప్రాధాన్యమివ్వడం ఆధునిక పద్ధతి. సాహిత్యానికి రచయిత ప్రధానం కాదు. రచన ప్రధానం. రచన ఇచ్చే అనుభవం అనుభూతి, అది చెప్పే తత్వం ప్రధానమని గుర్తించినప్పుడు ఈ భ్రమలకు ఆస్కారం ఉండదు. అయితే రచయిత మరో పార్శాన్ని ఈ రచయిత మరో పార్శాన్ని ఈ కథలు వ్యక్తం చేస్తామనడంలో సందేహం లేదు.
గత పది పదిహేనేళ్ళుగా కథా సాహిత్యాన్ని లోతుగా పరిశీలిస్తున్న కె.పి.అశోక్ కుమార్ ‘కథావలోకనం’ చేశారనడం కంటే కథానుశీలనం చేశారనడం సబబనిపిస్తుంది. గత యాబై సంవత్సరాలలో తెలుగుకథ పోయిన పోకడలను తెలుసుకోవాలనుకున్న వారికి ఈ ‘కథావలోకనం’ తప్పక చదవవలసినస్న పుస్తకం.

2010-03-04T00:40:00.000-08:00

“మన నేల ఒకటే
మన జాతి ఒకటే
అయితే
బతుకులొక్క తీర్గ
ఎందుకు లెవ్వురా అయ్య’’''అంటూ తెలుగు కవిత్వం నేడు ప్రాంతీయ అస్తిత్వ చైతన్యంతో ముందుకొస్తుంది. "ప్రాంతీయ' భావనను శాస్త్రీయంగా అవగాహన చేసుకోలేని వాళ్ళు లేదా ఇష్టపడని వాళ్ళు దాన్ని ఒక "వేర్పాటు వాదం' గానే పరిగణిస్తుంటారు.
"ప్రాంతీయ' భావన అనేది నిజానికి తమకు జరిగే వివక్షను గుర్తించి దాన్ని కొనసాగించడం సరైంది కాదని చెప్పడానికి ప్రశ్నించడం, నిరసించడం, ధిక్కరించడం, చివరికి స్వీయ అస్తిత్త్వాన్ని కోరుకోవడం వంటి రూపాల్ని తీసుకొంటుంది. ఇలాంటి ప్రాంతీయ భావన ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉంటుంది.
ఒక ప్రాంతంలో పుట్టి, పెరిగి, ఆ భౌగోళిక ప్రాంతాన్నే నమ్ముకుని జీవిస్తున్న ప్రజలపై, ఆ ప్రాంతానికి వివిధ కారణాల వల్ల వలస వచ్చి, క్రమేపీ అక్కడే స్థిర నివాసం ఏర్పరుచుకున్న వాళ్ళు స్థానికులపై ఆధిపత్యం చెలాయించడంతో "స్థానీయ' భావన నుండి " ప్రాంతీయ' భావన పుట్టుకొస్తుంది. అది ఉద్యమ రూపం పొందిన తర్వాత "ప్రాంతీయ వాదం'గా తీవ్రమవుతుంది. దీన్ని ఒక ప్రాంతంలోని ప్రజలు ఏవో కొన్ని కారణాల రీత్యా తమ కంటూ ఒక ప్రత్యేక అస్తిత్వాన్ని, గుర్తింపుని కోరుకుంటే అటువంటి ఆకాంక్షను ప్రాంతీయ వాదం అంటారు' అని సామాజిక శాస్త్రవేత్తలు నిర్వచించారు. ఈ సామాజిక సమస్యల్ని తీసుకొని రాసే సాహిత్యాన్ని ప్రాంతీయ అస్తిత్వ సాహిత్యం అంటారు.
"స్థానీయ' భావన కంటే ముందే కుటుంబం నుండి మొదలయ్యే గుర్తింపు కోసం పడే సంఘర్షణ, వ్యష్ఠి నుండి సమష్ఠికి పరిణామం చెంది రకరకాల అస్తిత్త్వాల కోసం పడే వేదన, తపన, ఘర్షణలన్నీ అస్తిత్త్వ ఉద్యమాలుగా బయటపడుతుంటాయి. అందుకనే ప్రాంతీయ వాదం, ప్రాంతీయ అస్తిత్వ ఉద్యమం వంటి పారిభాషిక పదాల్లో లోతైన తాత్త్వికత ఉంది. దీన్ని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే అంతర్భాగంగా ఒక వాదం కొనసాగుతూనే, బయట మరో ముఖ్యమని భావించే వాదం సమష్ఠిగా బహిర్గతమవుతుంటుంది. దీన్ని తెలుగు సాహిత్యంలోనే గమనించినా చాలా స్పష్టంగా వివరించుకొనే అవకాశం ఉంది.
మొదట్లో ఒక ప్రాంత జీవన స్థితిగతుల్ని ప్రతిఫలించే దిశగా తెలుగులో ప్రాంతీయ సాహిత్యం వచ్చింది. దానిలో అస్తిత్వ చైతన్య ధోరణి ఉందని చెప్పలేం. కానీ, ప్రాంతీయ వేదనలు ఉన్నాయని మాత్రం చెప్పగలం. ఒక సామాజిక చైతన్యంతో వచ్చే సాహిత్యం అస్తిత్వ సాహిత్యం.తెలుగులో చాసో తీసుకొచ్చిన " కళింగాంధ్ర కథలు' సంకలనం తొలిసారిగా ఒక ప్రాంత ప్రజల ఆకాంక్షల్ని ఒక చోటికి తెచ్చిందని విమర్శకులన్నారు. ఆ తర్వాత "సీమ కథలు' వచ్చాయి. అంతకు ముందు తెలంగాణ ప్రాంతంలో గోల్కొండ కవుల ప్రత్యేక సంచిక' వచ్చింది.
తెలుగు భాష మాట్లాడే వాళ్ళంతా స్వాతంత్ర్యానంతరం రెండు కారణాలతో ప్రాంతీయ స్పృహను ప్రదర్శించారు. అవి ప్రత్యేక భాష, ప్రత్యేక భౌగోళిక ప్రాంతాన్ని ఒక ఆధారంగా చేసుకొనిన ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా మారాలని కోరుకోవడంగా చెప్పుకోవచ్చు. దాశరధి, సోమసుందర్‌, ఆరుద్ర వంటి వాళ్ళంతా రాసిన సాహిత్యంలో ఈ ప్రాంతీయ స్పృహ బలంగానే కనిపిస్తుంది. అందుకనే
"కోటి తమ్ములకడ రెండు కోట్ల తెల్గు
టన్నలను గూర్చి వృత్తాంమందజేసి
మూడుకోటుల నొక్కటే ముడిబిగించి
పాడినాను మహాంధ్ర సౌభాగ్య గీతి'అని తెలంగాణ ప్రాంతం నుండీ ఆనాడు తెలుగు వాళ్ళంతా ఏకం కావాలనే ఆశను వ్యక్తంచేశారు. పాలకులపై ఉండే సహజ వ్యతిరేకతతో పాటు, సాంస్కృతిక ఆధిపత్య నిరాకరణ అప్పటికి నిజాము ఒక పిశాచంగా భావించడం ఒక ప్రధాన కారణం. అదే నిజామ్‌ వంశ పాలను ఇప్పుడు కొంతమంది ప్రశంసిస్తున్నారు. నేటికి ప్రాంతీయ వాదం తీవ్రస్థాయికి చేరుకోవడమే దీనికి ముఖ్యకారణం కావచ్చు. అందుకనే నేడు కవుల గళాల్లో ప్రత్యేక అస్తిత్వ స్వర తీవ్రత పెరిగింది.
ప్రాంతీయ వాదం కొంతమంది సృష్టి వల్లనో, కొంతమంది స్వలాభం కోసమో వస్తే అదిఅనేక సంవత్సరాల పాటు ఉద్యమంగా కొనసాగలేదు. నాయకులు మారవచ్చు. నాయకత్వం మోసం కూడా చేయవచ్చు. అయినా ప్రజల కాంక్ష మరో నాయకుడితోనైనా ముందుకెళ్తుంది. అదిప్పటికే తెలంగాణలో జరుగుతూనే ఉంది. అనేక అనుభవాల్ని మూటకట్టుకొని ముందుకెళ్తుంది. దాన్ని కవులు ఇలా వర్ణిస్తున్నారు.
''మా కెవ్వల సొమ్ము అక్కర్లేదు
మాయి మాకు దక్కితే సాలు
మా ఆరాటంలో అలజడి ఉన్నది
అన్నాలమై పోయిన మొత్తుకోలున్నది
బొండిగల నిండా బాధలున్నాయి
నడిమిట్ల పెత్తనం దొరికిచ్చుకొని చెలాయించేటోల్లకాడ
అనిగి మనిగి పడ్డది సాలు
మాకు సోయి లేదనుకోకండ్రి
అనుభవాలు మాకు అన్నినేర్పినయి''అని ఆ అనుభవాలతోనే కవులు కూడా ఉద్యమంలో భాగస్వాములవుతున్నారు. ఇది ప్రస్తుతం తెలంగాణ ప్రాంతంలోనే తీవ్రస్థాయిలో కనిపిస్తుంది. అందువల్ల ప్రాంతీయ అస్తిత్వ సాహిత్యం అనగానే తెలంగాణ సాహిత్యం అనే స్థితికి చేరుకుంది.
సర్వసాధారణంగా అస్తిత్వ సాహిత్య స్వరూప స్వభావాల్లో కొన్ని ముఖ్యాంశాలను గమనించవచ్చు. తమను నిర్లక్ష్యానికి గురిచేయడాన్ని గుర్తుచేస్తారు. దాన్ని సరిచేసుకోలేదనిపించినప్పుడు ప్రశ్నిస్తారు. అప్పటికీ మార్పు కనిపించనప్పుడు నిరసిస్తారు. పాలకుల నిర్లక్ష్యం వల్ల ప్రతిదాన్నీ ధిక్కరించడం మొదలవుతుంది. దీనితో అన్నీ దాని కేంద్రంగానే చూస్తారు.
ప్రస్తుతం తెలంగాణ సాహిత్య కారులు ఆది కావ్యాన్ని, ఆదికవిని పునర్మూల్యల్యాంకనం చేస్తున్నారు. ఆది కావ్యంగా మహాభారతాన్నీ, ఆది కవిగా నన్నయను అంగీకరించట్లేదు. కవుల ప్రాంతాల్ని గుర్తించి సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని పునర్నిర్వచిస్తున్నారు. తెలంగాణ ప్రాంతీయ అస్తిత్వం ఆ ప్రాంతకవులు ప్రచురించే కవితా సంకలనాల పేర్ల తో సహా ప్రతిబింబిస్తుంది. ఆ ప్రాంత కవులు సమష్ఠి గొంతుల్ని వినిపించేటట్లు అన్నట్లు పొంగిలి, మత్తడి కవితా సంకలనాలను, "తెలంగాణ తొలితరం కథల సంకలనం’ తీసుకొని రావడంతో పాటు గోల్కొండ కవుల ప్రత్యేక సంచిక' ను పునర్ముద్రించడం వంటి వన్నీ జరుగుతున్నాయి. మరో వైపు వివిధ కవితా సంకలనాలకు, సంపుటులకు రాస్తున్న ముందుమాటలు, ముద్దెర, ఇరుసు, ఇతివృత్తం వంటి విమర్శ పుస్తకాలు విస్తృతంగానే వస్తున్నాయి.
సాధారణంగా ప్రాంతీయ వాదం తీవ్రమవుతున్నప్పుడు సాహిత్యంలో కొన్నిప్రత్యేక అంశాలు కనిపిస్తుంటాయి.
*అన్నింటినీ పునర్మూల్యాంకనం చేస్తారు.
*తమ స్థితిని తలచుకొంటూ ఆ యా చారిత్రక, అర్ధిక, రాజకీయ కారణాల్ని అన్వేషిస్తుంటారు
*తమ అభివృద్ధికి ఇతర ప్రాంతాల వాళ్ళే ఆటంకమనే ఆరోపణలు చేసి, అవి నిజమని నిరూపించే ప్రయత్నంలో కొన్ని సాక్ష్యాధారాల్ని చూపిస్తుంటారు.
* తమ సాంస్కృతిక ఔన్నత్యాన్ని చాటే ప్రయత్నంలోఅప్పటికున్న ప్రమాణాలను తిరస్కరిస్తూనే కొత్త
ప్రమాణాల్ని తయారు చేస్తుంటారు.
*దైనందిన జీవితంలోని అనేక అంశాల్ని సాహిత్యీకరిస్తూ కొత్త సూత్రీకరణల్ని అందిస్తుంటారు. ప్రత్యక్షంగానో, పరోక్షంగానో తమ ప్రాంత రచయితలు కూడా ఇతర ప్రాంతాల వాళ్ళ ప్రభావం
వల్ల స్వీయ అస్తిత్వాన్ని కోల్పోతున్నారని ఆవేదన చెందుతుంటారు
అందుకే ఇప్పుడు తెలంగాణ కవులు
"ఇప్పుడు
నాకు నా నేల కావాలి
నాకు నా గాలి కావాలి
నాకు నా నీరు కావాలి
నాకు నా ఊరు కావాలి'' అని స్పష్టంగా నినదిస్తున్నారు. ఇలా నినదించడానికి కావలసినంత నేపథ్యాన్ని చూపిస్తున్నారు. వలస ఆధిపత్యం, సాంస్కృతికంగా జరుగుతున్న అవమానాల్ని, రాజకీయంగా జరుగుతున్న కుట్రల్నీ తీవ్రంగానే సాహిత్యీకరిస్తున్నారు. ఇది తెలుగులో రాయలసీమ, కళింగాంధ్ర ప్రాంతాల పరంగానూ కొనసాగుతున్నా, తెలంగాణ ప్రాంతంలో చైతన్యం ""ప్రాంతీయ అస్తిత్త్వ ఉద్యమం'' గా పరిణామం చెందింది. అందులో భాగంగానే తమ ప్రత్యేక అస్తిత్త్వాన్ని నిరూపించుకొనేదిశగా ప్రత్యేక ప్రింట్‌, ఎలక్ట్రానిక్‌ మీడియాలను సిద్ధం చేసుకుంటున్నారు. ముద్రణలో కనిపిస్తున్న కొన్ని సాహిత్యం పుస్తకాలను గమనిస్తే తెలంగాణ ప్రాంతంలోని జిల్లాలను ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రంలో భాగంగా గుర్తించ నిరాకరించే ఉద్దేశం కనిపిస్తుంది. రాష్ట్రాన్ని తెలిపే చోట "" తెలంగాణ '' రాసుకోవడాన్ని ప్రాంతీయ అస్తిత్త్వ ఉద్యమంలో భాగంగానే గుర్తించాలనిపిస్తుంది.
"ప్రాంతం' ఒక సామాజిక వ్యవస్థకు సమష్ఠి రూపం. సామాజిక ప్రయోజనాల కోసం ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని కోరుకోవడం, లేదా ప్రత్యేక దేశంగా, రాష్ట్రంగా, జిల్లాగా, మండలంగా జనసమూహం విడిపోవడం ద్వారా తమ ప్రయోజనాలు నెరవేరతాయని ఆశిస్తుంటారు. ఇది కొన్ని సార్లు ఒకే ప్రాంతంలో కూడా మళ్ళీ మళ్ళీ విడిగా ఉండాలనే ప్రత్యేక వాదాన్ని కొంత మంది ఉప-ప్రాంతీయ వాదం అంటున్నారు.
ఆసియా ఖండంలో భారతదేశం పరంగా చూసినపపుడు ఉప ఖండంగా పిలవబడుతూనే ప్రధాన ఖండంలో భాగంగా ఉంటుంది. అలాగే భారతదేశంలో వివిధ రాష్ట్రాలుగా విడిపోవడాన్ని కొంత మంది ప్రాంతీయ వాదంగానూ, మరి కొంతమంది భారత ఉప ప్రాంతీయ వాదం అనీ పిలుస్తున్నారు.
ఒకే రాష్ట్రం కూడా రెండు లేదా అంత కంటే ఎక్కువగా ప్రత్యేక రాష్ట్రాలుగా ఉండాలనుకోవడాన్ని కొంతమంది ఉప ప్రాంతీయ వాదం గానూ, మరికొంతమంది ప్రాంతీయ వాదంగానూ పిలుస్తున్నారు. ఇక్కడ ఉప విభాగాల ప్రస్తావన చాలా అవసరం. ఎందుకంటే, తెలుగు సాహిత్యంలోనూ ప్రాంతీయ వాదంలో కనిపించే భావనలతోనే అనేక విభజనల రూపంలో కనిపిస్తుంది.
సామాజిక సమస్యలే సాహిత్యంలోనూ ప్రతిఫలించాలని కోరుకోవడం సహజం. అలా అన్ని సమస్యలు, అన్ని ప్రాంతాల, వర్గాల, కులాల వారి ఆకాంక్షలు ఆ సాహిత్యంలో కనిపించనప్పుడు అస్తిత్త్వం కోసం వెతుకులాట మొదలవుతుంది. సాహిత్యం పునర్మూల్యాంకనానికి గురవుతుంది. కాల పరిస్థితులను కూడా పరిగణించకుండా తమ తమ మానసిక స్పందనల్ని వ్యక్తీకరిస్తుంటారు. తమని గౌరవ ప్రదంగా చిత్రించిన సాహిత్యం గురించి మాట్లాడరు. ఒక వేళ ప్రయత్న పూర్వకంగానో, అప్రయత్న పూర్వకంగానో ఆ వర్గాల్ని ఏ మాత్రం అవమానించినట్లు అనుమానించినా, నాటి సామాజిక పరిస్థితుల్ని కూడా పరిగణించకుండా తీవ్రంగా నిరసిస్తుంటారు. అప్పటి వరకూ ఉన్న నిర్ణయాల్నీ పరీక్షలకు పెడుతుంటారు.
ప్రతి సమస్యనీ ప్రాంతంతో ముడిపెట్టి చూడడం ప్రాంతీయ అస్తిత్వ సాహిత్యంలో మరో ముఖ్యాంశం. కులం, మతం వంటి సమస్యలు తమని వెంటాడుతున్నప్పుటికీ, అవి ప్రాంతంతో ముడిపడినప్పుడు ఆ సమస్యల పరిష్కారం ద్వితీయమే అవుతుంది. తెలంగాణ ప్రాంతంలోని ముస్లిం వాదం ప్రాంతీయ వాద అస్తిత్వంతో ముడిపడి కొనసాగుతుంది. దళిత సాహిత్యంలో కనిపించే వర్గీకరణ విషయంలోనూ ప్రాంతీయ వాద ఉద్యమ ప్రభావం ఉన్నప్పటికీ, దానికింకా అంత తీవ్రత లేదు. కుల, మత అస్తిత్వ ఆరాటం తెలంగాణ ప్రాంతీయ అస్తిత్వ వాదానికి ఉప
ప్రాంతీయవాదంగా మారలేదు. రాష్ట్రంలోని మిగతాప్రాంతాలైన రాయలసీమ, కళింగాంధ్ర, మధ్యాంధ్రలలో ఉన్న మాదిగలు వర్గీకరణ ఉద్యమాన్ని దళితుల సమానత్వాన్ని ఆకాంక్షించే దిశగానే కొనసాగిస్తున్నారు.
కళింగాంధ్ర ప్రాంతంలోనూ ప్రాంతీయవాద సూచనలు కనిపిస్తున్నా, అవి ప్రపంచీకరణలో భాగంగానే అత్యధిక మంది రచయితలు చూస్తున్నారు. కరువు, మూడవిశ్వాసాలు వంటి విషయాల్లో స్పందించే రాయల సీమ, కళింగాంధ్ర రచయితలు తమ సాంస్కృతిక అంశాల పట్ల దృష్టి కేంద్రీకరించవలసిన అవసరం ఉంది. ఒకప్పుడు సినిమాల్లో, టి.వి.సీరియల్స్‌ లో బపూన్‌ , పనిమనిషి, విలన్‌ పాత్రల్లో వేష, భాషల్ని కించపరిచే దృశ్యాలు ఈ మధ్య కాలంలో ఎక్కువయ్యాయి. తెలంగాణ సాహితీ వేత్తల చైతన్యం ఆ ప్రాంతం వారి సాంస్కృతిక అంశాలను కించపరిచే చర్యలకు చాలా వరకూ అడ్డుకట్టవేసింది. వ్యాపార స్వభావులు తమకి అనుకూలంగా ఉన్న వాటిని సొమ్ము చేసుకోవడం సర్వసాధారణం. దాన్ని సాహితీవేత్తలు గుర్తించి వివిధ ప్రక్రియల రూపంలో సృజనీకరించి తమ మనోభావాల్ని వ్యక్తీకరించాలి. తూరుపు ( కళింగాంధ్ర కవిత్వం), రాయలసీమ కవులు ""వొరువు' కవితాసంకలనం వంటివి ఇప్పుడిప్పుడే వస్తున్నాయి.
ప్రాంతీయ అస్తిత్వవాదం కంటే ప్రపంచీకరణ ప్రభావం వల్ల చిన్నాభిన్నమైపోతున్న జీవన వ్యధార్థ జీవిత దృశ్యాలను స్థానీయ కోణంతో వ్యక్తీకరిస్తున్నారు. ఒక భావజాలం గల వాళ్ళే ఇలా ప్రపంచీకరణను వ్యతిరేకిస్తూ సాహిత్యాన్ని సృష్టిస్తున్నారనే వాదన కూడా వినిపిస్తుంది. అదే భావజాలం ఉన్న వాళ్ళు కూడా ప్రాంతీయ అస్తిత్వసాహిత్యాన్ని రాస్తూనే దాన్ని "వేర్పాటువాదం' గా కాకుండా ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అలాంటి సమస్యల్ని పరిష్కరించడానికి పాలనలో జరుగుతున్న నిర్లక్ష్యాన్ని నిరంతరం తూర్పారపడుతూ, ప్రజల్ని నిత్యజాగృతుల్ని చేయగలగడం ద్వారానే ప్రాంతీయ సమస్యల శాశ్వత పరిష్కారాలు సాధ్యమన్నట్లు కూడా రాస్తున్నారు. నిజానికి దీన్ని కూడా ప్రాంతీయ అస్తిత్వ వాదంలో మరో పార్శ్వంగానే గుర్తించేవీలుంది. లేకపోతే తమ మాతృత్వ, పితృత్వంలో , కుటుంబంలో కోల్పోతున్న ఆత్మీయానురాగాలను గుర్తుచేసుకోలేరు. తమ గ్రామం, తమ సాంస్కృతిక వారసత్వాలను, తమ గ్రామీణ సమస్యలతో ముడిపెట్టి చూడ్డంలోనూ అస్తిత్వకోణం ఉన్నా అది స్థానీయమే అవుతుంది. ఇలా ప్రాంతీయ వాద అస్తిత్వ సాహిత్యం తెలుగులో పోరాటాల గడ్డ తెలంగాణ లోనే వివిధ ప్రక్రియల్లో విస్తరిస్తూ సాహిత్యానికి కొత్త దిశానిర్దేశం చేస్తుంది. అలాంటి చైతన్యంతో ముందుకెళ్తున్న రచయితలే సాహిత్యానికి నిజమైన జవజీవాల్ని అందించిన వాళ్ళవుతారు.

2010-03-04T00:19:00.000-08:00

TEలంగాణా ప్రాంతం నుండి వచ్చిన దళిత కవుల్లో కూడా అంబేద్కర్ భావజాలం కంటే, మార్క్సిస్టు భావాల పట్లే ఎక్కువ మమేకత్వం కనపడేది. కానీ, ఈ మధ్య కాలంలో ఆ ధోరణి కొంచెం కొంచెంగా తగ్గుముఖం పడుతుంది. అంబేద్కరిజమ్పై ఆసక్తి పెరుగుతుంది. స్థానీయతను ఆకాంక్షిస్తూనే, దళితుల ఆత్మగౌరవం అంబేద్కరిజమ్లోనే అంతర్భూతంగా ఉందనే సంగతిని గుర్తిస్తున్నారు.ఈ నేపథ్యంతో పరిశీలిస్తే, చాలామంది తెలంగాణా దళిత కవులు పరిణామం ఈ దిశగా కొనసాగుతుందని స్పష్టమవుతుంది. ఇటీవల పొన్నాల బాలయ్య ‘ఎగిలి వారంగ’ పేరుతో తన కవితలన్నీ ఒక సంపుటిగా తెచ్చాడు. ‘పొద్దు పొడవాల’నేది ఆ కవితా సంపుటికి పెట్టిన పేరులోని అర్థం. దళిత సమస్యలెలా పరిష్కరించబడాలో, తెలంగాణా సమస్యనెలా పరిష్కరించుకోవాలో, వర్గీకరణ సమస్యనెలా అర్థం చేసుకోవాలో, మార్క్సిస్టు పోరాటాల్ని, ఆ పోరాటాల్లో బలైపోతున్న దళితుల జీవితాన్ని ఎలా బాగుచేసుకోవాలో, ప్రపంచీకరణ నుండి ఎలా రక్షించుకోవాలో, అన్నింటికీ మించి సంస్కృతినెలా కాపాడుకోవాలో వివరించే దిశగా ఆలోచించి ఒక కొత్త ‘పొద్దు పొడవాల’నే ఆకాంక్షను కవి ‘ఎగిలి వారంగ’ లో వ్యక్తం చేశాడు.శక్తివంతమైన భావాన్ని, అంతేశక్తివంతంగా అందించగలగడమే కవిత్వం చేయడంలో కనిపించే శిల్పం. పొన్నాల బాలయ్య దాన్నింకా సాధన చేయవలసి ఉన్నా, తెలంగాణా పట్ల, ఆ ప్రాంతంలోని దళితుల పట్ల, మొత్తంగా ప్రజల ఆశల పట్ల స్పష్టమైన భావాలున్న కవి. వృత్తిరీత్యా హిందీ పండితుడైనా, తెలుగులో కవిత్వం రాస్తున్నందుకు ముందుగా ఆయన్ని అభినందించాలి. అలాగే, ఆ తెలుగులో కలిసిపోయిన మణి ప్రవాళ భాష గురించీ ఆలోచించమనాలి.‘ఎగిలి వారంగ’ లో చిన్నప్పుడే చనిపోయిన తండ్రి స్మృతితో కవిత్వం ప్రారంభమౌతుంది. తన బాల్యమెంత విషాదకరంగా సాగిందో ‘ఎగిలివారంగ’ కవిత అనేక దృశ్య చిత్రాలతో చూపిస్తుంది. కవిత అంతా విడివిడిగా పదాలున్నట్లు ఉంటుంది. ఒకదానితో మరొక దానికి సంబంధం లేనట్లుంటుంది. తన బాల్యం కూడా ఒక పద్ధతి ప్రకారం కొనసాగలేదనీ, తనలాంటి వాళ్ళ బాల్యం కూడా అలాగే ఉందని కవి శిల్ప నైపుణ్యంతో చెప్తున్నాడు. ఒక అస్తవ్యస్థత ఆ కవిత నిండా ఉన్నట్లు ఉంటుంది. ఆయన రాసుకున్న జీవిత నేపథ్యం చదివితే, ఆ కవిత బాగా అర్థమవుతుంది. బహుశా దాన్ని అలా చెప్తేనే బాగుంటుందనుకున్నాడేమో!“అయ్య కొట్టిన తంగెడు కట్ట
సోయి తప్పిన అవ్వ
ఆనిగపు బుర్ర నీళ్ళు….” ఇలా సాగిపోతుందీ కవిత.
తెలంగాణాకే ప్రత్యేకతను తెచ్చే పండగల్లో ఒకటి “బతుకమ్మ”. దీన్నితెలంగాణాలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో దళితులు ఆడడానికి లేదు. ఆ పండగల్లో భాగస్వామ్యం కాలేని అలాంటి తెలంగాణా దళిత బాల్యాన్ని వర్ణిస్తూ…“అందరు పండుగ మోజులవుంటే
నేను పశుల గాస్తుంటే
డప్పుల చప్పుళ్ళతో
బతుకమ్మను తెచ్చి ఆడుతావుంటే
ఆవలుండి చూసుటే తప్ప
పండుగ జరుపుకున్న పాపాన పోలేదు” (పుట: 20) అని ఆనాడు అందుకోలేని అందమైన బాల్యాన్ని, చేజారిన సంతోషాన్ని గుర్తు చేసుకుంటున్నాడు కవి.మొదట్లో దళితుల్ని గుర్తించిందీ, చైతన్యం నింపిందీ ఖచ్చితంగా మార్క్సిస్టు సాహిత్యమే. నేటికీ దానిలో అదే మౌలిక భావన ఉంది. అయితే అది పీడిత వర్గదృక్పథంతో చూస్తుంది తప్ప, కుల స్పృహను ప్రధానంగా గుర్తించదు. కానీ, భారతదేశంలో కులమే ప్రధానమవుతుందని దళిత మేథావులు భావిస్తున్నారు. అదే అనేక సమస్యలకికారణమవుతుందని దళిత మేధావుల వాదన. ఆ పునాదిని గుర్తించకుండా కులాన్ని ఉపరితల అంశంగానే వర్గవాదులు గుర్తించడం జరుగుతోంది. మొదట్లో పీడిత వర్గ చైతన్యంతోనే తెలంగాణాలోనూ దళితులు ఆ భావజాల పార్టీల్లో పనిచేశారు. తర్వాత కాలంలో అంబేద్కర్ భావజాలంపై అవగాహన కొస్తున్నారు. దాన్ని కవి వర్ణిస్తూ…“పగలనక రాత్రనక పశులుగాసి
ప్రపంచానికీ దూరంగా పస్తులుండి
కారడవిలో వింత పశువునై
అడవే నాకు అవ్వ - అయ్య
ఆత్మీయతతో అడవితల్లి ఆదరించింద’నీ గుర్తు చేసుకుంటాడు. అయితే, తర్వాత కాలంలో జరిగిన మోసాన్ని కూడా గుర్తించమంటున్నాడు కవి.
“చెమట చుక్కలతో చెలకదున్నిన
ఎగిలి వారంగ యాతం బోసిన
అలసట ఎరగక అన్ని పండించిన
…………………………………
ఊరు బయటనే అంటరానోన్ని జేసిండ్రు” అని అక్కడ కులాన్ని ఆధారం చేసుకుంటున్నారని, అంతర్గతంగా మార్క్సిస్టుల విధానాన్ని ప్రశ్నిస్తున్నాడు. దళితులకు నాయకత్వాన్ని అందనివ్వని స్థితిని గుర్తు చేస్తున్నాడు. అక్కడా హిందూ భావజాలమే మార్క్సిస్టుల్లో అంతర్భూతంగా పనిచేస్తుందంటాడు. అందుకే దళితులకు“కనులు తెరిపించే కాంతొకటి వచ్చిందిఅంబేద్కరే ఆ కాంతి ” ( పుట: 34) అని స్పష్టంగా అంబేద్కరిజాన్ని ఎలుగెత్తి చాటుతున్నాడు కవి. భూములిప్పిస్తామంటూ పోరాటాలు చేస్తుంటే, పోలిసులు జరిపే కాల్పుల్లో దళితులే ఎందుకు బలవుతున్నారో, ఆ పోరాటానికి నాయకత్వం వహించే వాళ్ళనెందుకు ఆ తూటాలు తాకలేక పోతున్నాయో గుర్తించగలిగామని కూడా స్పష్టంగా ప్రకటిస్తున్నాడు కవి…
“ఎగేసుడు, సగేసుడు ఎనుకనే నిల్చుండుడు
ముందుండి… ముదిగొండలో
అసువులు బాసింది…. అణగారిన వారే” (పుట: 29) అని ముదిగొండలో దళితుల్నే ఎందుకు కాల్చారో, ఆ పోరాటానికి నాయకత్వం వహించిన వారెలా తప్పించుకోగలిగారో చెప్తున్నాడు.తాను పుట్టి పెరిగిన తెలంగాణా ప్రాంతాన్ని ఒక ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా చేసుకుంటే తప్ప, నిజమైన పరిష్కారాలు లభించవనీ, అందుకే అందరూ కలిసికట్టుగా పోరాడమంటూ ప్రత్యేక రాష్ట్రం, ‘తల్లి తెలంగాణా’ కవితల్లో తెలంగాణాలో పాలకుల నిర్లక్ష్యం, స్వార్ధం వల్ల నిస్సారమై పోయిన స్థితిని వర్ణించాడు. “చావు తప్పి లొట్టబోయిన సంస్కృతిని, అస్తి పంజరంలా తయారైన గ్రామాల్ని నేపధ్యంగా చెప్పి, తేనెటీగల్లా కదిలి తెలంగాణా సాధించుకోవాలంటున్నాడు…
‘తెలంగాణ’ కవితలో!
“వలస పిట్టలు వాలకుండా
వడిశెలందుకుందాం
పర పాలకులు పొలిమేర పారంగ
తెలంగాణ రాష్ట్రాన్ని తెచ్చుకుందాం” అంటున్న పొన్నాల బాలయ్య తన నేలమీద నిలబడి, తన నిజమైన గొంతుతో, ఎలాంటి అస్పష్టతా లేకుండా కవిత్వం రాస్తున్నందుకు అభినందించవలసిందే!

అదొ నిశ్చల చిత్రం...

2009-09-19T11:25:00.000-07:00

అదొ నిశ్చల చిత్రం
కిర్రు మన్న బూట్ల శబ్దం
రాత్రికి సిగ్గయింది
సోక్రటీస్ మళ్ళి పుట్టాడు!

జీవితాన్ని కొలవడానికి
ఏ కొలబద్దలు అవసరం లేదు
మనువుని నరికెయ్యండి!

కడుపులొ ఖాళి
చెవిలొ సెల్లు
మెరిసే రోడ్లు
ప్రపంచీకరణ ఫలాలు!

హృదయం బద్దలైంది
అద్దంలో ప్రతిబింబం
శూన్యంలో కనిపిస్తుంది!

మాతృత్వం
మాయమైంది మందులు లేవా
మనసుకు!

బడబాగ్నిలా
శరీరం అంతా ఒకటే
నిప్పు కణికలు అర్పేయడానికి
ఉన్నాయి కదా "పెప్సి" లు!

మౌనం మాట్లాడుతోంది...

2009-09-19T11:21:00.000-07:00

మౌనం మాట్లాడుతోంది
మానవత్వం మట్టికలిసినపుడు
మనిషితో మనిషి కరచాలనం
గతకాలపు వైభవం మాత్రమే!

రెండు రక్తపు చుక్కలు
చిందించి ఎంతమంది
నల్లవాళ్ళు వారి శరీరాన్ని
కళేబరాల్ని చేసుకున్నారో!

నా అస్తిత్వం మాయమై
ఆకాశం వరకు చిమ్మిన
చెమట చుక్కలు
ఇపుడు వర్షమై మీ దాహాన్ని
తీర్చుతున్నాయి!

చిన్నప్పుడు చెప్పిన
చందమామ కథ
పగిలిన గాజు పెంకుల్లా
చెల్ల చెదురుగ పడిన శకలాల్ల
తోస్తున్నాయి!

చరిత్ర ఎప్పుడు పునరావృతం
అవుతుంది
ఒంటరి సమూహంలో ఉన్నప్పుడు
రాత్రిల్లో పేలిన బాంబుల శబ్దాల్లా!

అనుమానపు చూపులతో
దేహాలను ఎక్సెరే తీస్తున్నారు
రక్త మాంసాలతో పాటు కాసింత
మానవత్వపు రేఖలు అస్పష్టంగా
కనిపిస్తున్నాయి!

ఆకాశమే హద్దుగా
కంఠమెత్తి విలపిస్తున్నా
మారణ హోమానికి వ్యతిరేకంగా!

చివ్వున చిందిన నెత్తురు మరకల
సాక్షిగా మీ నీత్తురు వృధాపోదని
అభయ హస్తం ఇస్తున్నా!

మరణ సదృశ్యమే...

2009-09-19T11:16:00.000-07:00

దూరమవడం ఎప్పుడూ
మరణ సదృశ్యమే...
మెరుపుల వచ్చి
కలల అలలపై
ఓల లాడించి
వలపును ఒడుపుతో
మనసులో గుప్పించి
మౌనంగా మాట్లాడి
కళ్ళతో మమకారాన్ని నింపి
సుదూర తీరాలలో
ఎవరికి అందని ప్రేమను
శరీరం అంతా నింపేసి
అణువణువులో నీ నామాన్ని
అతికించి...
ఇపుడు దూరమవడం
నరకయాతనే!
గంటల తరబడి మాట్లాడిన
ఊసులన్ని ఇపుడు వ్యర్థమేనా
నిరీక్షణలో...
నీ రూప దర్శనముకై
పడిన వేదన అంతా శూన్యమేనా
ఆకాశంపై ఆశపడడం
ఆడియాశే అవుతుంది
అందుకే మళ్ళీ మళ్ళీ
చెబుతున్నా దూరమవడం
ఎప్పుడూ మరణ సదృశ్యమే!

ఎక్కడో..

2009-03-18T05:25:00.000-07:00

వెంకటేష్

ఎక్కడో
మూలమలపున
రెండు చేతులు
దీనంగా కిందికి పైకి
ఊగుతున్నాయి!

చింపిరి మొహం
తైల సంస్కారం లేని
జుత్తు ఒళ్ళంతా కమురు వాసన

కడుపు వెన్నుకు
ఆనుకు పొయింది
ఆ కనులు వికృత
సమాజాన్ని ప్రశ్నిస్తున్నాయి!

అన్వేషణ

2009-03-17T15:05:00.000-07:00

--వెంకటేష్

ఎక్కడని వెతకను
ఉన్నావన్నా ఆశతో
నిరంతరం డేగ చూపులతో
అణువణువు గాలిస్తూ...

రహదారిపై ఎర్రటి ఎండలో
ఏడో నంబరు మైలురాయిపై
ఎవరో కూర్చొన్నారు...
శరీరాన్ని ముద్దలా మడిసి
గుండ్రంగా సున్నాల కనిపిస్తున్నారు!

అర్దనిమీలిత నేత్రాలతో
ఆత్రంగా వెతుకులాట
అక్కడో,ఇక్కడో,మరెక్కడో
నిను వెతుకుంటున్నాను!

సూదూర తీరాన్నుంచి
నీ గద్గద స్వరం
మలయమారుతంలా తాకింది
నా మనోహర నేత్రం విచ్చుకుంది సంతోషంగా!

రెండు రక్తపు బొట్లు
నేలపై రాల్చి
పెను వృక్షమై ఎదిగినా...
నాపై వాలే పావురాలు
కూడ నీ జాడ చెప్పలేదు!

కన్నీటి తెరలలో
నీ అస్పస్ట రూపం
కనులు మూసి తెరిచేలోగా
మాయమై పోతున్నది!

చిక్కటి చీకటిలో కూడ
ఎక్కడివో వెలుతురు జాడలు
మనస్సులోకి దూరి దైర్యానిస్తున్నాయి!

కనిపించక పోవడం తత్కాలికమే
కనుమరుగవడమే భరించలేనిది!

2009-03-14T10:38:00.000-07:00

I try to wipe you out the memory banks of my mind, as if you don’t even exist; but as much as I attempt to do so I fail.Memories of you are ever where.Half of me dislike you for putting through so much hell.The other half can’t tolerate to be alone and I rather have you to return home.I am not going to deny that my feelings for you are still alive…and your absence has made them stronger than ever.When are you going to realize that we belong together?It has been extremely difficult to go to asleep at night without having you by my side.I am man enough to admit that I am going through withdraw symptoms. I am miserable …this is the reason why I cry.I know that some where in your heart you feel the same for me.Just look a little deeper… past the anger, hurts and sorrows and then you will see that you still do love me.

తెలుగు కథల్లో "చైతన్యస్రవంతి"

2009-03-12T11:33:00.000-07:00

తెలుగు కథల్లో "చైతన్యస్రవంతి"

తెలుగు కాల్పనిక సాహిత్యంలో చైతన్యస్రవంతి శిల్పానికి ఆద్యుడు జేంస్ జాయిస్.1922 లో వెలువడిన ఈయన నవల "యులిసెస్"చైతన్యస్రవంతిలో సాగినా,నిజానికి ఇది పైరో టెక్నిక్ నవల.మొదటి ప్రపంచయుద్దం తర్వాత యూరోపియన్ సమాజంలో తలెత్తుతున్న మార్పులు విడిపోతున్న కుంటుంబ బందాలు,మానవ సంబందాలు ఆర్థిక సంబందాలుగా మారిపోతున్న సంధికాలంలో ఆత్మీయ స్పర్శ కోసం మనిషి పడే తపన మొదలైన వాటిని హోమర్ గానం చేసిన గ్రీకు మైథాలజి "ఒడిస్సి"లోని పురాణ పాత్రలను స్ప్రురింపజేసేలా సమకాలీన వ్యక్తుల జీవితాన్ని,వారి జివిత పరమర్థాన్ని అద్బుతమైన భాషా విన్యాసంతో చిత్రించిన ఆదునిక మానవేతిహాసం "యులిసెస్",

2009-03-09T10:58:00.000-07:00

శ్రమ సంబందాలు నశించి ఆర్థిక మానవసంబందాలు పెద్దపీట వేయడం మీద కవి ఆవేదన వ్యక్తం అవుతుంది.రుతువులకు,రైతులకు ఉన్న సంబందం విడదీయరానిది.
"ఇకపై కృషివలుని చుట్టూకందకాల్లా కొత్తవలయాలుకాడికి కంప్యూటర్ మేడికి "కీ" బోర్డు వెబ్ సైట్ లో విత్తడం ఇంటర్నెట్ లో అమ్మకం అంతా గ్లోబలైజేషన్ సాగుభూముల్లో తొండల గుడ్లు"
'దగాపడ్డ చెమటచుక్క దిగాలుగ చూస్తుందీ అంటూ మొదలయ్యే 'దుక్కిచూపూకావ్యం పాఠకుడిని తనవెంట లాక్కుపోతుంది.'నిజంగా పేదరికం ఓ నిశ్శబ్దపు గాయం'అన్న పూర్తి అవగాహన కలిగిన రచయిత వెంకటేశ్వరరెడ్డి.
"ఈ రోజు మాట్లాడు కోవడానికిపేదరికమంతావిలువైన వస్తువు మరొకటిలేదు" అని దెప్పి పొడిచాడు.కవి వస్తువును ఎన్నుకోవడంతో పాటు వస్తువుకు తగిన రూపాన్ని,అభివ్యక్తిని తగిన విదంగా వాడుకొన్నాడు.రైతు భాధలను కవిత్వీకరించడంలో అనేక భావ చిత్రాలను ఎన్నుకొని వర్తమాన వ్యవసాయం ఎలా తయారయిందో చిత్రీకరించాడు.
"క్షణం క్షణం శిలువనెక్కే సేద్యం కారంతా కరువు ఏకరువు పెట్టుకోను దిక్కులేదు"
దేశానికే రైతు వెన్నుముక అని గొప్పలు చెప్పుకొనే రాజకీయ వ్యవస్థలో వ్యవసాయరంగం నగ్నస్వరూపాన్ని వెల్లడిస్తున్నాడు.
"అసలు పంట పొలాలకుపాడె గట్టిన ప్రతిభ ఎవరిది?
కరువు రైతులు రైతు కూలీలు అప్పుల ఊబిలో కూరుకపోయి ఆత్మహత్యలు చేసుకొనే పరిణామం దాపురించింది.
"అప్పును ఆత్మహత్యను బొమ్మగా గీస్తే పత్తి రైతు గోచరిస్తాడు ఇపుడు రైతును మోసగించనిది మరణమొక్కటే"
భారతీయ రైతుకు ప్రపంచీకరణ పరమ శత్రువు.కవి ఈ సత్యాన్ని గ్రహించాడు."సైబర్ సైతాంతో రక్కించాక సంస్కరణలన్ని శాడిజం సింబల్ కాబోతున్నాయ్నేలంతా గాయాలు అల్లుకున్నప్పుడు ఆయుధం ఓ తిరుగుబాటై చిగుర్చుతుంది"
అని ఈ రైతు కావ్యంలో కవి ఇస్తున్న సందేశం."దుక్కిచూపు" ఆకలి కావ్యం.రైతు ఆగ్రహ కావ్యం.రైతు గాయాన్ని పాడుతున్న కర్షక కవి "కొండ్రెడ్డి"మరిన్ని కావ్యాలు రాయాలని కోరుకుంటున్నాను.

2009-03-07T11:26:00.000-08:00

శ్రామిక కవిత్వం-సమకాలీన స్పందన
శ్రామిక కవిత్వం-సమకాలీన స్పందన ప్రపంచీకరణ పాలకవర్గాలకు తప్పనిసరి అవసరం.దీని ప్రభావం మాత్రం ప్రజల ప్రాణాల మీదికి వస్తుంది.ఈ నేపద్యమే ఈనాటి కవిత్వానికంతటికి కారణం.అనుభూతి,ఆవేశం కవిత్వానికి ప్రధాన ద్రవ్యాలని మహాకవి జాషువా అంటాడు.ఈ రెండు "కొండ్రెడ్డి"లో పుష్కలంగా ఉన్నాయి.సమకాలిన పతనానికి సంబందించిన సర్వ అంశాలూ,ఎంతో అవేశంతో,కోపంతో ఖండిస్తూ పోతాడు కవి. ఈ రచయిత ఇటివల వెలువరించిన "దుక్కిచూపు"లొ ఈ అంశాలన్ని రాసులు పోసినట్లుగా కనిపిస్తాయి."దుక్కిచూపు" అనగానే దున్నిన మట్టిచూపు అనుకోవడం సహజం.ఆ నైజం భాహిరం మాత్రమే.కాని కాస్త లోతుగ చూస్తే ఆ దుక్కికి అడుగున ఆర్తి ఉంది.మనిషికి మనుగడ కలిగించే జీవస్పూర్తి ఉంది.రచయిత తీసుకొన్న వస్తువు ప్రాథమికంగా పల్లెపరిసరాలకు సంభంధించిందే.వ్యవసాయం అంటే ఏమిటో,ఎంత కవితాత్మకంగా చెప్పాడొ ఈ క్రింది పంక్తులు సాక్షాలుగా నిలుస్తాయి. "వ్యవసాయం అంటే..../వేగుచుక్కతో మొలిచొచ్చే కళ్ళు/కోడికూతతో కదిలే కాళ్ళు/పొడిచే పొద్దుతో/దినచర్యలైపొయిన చేతులు" ఇలా కొత్తదనాన్ని కుమ్మరించే పంక్తులెన్నో ఈ కావ్యంలో ఉన్నాయి."దుక్కిచూపు" రైతు కావ్యం. ఇక్కడి ప్రజల అనుమతి లేకుండా బలవంతంగా ప్రజల నెత్తిన గ్లోబలైజేషన్ ప్రక్రియను రుద్దారు.దీని పలితంగా అన్ని సామాజిక రంగాలతో పాటు వ్యవసాయ రంగం కూడ సంక్షోబంలో పడింది.

2009-02-12T09:35:00.000-08:00

మార్కులు మా కక్కరలేదు.చిలుక పలుకులు,బట్టీలు పట్టడంమాకు చాతకాదు!సృజనాత్మకత మా పుట్టుకలోనే ఉంది.నా తండ్రి వ్యవసాయ పనిముట్లుతయారు చేయడంలో ఉంది.నా తల్లి పంట నూర్పిడిలో ఉంది.మీకు చేతనైతే ఒక అక్షరాన్నిఅందంగా చెక్కండి.వ్యాక్యాన్ని నల్లని దళితసౌందర్యవతిలా మార్చండి !కాలం మారిన కొద్దికులం రూపు మారిపోతుందనుకున్నానుకాని...ఉన్నత విశ్వ విద్యాలయాల్లోకాల నాగై కాటేస్తుందనుకోలేదు!మా ప్రతిభను కొలవడానికిమీకున్న ప్రస్తుత కొలమానాలు సరిపోవు.అనంతమైన నా తెలివినిమీ మోకాళ్ళతో కొలువలేరు!(విశ్వవిద్యాలయాల్లో కులవ్యవస్థ వికృత స్వరూపం చూసి...)

2008-03-31T00:31:00.000-07:00

ఒక తాత్వికుడు

రెండు కన్నీటి చుక్కలుకళ్ళలోకి దిగులు ఒంపుకొన్న చూపులుబక్క చిక్కిన శరీరంభారమైన హృదయంకఠినమైన జీవితపు నడక వెరసి వీదిలో బ్రతికే కళేబరం చేతిలో సత్తు గిన్నెతో చిల్లర నాణేల నాట్యం దర్మాత్ముల హృదయాల లోకి నిశ్శబ్ద ప్రసారం చేసే అసహాయపు ఆకలికేకలు ఎవరిని నోరుతెరిచి అడగని సంస్కారం పేవ్ మెంట్ నె నమ్ముకొన్న జీవితపు ఏకాకితనం అతడేం బిక్షకుడు కాదు అనుభవాల సారంలో పండిన ఆత్మఅందకారాన్ని వెక్కిరించే నిలువెత్తు పుస్తకంఅటువైపు నేనెప్పుడు వెళ్ళినా ఒక మంచి తాత్వికుడిని చూస్తాను నా నాగరికతను సహాలు చేసే ఒక అతీంద్రియ శక్తి అతని కనుల్లో నిరంతరం ప్రవహిస్తూనే ఉంటుంది అతడు జీవితపు తత్వాన్ని నిశ్శబ్ద సంగీతంలా ప్రసారం చేస్తునే ఉంటాడు.

తెలంగాణ బతుకులకు"మూలకం"

2008-03-05T11:27:00.000-08:00

తెలంగాణ బతుకులకు"మూలకం" రెండో భాగం

హరగోపాల్ కవిత్వానికి మనిషే ప్రాణస్పందన.తను చేరుకునేసరికే మనిషి గాయమై వున్నాడు.మనిషి అనుభవాలు తను.ఎక్కడో తప్పిపోయిన ఆత్మీయాన్ని ఎక్కడో దొరకబుచ్చుకున్న ఆనందం.పెద్ద చిన్న శరీరానికే.హృదయానికి కావు.అదే కవి.వయసు మరిచి వ్యక్తీకరిస్తాడు.
"బురదలో ఆడుకొంటున్న పసివానిలా నేను నీలో పిచ్చుక గూట్లోకి నీ పాదం కోసం గుండెల గుంపుల్లో వెతుకులాట వొల్లంత పుసుకున్న ఇసుకలా గ్నాపకాలు"
బాల్యాన్ని తడిగుర్తుగా దాచుకొని ఇప్పటికి బాలుడు కాగలిగిన వాళ్ళకే ఈ వ్యక్తీకరణ అందుతుంది.
ఆకలి తెలిసిన కవి.అమ్మనెరిగిన కవి.ఆకాశమంత పందిరి అంటామే దాన్ని మించిన అద్బుత భావన చెసినాడు.
"భూగోళాన్ని అరచేతిలో వొత్తి రొట్టెలా కాల్చి బిడ్డలకడుపునింపే తల్లీ నువ్వు అమ్మవే "
హరగోపాల్ గొప్పభావుకుడు.అతని భావనలకు పై పద చిత్రం మంచి సాక్ష్యం.అంతేకాదు భావదారిద్ర్యాన్ని కూడ బలంగా ఎత్తిచూపినాడు.మాటల చమత్కారం మాత్రమే కాడు.ఒక ఎడతెగని చింతనవుంది. "దారిద్ర్యారేఖ దిగువ కన్నా కొట్లాది జనం భావదారిద్ర్యరేఖ దిగువనే ఎక్కువ"అంటాడు. పగిలిన అద్దం చుట్టు ఎంతజీవితం అందుకోవచ్చునో "చిరిగిన ఉత్తరం"చుట్టు అన్ని గ్నాపకాల్ని ఏరుకోవచ్చు.
"కొలిమి కొలిమిగానే వుంది కష్టం బూడిదకుప్పలెక్కనే వుంది కల్లంలో కొంగుసాపిన చేటెడుబిచ్చం లెక్కనె వుంది"
వర్గసమాజ దృష్టి హరగోపాల్ ప్రతి అక్షరంలో కనిపిస్తది.చేతికి ముద్దలేని చేతివృత్తులు,బరకతులేని రెక్కల కష్టం ఎంతయాతన పెడుతున్నాయో చిత్రించినాడు.కొలిమి అంటె బతుకు కొలిమి మండుతనే ఉంటది. బతుకు కాఠిన్యాన్ని మాటలతో ముట్టుకునే ప్రయత్నం చేసిండు కవి.
ప్రపంచీకరణ మాయజాలం మనిషిని ఆవరిస్తున్నది. ఇప్పుడుమనిషిని పోల్చుకోవడమే కష్టం. ఇగ మనిషిని చేరుకోవాలంటే మాములు కష్టం కాడు.ఊరు దయ్యం పట్టినట్టు మూలుగుతున్నది.
"ఉయ్యాలకట్టిన అమ్మకొంగుతో సహా వేపచెట్టు మాయం ఒరందిగిన అమ్మపొలంల దిగవడ్డది నాట్లులేవు కోతల్లేవు భూమిపుండువడ్డది"
కవి ప్రపంచాన్ని మనసునిండా పట్టించుకుంటాడు.నిజాలు చూసి నిజాలు రాసి నిండు జీవితాలిచ్చిన చరిత్రకర్తలు కవికి దగ్గరివాళ్ళు.అందుకే కవిత్వంలో వస్తువులు అయ్యారు.
"వాడు ప్రపంచాన్ని పట్టించుకోవడం షురూచేయగానే వాణ్ణి చూడటానికి భయమేసింది వాడు నేలవిడిచి కత్తుల వంతెన కడ్తున్నప్పుడే అనుకున్నా వాడింక దక్కుతదో లేడోనని"
అక్షరాలు నమ్ముకున్నవాళ్ళు,కాలాన్ని ఎదిరించిన వాళ్ళు కవి అభిమానాన్ని పొందారు. క్రూరసామ్రాజ్యం చేసే కుట్రల్ని కవి వ్యంగ్యంగా చెప్పినాడు. నిజాలు రాసినందుకు ఎన్ కౌంటరైన రసూల్ ను కవి మర్చిపోలేదు.అతని లాంటి ఎందరో తెలంగాణ జీవన చిత్రణ ఇది.
"బుగులు జరమొచ్చినట్లుంది తెలంగాణలో ఇప్పుడు గూడ రజకార్ల గుర్రాలదండ్లే తిరుగుతున్నట్లుంది పెరిగిపోయిన తల్లిపుసెల్ని పిల్లలేరుతున్నరు"
ఎన్నో ఏండ్లుగా తెలంగాణది విషాదచిత్రం.వీరచరిత్రం. నెత్తురు మడుగులైపారినా శాంతిరాలేదు.బతికిన చచ్చినా పల్లే బుగులు బుగులే.
"నివద్దె నువ్ జెప్పింది నిజం ఈడ బతుకులు నిమ్మలంగ లేవు ఈడ సావులు సాపుగ రావు ఈదంతా అడ్విల అగ్గిబడ్డట్టే"
తెలంగాణల సహజమరణాలు లేక చాల రోజులైంది.హత్యలైనా ఆత్మహత్యలైనా ఎన్ కౌంటర్లయినా ఏవి సహజమరణాలు కానేకావు.
ఒక్కమాటలో "మూలకం" సంభాషించని అంశమంటూ, ఈ కవిత్వ సంపుటిలో లేదు. మనిషి తన స్వప్నమని ప్రకటిస్తూ వస్తున్న కవి హరగోపాల్ కవిత్వం విషయంలో మరి ఇంత పిసినారితనం పనికిరాదు. మొత్తానికి హరగోపాల్ కవితలు తెలాంగాణ కవిత్వానికి,తెలాంగాణ బతుకులకు "మూలకం".మూలకం అంటే తెలాంగాణలో కారణం అని అర్థం.

దళిత కవిత్వానికి తాత్విక అన్వయం

2008-02-19T06:16:00.000-08:00

దళిత కవిత్వానికి తాత్విక అన్వయం

దళిత కవిత్వాన్ని కేవలం అనుభవాల,ఆత్మన్యూనతా భావాల వ్యక్తీకరణగా కుదింప జూసిన అగ్రకుల సాహితీవేత్తల కుహకత్వాన్ని ప్రశ్నించి ఆర్థికనియతివాద అసమగ్రతనీ బద్దలు కొట్టి తెలుగు సాహిత్యాన్ని కుదుపు కుదిపింది దళిత కవిత్వం. దళితుల బతుకుని అనేక రకాలుగా దిగజారుస్తున్నా కౌటిల్య కులవ్యవస్థ గుట్టుని రట్టు చేసింది.దళితుల ఆశలకి,ఆకాంక్షలకి,ఆవేదనకీ,అక్రోశానికి,ఆగ్రహానికీ,ఆత్మగౌరవానికి ప్రతిరూపంగా నిలిచిన దళిత కవిత్వం కొత్త చూపుతో,కొత్త వ్యక్తీకరణతో బలంగా వస్తోంది.ఈ కోవలో దళిత సాహిత్యంలో బలమైన తాత్విక భూమికను ఏర్పరచిన కవిత్వ సంకలనం "దళిత తాత్వికుడు"
డాక్టర్ దార్ల వెంకటేశ్వర రావు వృత్తిరిత్యా హైద్రబాద్ విశ్వవిద్యలయంలో తెలుగు లెక్షరర్.ప్రవృత్తిరిత్యా కవి,విమర్శకుడు.ఇటీవల జాతీయ స్థాయిలో డాక్టర్ అంబేద్కర్ పెలొషిప్ అందుకున్నారు. ఈయన కవిత సంకలనం "దళిత తాత్వికుడు".దళితుని జీవితం ప్రతిరోజు పోరాటమే.గమ్యం మరింత సంక్లిష్టం. అయిన మడమ తిప్పని యోధుని వలె కవిత్వంలోనైన,జీవితంలోనైన రాజీపడని మనస్తత్వం దార్ల గారి సొంతం.
ఈ కవితా సంపుటిలో 23 కవితలు ఉన్నాయి.వస్తువురిత్యా,అభివ్యక్తిలో,ఈ కవితలు కొత్త పంథాను తొక్కాయి.రచయిత ఆత్మన్యూనత నుండి ఆత్మగౌరవపోరటానికి ప్రతీకలుగా ఈ కవితలను అభివర్ణించవచ్చు.
రచయిత "బడిలో అమ్మ ఒడిలో" అను కవితలో దళితుల ఆత్మగౌరవాన్ని అత్యంత శక్తివంతంగా కవిత్వీకరించాడు. తాను దళితుడు కావడం వల్లనే అందర్ని ప్రేమిస్తున్నానని దళితుల పక్షాన సామూహిక ప్రకటన చేస్తాడు.
"ఈ కులంలో పుట్టక పోతేనేను ఇంకోలా ఆలోచించే వాణ్ణేమో ఈ కులంలో పుట్టడమే మంచిదయిందిఅవమానమంటే అర్థమైంది అందర్ని ప్రేమించిడం తెలిసింది"

ప్రాచీన సాహిత్యంలో దళితుల స్థానం చూసి రచయిత ఆగ్రహంగా ఇలా వ్యక్తికరించాడు."ప్రాచీన సాహిత్యం పాఠమైనప్పుడల్లా నా ముఖకవళికలన్ని మారిపోయేవి................... మూకుమ్మడిగా కళ్ళన్నీ నాపైన పోకస్!ఎన్నిసార్లు చంపుతావంటూ దేవున్ని కాలర్ పట్టుకోవలనిపించేది!!
కవికి తన పల్లె తాలుకు గతం వెంటాడుతున్నాయి.పురుగుల్ని పాముల్ని లెక్క చేయకుండ,గాయాల చేతులతో పొద్దున్నే కారం పచ్చడి నూరుతున్న "అమ్మ" గుర్తొచ్చి "మావూరు నవ్వింది"కవితలో చక్కగ చిత్రీకరించాడు. "మనం సదుకోకుడదంటే యిన్వెందిరా" భయపెట్టే గ్రామ పెత్తందారీతనం మా యామ్మా బాబుల గొంతుల్లో ఆవేదన జీరకుసజీవ సాక్షాలుగా నాకు కనిపించే మావూరి పాఠశాల,పశుపాకలు"

ఎవరికైన ఉత్తరం మంచి ప్రేరణ,పదిల పరిచిన గతాల గురుతులు .ఇంటర్నెట్ మాయజాలంలో ఉత్తరాలకు స్థానం లేకుండా పోయింది.ఈ సజీవ వాస్తవాన్ని రచయిత చక్కని శైలిలో వ్యక్తం చేస్తున్నరు.
"రోజు ఉత్తరాని కెదురు చూసే చూపులకిపొస్టుమేన్ కైనాతానే ఓ ఉత్తరం రాయాలనిపించదూ....!రోజు ఉత్తరాని కెదురు చూసే నాకుపొస్టుమేన్ నిట్టూర్పులే సజీవ సాక్ష్యం అయినా అబద్దాల్ని అందంగా పేర్చి ఫిరంగి నెప్పుడో హఠాత్తుగా పెల్చేయటమెంత నేరం!"

దళిత తాత్వికతని,దళిత సౌదర్యాన్ని "పుట్టు మచ్చ మీదప్రేమ" అను కవితలో భావగర్బితంగా దార్ల వెంకటేశ్వరరావు గారు వెల్లడిస్తున్నరు."పుట్టుకతో మచ్చ ఒకడిని అందమైన అలంకారంగాను మరొకడికి అసహ్యంగాను మారుతుందినాకున్న పుట్టుమచ్చలో నా ఎదుటి వాళ్ళకేమి దర్శనమవుతుందో......... వెన్నుపూసపై నిలిచిన సౌందర్య రమణీ నా పుట్టుమచ్చ!నిన్ను నేను ప్రేమిస్తున్నాను!!"
అని దళిత తాత్వికతని లోతైనా ప్రతీకలతో సమర్థంగా అక్షరీకరిస్తున్నారు.

గ్లోబలైజెషన్ మోజులో పడి ఇరవైనాలుగ్గంటలు ఇంటర్నెట్,టీవిలకు ప్రస్తుత యువతరం భానిసై పోయింది.పుస్తకఫఠనం తగ్గిపోయింది.సాహిత్యం అంపశయ్యపై ఉంది.ఈ సమకాలీన వాస్తవాలను రచయిత "కూలుతున్న లైబ్రరి"అను కవితలో ఇలా అంటారు.
"అక్షరం ఒకవైపుఅన్నం మరోవైపు పెడితే నేను అక్షరాన్నే హత్తుకుంటాను ఆబగా!మా తాత ముత్తాల నుండి మడతలు పడినఆ పొట్లల్ని సాగదీసి చూస్తే అంబలైన దొరుకుతుందేమో గాని అక్షరం ముక్కమాత్రం కనబడనివ్వలేదు కదా!అక్షరమంటే అందుకేనేమో నాకంత ఆత్రం!

దళితుల సహనశీలతను,ప్రేమించేతత్వాన్ని,ద్వేశించినా, వేదించినా ప్రేమించే తత్వాన్ని "దళిత తాత్వికుడు"కవితలో రచయిత చక్కగా కవిత్వీకరించారు.
"ఇప్పటికైన నువ్వెప్పుడైనాఅమ్మ తినిపించే గోరుముద్దల రుచిని చూడుమిట్ట మధ్యాహ్నం చేట్టునీడకెల్లి చూడునీకు ప్రేమించడమే తెలుస్తుంది!!"

అంటూ ప్రేమించేతత్వాన్ని నేర్చుకోవలని ఈ కవిత ద్వార శక్తివంతంగా తెలియజేస్తున్నారు.ఈ విధంగా కవి డాక్టర్ దార్ల వెంకటేశ్వర రావు "దళిత తాత్వికుడు" అను కవిత సంపుటి ద్వార దళితతత్వాన్ని,దళితుల ఆత్మగౌరవాన్ని, దళితుల జీవిత సంఘర్షణ లకు అక్షరరూపం ఇచ్చారు.ప్రతి దళితుడు చదవవలసిన మంచి కవితా సంపుటి ఇది.

అ

తెలంగాణ బతుకులకు"మూలకం"

2008-02-15T11:50:00.000-08:00

తెలంగాణ బతుకులకు"మూలకం"

హృదయాన్ని స్పందింపచేసే కవులు కొందరే ఉంటారు.వారిలో కొందరు మాత్రమే ప్రత్యేక భావజాలంతో,నూతన అభివ్యక్తితో కవిత్వాన్ని రాస్తారు.వారు మనుషులను జాగృతం చేస్తారు. వారి లక్ష్యం సమ సమాజ నిర్మాణం.విశ్వమానవ కళ్యాణం.ఈ రకం కవులలో చెప్పవలసిన కవి ఎస్.హరగోపాల్.నిశితమైన చూపు,పదునైన భావజాలం ఉన్నవాడు.
హరగొపాల్ కవిత సంకలనం "మూలకం" ఈ విషయాన్ని మరింత ముందుకు తీసుకువెలుతుంది.మనిషి తన స్వప్నమని ప్రకటిస్తూ వస్తున్న కవి,ఆధునికుడు హరగోపాల్ .కవి అంటే గాయం గుండే.కవిత్వం అంటే గాయాల గొంతుక.హరగోపాల్ గుండే గాయాన్ని గురుతుపట్టిన కవి.ఈ కవి తన కవిత్వానికి మనిషిని కేంద్రబిందువుగా చేసుకున్నాడు.మనషే తన కల అంటున్నాడు.హరగోపాల్ పల్లెల మట్టి వాసన తెలిసిన వాడు.పల్లెలను కళ్ళార చూస్తున్నవాడు.
వట్టిపోయినా పల్లెలను,ఎడారిగా మారిపోతున్న పల్లెవిషాదాలను తెలంగాణ వలసలను,పొట్టచేత పట్టుకొని వలసవెళ్ళే నిత్య సన్నివేషాలను చిత్రిక పట్టాడు.
"ఊరికి తలుపులెక్కడి విప్పుడుచప్పుడు చేయడానికి?అంతా వలసేనాయే!దిగులుపరచుకుపోయిన దిబ్బెనాయే!కరువు మీద కరువు దెబ్బేనాయే!"
ఈ కవిత సంపుటిలో మొదటి కవిత "తలుపు చప్పుడు".మాట స్పర్ష కోసం ఎదురుచూసే మూగవేదనంతా ఆవిష్కృతమైంది ఈ కవితలో....."పాలిచ్చేయాల్లకు అమ్మొచ్చిన సంతోషంకాడ మల్లెపూలు ఒల్లో దాసుకున్నంత మురిపెం నువ్వొస్తె!!"
"నువ్వొచ్చి కండ్లముందర ఒక్కఒద్దన్న వుంటేనే నాకు నిమ్మళం"
"కుక్కపిల్లై నామనసు నిన్ను పసిగడ్తుదినాలు గడుపుతుంటుంది"
నువ్వొస్తవో.....రావో..... యుగళగీతం అను కవితలో కొత్తగా,పదునైన కత్తిలా సత్యాన్ని ఎలా ప్రతిపాదిస్తున్నాడో చూడండి.
"పాదాలు రెండు కుక్కపిల్లలుదారినెపుడు మరిచిపోవుమనసు ప్రవహించగానే విశ్వాసంగా గమ్యానికి చేరుస్తాయి"

2008-02-07T08:00:00.000-08:00

వెంకటేష్
to తెలుగు
show details
9:16 pm
తడి ఆరని కవిత్వం-మంచుపూల వెన్నెల రెండవభాగంఆర్థిక సరళీకృత విధనాల వల్ల "మొబైల్ విప్లవం"బయలుదేరింది.సెల్ పోన్ లువచ్చిన తరువాత మనుషుల మధ్య దూరం పెరగసాగింది.మనుసులు విప్పి మాట్లాడటంలేదు.ఉత్తరం ఎప్పుడో ఉత్తర దిక్కుకు పారిపోయింది."సెల్ పోన్పలకరింతలు"ఎక్కువయ్యాయి.దీనినిచిత్రిస్తూ రచయిత అభివృద్ది మాటున మానవసంబంధాలు ఎలా చిధ్రం అవుతున్నాయో "ఎస్సెమ్మెస్"కవితలో ప్రతిభావంతంగావ్యక్తీకరించారు.ఏ రంగుల ప్రపంచంలోనో విహరించే నేనునా మాటల యత్రం శబ్దానికిఉలిక్కిపడి మేల్కొంటానుసంకేతాల నందు కోవడంలో రాత్రిని మించిన జాణ లేదుఇలా కవితను ఎత్తుకొని హృదయంతో మాట్లాడుకోవాలని అంటాడు.తుషారమంతా అమాయకంగాఇక హృదయంతో మట్లాడు కుందాంఒక అందమైన స్వేచ్చ భావ ప్రపంచంలోకి ఎగిరిపోదాంఅంటూ కవితను ముగిస్తాడు.రచయితకు భాల్యం పట్ల మమకారం ఉంది. చిన్నప్పటి స్నేహాలను,దొంగిలించినగోలీలను "వరదపూలు" కవితలో చూపిస్తాడు.తడవడం భావుంటుంది....!నీళ్ళలోనైన...కవిత్యంలోనైనఅంటూ నూతన అభివ్యక్తిని వ్యక్తికరిస్తున్నాడు.ఈ సంపుటిలో ఉత్తమ కవిత :పుట్టిల్లు".వస్తువు రిత్యా,శిల్పరిత్యా కొత్తపుంతలు తొక్కిన కవిత.అమ్మ వెళతానంటుందిఇష్టం లేని బల్లోకి పిల్లాడిని పంపిస్తేఅక్కడ వాడు మారాం చేసినట్టుఅమ్మ తన పుట్టింటికి వెళతానంటుంది.......................అన్ని క్షణాలు మాకోసం త్యాగం చేసిచివరికిలా మిగిలిపోయిన అమ్మ ఋణాన్నేలా తీర్చుకోవడంఅమ్మకు నాన్ననై పుడితే తప్ప ....!మొత్తానికి బెల్లంకొండ రవికాంత్ "మంచుపూల వెన్నెల" మనల్ని హృదయాంతరాల్నితాకుతూ మంచుపూల వెన్నెల్లో తడిపేస్తుంది. ప్రతి ఒక్కరు చదవవలసిన మంచికవితా సంపుటి ఇది.(ప్రతులకు:ఎ-26 యూనివర్సిటీ ప్యాకల్టీ క్వార్టర్స్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ హైదరాబాద్ గచ్చిబౌలి -హైదరాబాద్)

తడి ఆరని కవిత్వం-మంచుపూలవెన్నెల

2008-02-06T14:41:00.000-08:00

తడి ఆరని కవిత్వం-మంచుపూలవెన్నెల
చరిత్రను చదివే ముందు చరిత్రకారుడిని చదవమన్నాడు ఇ.హెచ్.కార్.అలాగే కవిత్వం చదివే ముందు కవిని చదవాలి.కవిని చదివేముందు కవికాలం నాటి సామాజికతను చదవాలి.అప్పుడు ఏ కవి కవిత్వాన్నైన విశ్లేషించుకోవడానికి ఒక నిర్ణయానికి రావడానికి వీలు ఏర్పడుతున్నది.సాధారణంగా పాఠకుడు కవిత్వాన్ని కేవలం కవిత్వం కోసమే చదవడు.కవి తన కవిత్వంలో ఏమి చెప్పాడో,ఎలా చెప్పాడో,ఎందుకు చెప్పాడో అర్థం చేసుకునేందుకు చదువుతాడు."కవిత్వమంతా దాని లోతైన స్థాయిల్లో ఒక నిర్దిష్టమైన చారిత్రక విభాత సంధ్యల్లో రచయిత రూపొంది చైతన్యాన్ని పొంది వ్యక్తికరిస్తాడు"అని స్టాన్ స్మిత్ చెప్పిన అంశాలు యువకవి "బెల్లంకొండ రవికాంత్"కు సరిగ్గా సరిపోతాయి.
బెల్లంకొండ రవికాంత్ మృధుస్వభావి కాస్త మొహమాటస్తుడు.ఈయన తాజాగా వెలువరించిన కవిత సంకలనం"మంచుపూల వెన్నెల".ఇందులో 30 కవితలు ఉన్నాయి.వస్తువు రిత్యా విలక్షణత ఈ కవితల సుగుణం.రచయిత శైలి మృదుమధురంగా ఉంటుంది.విడవకుండ చదివించే నైజం ఈ కవితలలో ఉంది.ఇందులోని కవిత్వం ప్రధానంగా బాల్యం,జీవితం,ఉద్వేగం,తత్వం,ఏకాంతంతో ముడిపడి ఉన్నాయి.
ప్రస్తుత విద్యవ్యవస్థలో పరీక్షలు ఒక నరకాన్ని తలిపిస్తున్నాయి.ఈ ఒత్తిడిని తట్టుకోలేక అనేక మంది విద్యార్థులు ఆత్మహత్యలు చేసుకొంటున్నారు.ఈ పరిస్థితిని గమనించిన రచయిత పరీక్షల తీరుతెన్నులను,వాటి లోటుపాట్లను "కాపలా" అను కవితలో సమర్థంగా వ్యక్తీకరించాడు.
ఈ మూడు గంటలుగడుయారంలో క్షణాలకు ముళ్ళు మొలుచుకొస్తాయ్గది మొత్తానికి నేనొక్కడినే చక్రవర్తినికాపలా కు....క్క....ని కూడ....! మనిషిని మనిషే నమ్మకూడదనే సిద్దాంతాన్నివాడికిక్కడి నుంచే అలవాటు చేస్తున్న/ నా ముఖం మీద ఎవడన్న ఖాడ్రించి ఉమ్మితే బాగుండు" అని వ్యవస్థ వైపల్యాన్ని ఆత్మాశ్రయం చేసుకుంటూ ప్రశ్నిస్తాడు.
గ్రామీణ ప్రాంతాల విద్యార్థులు యూనివర్సిటీలలో ఇంగ్లీషు రాక పడుతున్న ఇబ్బందుల్ని రవికాంత్ శక్తిమంతంగా అక్షరీకరించారు "అంతా ఆంగ్లమే" అను కవితలో.ప్రపంచీకరణ నేపధ్యంలో ఇంగ్లీష్ ఇప్పుడు తప్పని సరి అవసరం.ఈ కవితలో తెలుగు భాష పట్ల మమకారం వెల్లడిస్తున్నాడు.

"అన్ని వదిలేశాకఇంకా తెలుగుతో పనేముందిఇక్కడ నవ్వినా ఏడ్చినా.....అంతా ఆంగ్లమే"ఇలా సాగుతుంది కవిత....నాకెవరన్నా ఆంగ్లం నేర్పండయ్యా.....!నావాళ్ళ మధ్యే నేను అపరిచితుడనైతున్నాను
అని రవికాంత్ తెలుగు మీద ప్రేమను చంపుకోలేక అటు ఇంగ్లీష్ రాక ఇబ్బందులు పడెవిద్యార్థుల భాధలను కవిత్వీకరిస్తున్నాడు.

(మిగత బాగం రేపు రాస్తాను)

2008-02-06T08:07:00.000-08:00

మరక మంచిదే...బట్టలపై నైన్నాజీవితంలో నైనా!
పండినే చెట్టుకే రాళ్ళ దెబ్బలుజీవితం అంటేమరకయొక్క శాశ్వతగుర్తే కదా!
కళ్ళలోకి నిండినకన్నీటి కుండలుదేహం మొత్తం కాలినాచితిమంటల రక్తపు కాసరాలు!
మేఘపు సమూహాలురమ్మని బలవంతం చేస్తూవర్షపు చినుకుల్ని అతిధులుగాపంపుతున్నాయి!
చినుకుల్ని రాలుస్తూఆకాశం గర్బస్థమైందిమనుషులు అహాన్ని రాలుస్తూ రాక్షసులు అవుతున్నారు!
కష్టాల కొలిమిలో వేడిక్కినాజీవితం కడు రక్తపు కవిత్వాలు రాస్తున్నది!
సంస్కారం ఒక రాచపుండునటనకు ఆస్కార్ ల పంటఇపుడు మనం నాగరికులం అట!
ప్రపంచీకరణ ఎండినా డొక్కలోతన్నిన దున్న కాలునా కారం రొట్టేను గుంజుకున్న పిచ్చికుక్క!

నాకు కావలసినదంతాటీవి ఇస్తునప్పుడునాక్కొంచం జీవితం పట్లనమ్మకం కావాలి!
ఎవరన్నారు అభివృద్దిజరగలేదనిపల్లె పల్లె లో కేబుల్ టీవీలుకోకాకోలాలు, పెప్సీలు!
ప్రస్తుతం అభివృద్ది అంటే మార్కేట్ నిర్దేశించే వస్తువుల్ని సమీకరించుకోవడమే!

తెలంగాణ సామాజిక సమస్యల చిత్రణ-ఎల్లమ్మ ఇతర కథలు

2008-01-22T14:52:00.001-08:00

తెలంగాణ సామాజిక సమస్యల చిత్రణ-ఎల్లమ్మ ఇతర కథలు

పదేళ్ళ కాలంగా తెలంగాణ కథ విస్తరిస్తోంది.బహుముఖమైన జీవితాన్ని చిత్రిస్తోంది. తెలంగాణ ప్రజల జీవితమంతా ఒకే తీరున లేదు.ఎంతో వైవిద్యం ఉంది. 1990 కాలంలో ఆరంభమైన సరళీకృత ఆర్థిక విధనాలు ప్రభావం తెలంగాణాపై అధికంగా ఉంది.పట్టణాలకి,పల్లెలకి మద్యన అంతరాలు పెరిగాయి. ప్రపంచీకరణ ప్రభావాల పర్యావసానంగా ఏర్పడిన పరిణామాల చిత్రీకరణను చాలమంది కథకులు చిత్రించారు.పల్లె జీవితాల్లో వస్తున్న మర్పుల్ని తెలంగాణకి చెందిన వివిధ జిల్లల కథకులు చిత్రించారు.పల్లె జీవితం మునుపు ఉన్నట్టుగా లేదు.పల్లెల్లోకి డిష్ యాంటెన్నాలు వచ్చాయి.కూల్ డ్రింక్స్ ,వాటర్ బాటిల్స్ ఒక్కమాటలో చెప్పలంటే మార్కేట్ నిర్దేషించే సమస్త వస్తు సముదాయం పల్లెల్లో దొరుకుతుంది.ముఖ్యంగా కేబుల్ టీవి వచ్చి తెలంగాణ పల్లెల జీవితాన్ని ఎంతగా చిద్రం చేసిందో ఇప్పటి కథకులు చిత్రించారు.
తెలంగాణ ఆత్మను పట్టుకొన్నవారిలో కాసుల ప్రతాపరెడ్డి ఒకరు.ఈయన కథల సంపుటి "ఎల్లమ్మ ఇతర కథలు" చదివితే ఈ విషయం తెలుస్తుంది. ఒకే వ్యక్తి కథకుడిగా,కవిగా, విమర్శకుడిగా,జర్నలిస్టుగా తెలుగు సాహిత్యంలో రాణించడం అరుదైన విషయం.తెలంగాణ,కోస్తా భాషల వైరుధ్యాల్ని ఈ రచయిత చక్కగా ఆవిష్కరించారు. "ఎల్లమ్మ ఇతర కథలు" సంపుటిలో మొత్తం పదియేను కథలు ఉన్నాయి. వస్తువు రీత్యా ప్రతి కథ విభిన్నంగా ఉండి చదివించే శైలిలో ఉండడం గొప్ప విషయం.రచయిత కథ శిల్పం మనలను అనవసర వర్ణనల జోలికి పోకుండా ఏకంగా కథలోకి దిగుతాడు.కథకు సరిపడని వ్యర్తమైన పదం ఒక్కటి కూడ వాడకపోవడం రచయిత అక్షరాల పొదుపరి తనాన్ని చూచిస్తుంది.శైలి సులభంగా ఉండి ఎక్కడ ఇబ్బంది కలిగించదు. ప్రస్తుత తరంలో కాసుల ప్రతాప రెడ్డి అగ్రశ్రేణి కథ రచయిత అనడంలో ఎలాంటి సందేహం అక్కరలేదు.
సంపుటి లోని మొదటి కథ "శిథిలం" రైతుల ఆత్మహత్యల పరంపరను సహజంగా చిత్రించింది.తెలంగాణలో వ్యవసాయం ఎంత దారుణంగా తయారయిందో వివరిస్తాడు. కథలోని పాత్రతో ఇలా అనిపిస్తాడు "ఏంది నాయన!మా రైతులమంతా చచ్చిపోయినంక ఈ దేశం ఎట్లా వుంటుందంటావు? నోట్లు ముద్రించుకొని వాటిని నమిలి మింగుతార?ఇదిగో చూడు! ఈ రోడ్డు వేసిండ్రు.దీన్ని రొట్టె ముక్కల లెక్క కొరుక్కొని తింటామా?" అని రైతు అనడంలో ఎంతో తాత్వికత కనిపిస్తుంది.ఇలాంటి సంఘటనలు ప్రతిరోజు తెలంగాణ ప్రాంతంలో ఇప్పటికి జరుగుతున్నాయి. పల్లెలు,వ్యవసాయం కనుమరుగవుతున్న దృశ్యాన్ని రచయిత శక్తిమంతంగా ఈ కథలో "ఫోటోగ్రాపిక్" గా చిత్రించాడు.
మాల,మాదిగల మద్య తేడాలు ఉన్నట్లే రెడ్లలో గల తేడాలను "పక్షులెరిగి పొయిన తోట" కథలో రచయిత మనకు తెలియజేస్తాడు. ఇది చదివి మనం విబ్రాంతి పొందుతాము రచయిత మాటల్లో చెప్పాలంటే "మాల మాదిగలను మా ఇళ్ళలోకి రానీయకపోవడం అనుభవంలోనిదే.కానీ కలిసి ఉంటూ కూడ ఇంత తేడా పాటించాలా? మేటాటి రెడ్లు,మేం పాకనాటి,మేనత్తవాళ్ళు గూడాటి రెడ్లు,రెడ్లలో ఎనిమిది రకాల రెడ్లు ఉన్నారు. వీరిమద్య కూడా అంటరానితనమేదో వున్నట్లు నాకనిపిస్తుంది" అంటూ రెడ్ల లో గల అంటరానితనాన్ని మనముందు వుంచుతాడు.
మరో మంచి కథ "బతుకు చిద్రం" ఇందులో రాజయ్య వరుసగా కురుస్తున్న వర్షానికి పొట్టగడవదు. అతని ఆటో రిక్షా నాలుగు రోజులుగా మూలన పడిఉంటుంది.తినడానికి తిండి ఉండదు.వర్షంలో ఎలాగైతేనేం బయటకు వస్తాడు కాని ఒక గిరాకి వచ్చే సూచనలు కూడ కనిపించడం లేదు.ఒక పక్క ఆకలిగా ఉంటుంది.బస్టాప్ కు చేరుకుంటాడు ఒకరిద్దరు వచ్చిన హళ్ళు హడవిడిగా ఆటో వంక చూడకుండానే వెళ్ళిపోతారు. ఇంతలో అక్కడికి వచ్చిన ట్రాఫిక్ పోలిస్ రోడ్డుకు అడ్డంగా ఆటో ఆపాడని లంచం అడుగుతాడు. అసలే నాలుగు రోజులుగా అన్నం మొహం చూడని రాజయ్య అతని మాటలకి కోపం వచ్చి ఆటో దహనం చేస్తాడు. ఇందులో సామన్యుని ఎదిరింపు,తెగింపు చూడవచ్చు.నిజానికి ఆటో దహనం చేయలన్నా కోరిక ఈ వ్యవస్థ మీద తిరుగుబాటుగా కనిపిస్తుంది.

"ఆప్టర్ ట్వంటి ఇయర్స్ అను మంచి మిత్రుల కథ" ఇద్దరు మిత్రులకు సంబదించిన కథ.శేఖర్ ఒక పోలిస్ ఆపిసర్ అతని మిత్రుడు ఒక జర్నలిస్ట్.శేఖర్ ను చూసి అనవసరంగా బయపడుతుంటాడు జర్నలిస్ట్ మిత్రుడు.ఈ కథ కొంత వరకు జర్నలిస్ట్ మిత్రుని మానసిక భయాలను తెలియచేస్తుంది.
రాములు ఒక యూనివర్సిటీలో డిపాట్మెంట్ హెడ్.ఇతనికి రమాదేవితో పరిచయం అవుతుంది.అప్పటి వరకు మంచి వాడిగా పేరున్న రాములు రమదేవి పరిచయం వల్ల వారికి కావలసిన వరికి ఉదారంగా ఫండ్స్ మంజూరు చేసి ఉద్యోగం పోగొట్టుకుంటాడు.అక్రమ సంబందాలు ఎంతటి విపత్కర పరిస్థిలకు దారితీస్తాయో "దగ్దం" కథ ద్వార తెలుసుకోవచ్చు.

కార్పోరేట్ కాలేజ్ ల హింసను,ర్యాంకుల పేరిట జరిగే ఒత్తడిని భరించలేక ఆత్మహత్య చేసుకొన్న ఇంటర్మీడియట్ విద్యార్థి కథను "హత్య" లో చదవవచ్చు.తల్లిదండ్రులు కేవలం ర్యాంకుల గురించి విపరీతమైన వత్తిడి తేవడం వలన, కొత్త ప్రదేశంలో చదవడం వలన,పిల్లలను కేవలం ర్యాంకులకే పరిమితం చేయడం వలన ఈ ఆత్మహత్యలు ఇంకా జరుగుతూనే ఉన్నాయి.

విద్యార్తి దశ నుండి కలిసి తిరిగిన విహహబంధం పవిత్రతను ప్రశాంత్ అర్థం చేసుకోలేకపోయాడు.అసూయతో అతడు తనలో తనే మథనపడటం వంటి సన్నివేశాలు "పెనుగులాట"కథలో చదవవచ్చు.పద్మజ లాంటి గృహిణులు కూడ బయట ఎన్ని బాధ్యతలు వున్న కుటుంబ వ్యవస్థను విస్మరించకూడదనే సత్యాన్ని చక్కగా చెప్పారు రచయిత.

ప్రేమికురాలి మితిమీరిన ఒత్తిడిని నిర్దాక్షిణ్యంగా తోసిపుచ్చి,భార్య దగ్గరకే వెళ్ళిపోయే కథానాయకుడిని ఎంతో సానుకూలంగా చిత్రించిన కథ "లవ్ 2020".

మానవ సంబంధాల్లో వుండాల్సిన గాఢతని వ్యక్తీకరించిన కథ "కొన్ని ప్రేమలు".నిరంతర తపనకి సంబధించిన వ్యవహరం ప్రేమ అని,బాద్యతను మోయడానికి కుదుర్చుకునే ఒప్పందం పెళ్ళి అని అనడం ద్వార రచయిత పెళ్ళి బోలుతనాన్ని చాటుతాడు.
సమాజంలో తరతరలుగా పాతుకుపోయిన మూడనమ్మకాలని గురించిన కథ "ఎల్లమ్మ"పెట్టుబడిదారి సమాజంలో పాత ప్యూడల్ సంబంధాలు ఇంకా మిగిలి ఉండటం వల్ల ఎంతో మంది ఈ మూడనమ్మకాలకు బలైపోవడం ఈనాటి సామాజిక దృశ్యం.బాలమ్మ తన చిన్న వయసులోనే భర్తను కోల్పోవడం వల్ల ఏర్పడిన అభద్రతలోంచి,లైంగిక వాంచలు తీరని ఒకనొక మానసిక అసమత్యుల స్థితిలోకి వెళ్ళింది.అది ఎల్లమ్మ పూనకంగా తాను భ్రాంతి చెందింది.సమాజంలో వున్న మూడవిశ్వాసాలు ఇంకా ఈనాటి గ్రామీణ ప్రజల నిత్య అనుభవం లోనిదే.

తెలంగాణ సామాజిక సమస్యల చిత్రణ-ఎల్లమ్మ ఇతర కథలు

2008-01-22T14:52:00.000-08:00

2008-01-11T10:12:00.001-08:00

లేచిపోయింది...నన్ను ఒంటరిని చేసినాలుగు గోడలలో చీకటిని చల్లినిర్దాక్షిణ్యంగా చేయి విదిల్చిమూడు ముళ్ళను ముళ్ళ కంపల్లా భావించి అసహ్యపు చూపుతో గుండెలో రంపపు కోత కోసి అమ్మ చిటికెన వేలు విడిచి తప్పిపోయినట్లు వెళ్ళిపోయింది!
ఇపుడు ఎక్కడని వెతకను?అయినా పది సంవత్సరాల దాంపత్యం తర్వాత ఇద్దరు పిల్లల తల్లి ఇలా చేయడం అందరు నా చేతగానితనం అన్నారు!
నేనేం చేయను తను ఎవ్వర్నో ప్రేమించిందట వాడిలో ఏమి చూసి వెళ్ళివుంటుంది తన కోరిక ఏనాడు కాదనలేదు కొండమీది కోతిని కూడ క్షణాల్లో తెచ్చిపెట్టాను అడిగందంతా కొనిపించాను ఇప్పటికి తను వెళ్ళిపోవడానికి కారణం తెలియడం లేదు!
ప్రేమ గుడ్డిదే కాదు దానికి ఏ అంగాలు లేవని ఈ క్షణమే తెలిసింది!

మమ్మల్ని చంపకండి...

2007-12-17T23:16:00.000-08:00

మమ్మల్ని చంపకండి...
మా మొహాల మీదా యాసిడ్ పోయకండి
మొండెం నుండి తలను వేరు చేయకండి
ఇపుడిపుడే నడకలు నేర్చుకుంటున్నాం
తరతరాలుగా భానిసత్వం చేసిన మేము
వంటింటి కుందేలై బయటి ప్రపంచంలోకి
నెమ్మదిగా అడుగులు వేస్తున్నాం
నాలుగక్షరాలు వంట బట్టించుకొని
మా కాళ్ళపై మేము నిలబడాలనుకుంటే
143 పార్ములాను బలవంతంగా మాపై
ప్రయోగించకండి!

తల్లిదండ్రులు రక్తపు చెమటతో
రూపాయి రుపాయి కూడబెట్టి
మమ్మల్ని సాదుతున్నారు
బుక్కెడు బువ్వకు కరువైన మాకు
చదువు ద్వారా కడుపునిండా తినాలనుకున్నాం
ఎన్నో ఆశలతో కళాశాలల్లో అడుగుపెడితే
అటెండర్ నుండి ఉపాధ్యాయుల వరకు
నిరంతరం ఆకలి చూపులతో
మమ్మల్ని దహించివేస్తున్నారు
ప్రేమ పేరుతో ఒకడు,స్నేహం పేరుతో ఒకడు
మృత్యుకుహారం లోకి నెడుతున్నారు!

ప్లీజ్!దయచేసి మమ్మల్ని ఎదగనివ్వండి
చెప్పుకోలేని అవసరానికి కూడ చేయి చాచడం
ఎంత ఇబ్బందిగా ఉంటుందో మీకేం తెలుసు ?
మా తల్లిదండ్రుల ఋణం తీర్చడానికే
మేము చదువుకుంటున్నాం
ఒళ్ళు కొవ్వెక్కి మిమ్మల్ని రెచ్చగొట్టడానికి కాదు
మమ్మల్ని చంపకండి
విద్యను మా మదిలో కొద్దిగానైన
నాటండి!

(ఇటీవల వరుసగా ప్రేమ పేరుతో యువతులను హింసించడం చూసి...)

నగ్నంగా మాట్లాడటం నా హాబి...

2007-11-29T01:08:00.000-08:00

నగ్నంగా మాట్లాడటం నా హాబి
అగ్నితో ముద్దాడటం నా కిష్టం

ఒంటరి గదిలో చిక్కటి చీకటిలో
కిటికీలకు కిటుకులు
నేర్పడం మరింత ఇష్టం!

పుస్తకాలలో వాటిలోని అక్షరాలలో
అణువణువులో ఆనందం వెతుక్కుంటూ
వెర్రిగా కేరింతలు వేయడం
నా కిష్టం!

ఎవరూ లేని రహదారిపై
అడుగులో అడుగువేస్తూ
మైలురాళ్ళను లెక్కపెట్టడం
నా కిష్టం!

కఠిన శిలలలో కారుణ్యపు
కాంతిరేఖలు చూడడం
మనిషిలో మానవత్వాన్ని
ప్రేమను,ప్రేమించే తత్వాన్ని
మానవులలో,మట్టిలో
నాటటం నా కిష్టం!

ఆకాశానికి భూమికి నిచ్చెన వేసి
వాటికి మూడు ముళ్ళు వేయించడం
మేఘాల మెడలు వంచి
వాటి గర్వాన్ని తగ్గించడం
రైతుల ఆత్మహత్యలు లేని పేపరు
చదవడం నా కిష్టం

కాలుష్యపు సాహిత్యంలో
మలయమారుతపు కవిత్వాన్ని
ఊదటం నా కిష్టం కాదు
నా ప్రాణం!

కన్నీటి జడివానలో ...

2007-11-23T11:16:00.001-08:00

కన్నీటి జడివానలో
తడిచిన యవ్వనం
పేపరు పడవవలే
నీటిలో కొట్టుకుపోతున్నది!

అర్దరాత్రి లేచాను
పక్కలో అన్ని శవాల గుంపులు
రక్తపు సంద్రాలు
చిత్రం!వాటి రంగు నలుపులో ఉంది!

అధరాలు అమృతపాశాలై
నునులేత స్పర్శగా శరీరాన్ని
స్పృశించి కృశింపజేస్తున్నాయి!

బాల్యం ఒక మాయల మారాఠి
జీవితంలోని ఆనందం అంతా
అనుభవిస్తారని తొందరగా వెళ్ళిపోతుంది!

ఆకలి చూపులు
కడుపు నిండిన ఈర్షపుచూపులు
పరస్పరం పోరాడుతున్నాయి
చివరకు విజయం మాత్రం కన్నీటిదే !

'రిజర్వేషన్ కవిత్వం"

2007-11-21T23:16:00.000-08:00

'రిజర్వేషన్ కవిత్వం"

అవును మేము రిజర్వేషన్
గాళ్ళమే!
మా ప్రతిభను కొలవడానికి
మీరు పారేసే భిక్షపు
మార్కులు మా కక్కరలేదు
చిలుక పలుకులు,బట్టీలు పట్టడం
మాకు చాతకాదు!
సృజనాత్మకత మా పుట్టుకలోనే ఉంది
నా తండ్రి వ్యవసాయ పనిముట్లు
తయారు చేయడంలో ఉంది.
నా తల్లి పంట నూర్పిడిలో ఉంది
మీకు చేతనైతే ఒక అక్షరాన్ని
అందంగా చెక్కండి
వ్యాక్యాన్ని నల్లని దళిత
సౌందర్యవతిలా మార్చండి !
కాలం మారిన కొద్ది
కులం రూపు మారిపోతుందనుకున్నాను
కాని ...
ఉన్నత విశ్వ విద్యాలయాల్లో
కాల నాగై కాటేస్తుందనుకోలేదు!
మా ప్రతిభను కొలవడానికి
మీకున్న ప్రస్తుత కొలమానాలు సరిపోవు
అనంతమైన నా తెలివిని
మీ మోకాళ్ళతో కొలువలేరు!

(విశ్వవిద్యాలయల్లో కులవ్యవస్థ వికృత స్వరూపం చూసి...)

2007-11-16T04:37:00.001-08:00

హోంపేజి » సాహితి

నాలుగు కళ్లు
శుక్రవారం, నవంబర్ 16 2007, 12:49 Hrs (IST)

ఇ. వెంకటేష్

ట్రింగ్...ట్రింగ్...ట్రింగ్
హలో హలో...
మీ సినిమా థియేటర్ లో
బాంబ్ పెట్టాము...
అది మరికొద్ది క్షణాల్లో
పేలిపోతుంది!
ప్రాణం పై ఆశ ఉన్నవాళ్ళు
పారిపోవచ్చు
పరిగెత్తరానివారు తోపులాటల్లో పడి చావచ్చు!
సరదాకి కూడ
నగరంలోకి వెళ్ళితే
అనుకోని అతిథిలా
మరణం మిమ్మల్ని
ఆహ్హానిస్తుంది!
వాన రాకడ ప్రాణం పోకడ
ఇపుడు బట్టలు మార్చి నంత సులువు
ప్రభువా వీళ్ళను క్షమించు
వీరేమి చేసున్నారో వారికి తెలియదు!
సెల్ ఫొన్ బాంబ్ లతో
క్షణంలో మీ శరీరం శకలాలుగా
మిగులుతుంది!
కాబట్టి తస్మాత్ జాగ్రత్త
బ్రతకాలంటే ఇప్పుడు నాలుగు
కళ్ళు ఉండాల్సిందే!

పోరాటం మాకు కొత్త కాదు...

2007-11-05T06:11:00.000-08:00

పోరాటం మాకు కొత్త కాదు
అది మా రక్తంతో పాటు పుట్టింది
అణువణువులో అది జ్వాలై అమరులు
అయ్యే వరకు మాతో నడిచింది!

మా కన్న తల్లిని దోచుకుని
మీరు కడుపులు నింపుకున్నారు
పాలు తాగాక రొమ్ములు గుద్దారు
నా తల్లిప్పుడు కళా విహీన ముఖముతో
అంపశయ్యపై పడుకుంది!

మాకు కావలసింది వాగ్దానాల
నీటిమూటలు డబ్బుసంచులు కాదు
మా అక్షరాలు ఆత్మవిశ్వాసంతో
తల ఎత్తుక తిరుగాలి
చీము నెత్తురు కలిసి సజీవమై
అన్యాయాన్ని ప్రశ్నించాలి!

నా భాషను విధూషకున్ని చేసి
వీధిలో నగుబాట్ల పాలు చెశారు
నా సహనం చచ్చింది
నేను ఇక ఊరుకోను
సమరశంఖం పూరిస్తున్నా...

ఇక నా తెలంగాణలో ...
విప్లవ వీరుల పురిటి గడ్డపై
రక్తపు టేరుల రహదారిపై
మృతవీరుల కళేభరాలపై
తెలంగాణ తల్లిని ప్రతిస్థాపిస్తాం
ఆధిక్యాన్ని భూస్థాపితం చేస్తాం!

దృశ్య శకలాలు వెంటాడుతున్నాయి...

2007-11-02T04:01:00.001-07:00

దృశ్య శకలాలు వెంటాడుతున్నాయి...
పారిపోదామని ప్రయత్నిస్తూ
మళ్ళి పంజరం లోకే వెళ్తున్నాను!

జీవితం లోని గత స్పృతులన్ని
పదునైన శూలాల్ల హృదయాన్ని
గాయం చేస్తూ నెత్తుటి ప్రశ్నలు వేస్తున్నాయి!

ఇంద్రియాలు ఉన్న
జంతువుని అని మాత్రమే
నేను చదివిన పాఠ్యపుస్తకాలు
నన్ను తీర్చిదిద్దాయి!

నీజాయితిగా ఉండడం
నేతి బీరకాయలో నేతి
ఉన్నంత నిజం!

కృత్రిమ బ్రతుకులె
ప్లాస్టిక్ నవ్వులే నేటి
తరానికి శరణ్యం !

నా మనస్సు నా నుంచి
విడాకులు తీసుకుంది
శరీరం అంతా "విదేశిబ్రాండ్" లతో నిండి
నాలోని అమ్మతనం అమ్ముడుపోయింది !

నాకు రెండు రక్తపు బొట్లను ఇవ్వండి
మీ జీవితాలను సస్యశ్యామలంగా మార్చి
నూతన సమాజ సృష్టికి అంకురార్పణ చేసి
అక్షరాలను ఆయుధంగా మార్చి దుర్మార్గాన్ని
సంహరిస్తాను!

ప్రపంచీకరణ నా సర్వస్వం
దోచుకుంది మిగిలింది
కేవలం నా కళేభరాలు మాత్రమే!

దృశ్య శకలాలు వెంటాడుతున్నాయి...

2007-11-02T03:56:00.000-07:00

ఎక్కడని వెతకను...

2007-10-09T14:44:00.000-07:00

le pensuer

2007-09-28T16:23:00.000-07:00

హోంపేజి » సాహితి

లే పెన్స్యూర్
శుక్రవారం, సెప్టెంబర్ 28 2007, 14:18 Hrs (IST)

వెంకట్

కందుకూరి రమేష్ బాబు ఇటీవల రచించిన "లే పేన్స్యూర్"సామాన్య శాస్రం వరుస ప్రచురణలలో తొమ్మిదవది.సామాన్య శాస్త్రం పేరిట జీవితంలో సామన్యంగా బ్రతుకుతూనే ఇతరులకు చేతకాని,గొప్పవాళ్ళమని చెప్పుకునే అసమాన్యుల ఆలోచనలకు కూడ అందని,సాద సీదా జీవితం లోని ఉన్నత విలువలను అక్షరీకరిస్తున్నారు.ఈ సందర్బంగా రమేష్ బాబుని మనస్పుర్తిగా అబినందిస్తున్నాను.విషయంలోనికి వెళితే ఇది ఒక అంధ గాయకుని జీవిత చిత్రణ.ఇతడు గత ముప్పై సంవత్సరాలుగ ఒకే ప్రదేశంలో తన పిల్లన గ్రోవితో బాటసారులకు సేదతీర్చుతున్నాడు.ఈయనకు చాల మంది అభిమానులు ఉన్నారు.తమకు నచ్చిన పాట పాడించుకొని జేబులోంచి చిల్లర వేస్తారు.

ఉదయం ఎనిమిది గంటలకు ప్రారంభమయ్యె అతని దినచర్య చుట్టుపక్కల వారికి సుప్రభాతంలా తోస్తుందని తన పుస్తకంలో రాసాడు.కాబట్టి ప్రతివారికి ఏదొ ఒక పేరు కావాలి కాబట్టి ఇతని పేరు లింగయ్య పుట్టిన ఊరు రేపల్లే.ఇది పాలమూరులో ఉంది.పుట్టుక తోనె లింగయ్యకు అంధత్వం వచ్చింది.అప్పటి నుండి అతని భాగోగులు అతని మేనమామ చూస్తున్నాడు.లింగయ్య కడుపు కోసం కళకారుడు అయ్యాడు.పిల్లన గ్రోవితో అతను పాడే పాట కడుపులోంచి,ఆకలి నుండి పుట్టింది.అందుకేనేమో లింగయ్య పాట వింటే మీరు ఒక్క క్షణం తప్పకుండా ఆగుతారు.ఆ పిల్లన గ్రోవి లోంచి వచ్చే ప్రతిపాట మిమ్ము మైమరపిస్తుంది.పాత పాటల నుండి కొత్త పాటల వరకు లింగయ్యకు వచ్చు ఏ పాట కావలంటె ఆ పాట క్షణాలలో మీకు వినిపిస్తాడు.ఈ పాటలన్ని ఎలా నేర్చుకొన్నావని ప్రశ్నిస్తే వారి ఊరిలో టేప్ రికార్డర్ ఉన్నదట ఊరికి వెల్లినప్పుడు కొత్త పాటలన్ని నేర్చుకొంటానని సమాదానం చెప్పాడు.నల్లకుంట లోని ప్రతి ఒక్కరికి లింగయ్య తెలుసు అతను ఒక్కరోజు పిల్లనగ్రోవి పట్టలేదంటే వారికి ఏమి తోచదు.

ఒక పేద కళకారుడు ఇంతమంది ప్రేమను పొందడంలో కారణం ఒక్కటే కనిపిస్తుంది.అది హృదయం లోంచి వచ్చే ఆకలి పాట,ఆత్మ విశ్వాసం లోంచి వచ్చే బ్రతుకుధార.రమేష్ బాబు తన పుస్తకంలో ఒక చోట ఇలా అంటాడు. "అతడు పాడుతున్నప్పుడు ఊగిపోయే రైలు మరి పాడనప్పుడు ఒంటరి పట్టాలు".లింగయ్యలో కేవలం కళకారుడు కాకుండ మంచి కవి ఉన్నాడని,అతనిని చూస్తుంటే రోడిన్ మలచిన "లే పెన్స్యూర్" గుర్తుకు వస్తాడని కవి అభిప్రాయం.ఇంత గొప్ప కళకారునికి ప్రభుత్వం తగిన సహాయం చేయాలి. నిస్తేజంగా ఉండెవారికి తప్పకుండా అతని పాట జీవితాన్ని ఎలా ఉన్నతంగా మార్చు కొవచ్చో చెబుతుంది.

దూరమవడం ఎప్పుడూ...

2007-09-21T15:34:00.000-07:00

రక్ష

2007-09-20T15:59:00.001-07:00

రక్ష

భావిని చూసి...
ఎంతపెద్ద మినరల్ బాటిలో
అని నివ్వెర పోవడం నుంచి,

దారి కిరుపక్కలా
చెట్లను చూసి
ఈ తరహా డిజైన్
ఆక్షిజన్ సిలిండర్లు
ఎంత బావున్నయో కదా
అని ముక్కున వేలేసుకోవడం నుంచి,

సెల్ ఫోన్
రింగ్ టోన్ గా
కోకిల గొంతు విని
ఈ కంపోజిషన్ ఏదో భలేగా వుందే
అని ముచ్చట పోవడం నుంచి,

అచ్చు పుస్తకాన్ని చూసి
కంప్యూటర్ పైలునంతా
ఇలా ప్రింటవుట్లు తీయడమేమిటి
ఔట్ డేటెడ్ గా
అని విసుక్కోవడం నుంచి

భావితరాన్ని రక్షించుకోవడం అంటే
ఇవాళ
పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించుకోవడమే!
నీటిని,గాలిని,ధ్వనిని
క్షరము కాని అక్షరంగా సహజసిద్దంగా
స్వచ్చంగా నిలుపుకుంటే చాలు,
మహిని, మనిషిని కూడా
రక్షించుకున్నట్టే.

(ఈ కవితను సుధామ రాసినది.నాకు నచ్చిన కవితల్లో "ద బెస్ట్" అనదగ్గా కవిత)

ట్రింగ్...ట్రింగ్...ట్రింగ్

2007-09-20T10:27:00.000-07:00

ట్రింగ్...ట్రింగ్...ట్రింగ్
హలో హలో...
మీ సినిమా థియేటర్ లో
బాంబ్ పెట్టాము...
అది మరికొద్ది క్షణాల్లో
పేలిపోతుంది!
ప్రాణం పై ఆశ ఉన్నవాళ్ళు
పారిపోవచ్చు
పరిగెత్తరానివారు తోపులాటల్లో పడి చావచ్చు!
సరదాకి కూడ
నగరంలోకి వెళ్ళితే
అనుకోని అతిథిలా
మరణం మిమ్మల్ని
ఆహ్హానిస్తుంది!
వాన రాకడ ప్రాణం పోకడ
ఇపుడు బట్టలు మార్చి నంత సులువు
ప్రభువా వీళ్ళను క్షమించు
వీరేమి చేసున్నారో వారికి తెలియదు!
సెల్ ఫొన్ బాంబ్ లతో
క్షణంలో మీ శరీరం శకలాలుగా
మిగులుతుంది!
కాబట్టి తస్మాత్ జాగ్రత్త
బ్రతకాలంటే ఇప్పుడు నాలుగు
కళ్ళు ఉండాల్సిందే!

ఎక్కడో...

2007-09-17T09:44:00.001-07:00

ఎక్కడో
మూలమలపున
రెండు చేతులు
దీనంగా కిందికి పైకి
ఊగుతున్నాయి!

చింపిరి మొహం
తైల సంస్కారం లేని
జుత్తు ఒళ్ళంతా కమురు వాసన

కడుపు వెన్నుకు
ఆనుకు పొయింది
ఆ కనులు వికృత
సమజాన్ని ప్రశ్నిస్తున్నాయి!

గుక్క పట్టిన బాల్యం...

2007-09-14T16:21:00.001-07:00

గుక్క పట్టిన బాల్యం
సగం నరికిన చెట్టు
రోదిస్తున్న అక్షరాలు!

పుస్తకాల బరువు మోసి
నా వీపు కందిపోయింది
తలకెక్కింది పుస్తకాల
బరువు మాత్రమే!

అర్దరాత్రి లేచాను
నా శరీరం మాయమైంది
మిగిలినవి కటిక చీకటిలో
కన్నీటి భిందువులు!

కిటికి పక్క సీటు
వేగంగా పరిగెడుతున్న చెట్లు
తొందరగా ఇంటికి చేరాలన్న
ఆత్రంగా ఉన్నాయి!

రోడ్డుపై నడవండి
ప్లై ఓవర్ లు కూలి
క్షణంలో పైకి పోతారు
ఎవరు అందుకోలేనంత దూరంగా!

గదినిండా నిశ్శబ్దం
నేను బందినై పోయాను
దయచేసి శబ్దం చేయండి
ఎవరన్నా మాట్లాడండి!

కవిత్వానికి అలంకారాలు
తీసేసి నగ్నంగా
నడివీదిలో తిప్పుతాను!

కాలాన్ని బందించి
పేపరును ప్రేమలో ముంచి
అక్షరాలకు అంజలి ఘటిస్తాను!

లజ్జ నవల -సమగ్ర పరిశీలన

2007-09-13T14:39:00.000-07:00

లజ్జ నవల -సమగ్ర పరిశీలన

ప్రపంచ నవల సాహిత్యంలో అత్యంత సంచలనం సృష్టించిన నవల "లజ్జ".దీనిని తస్లీమా నస్రిన్ 1993 లో రాశారు.మత చాందసత్వం యొక్క వికృత రూపం మానవత్వాన్ని ఎలా మంట గలుపుతుందో ఈ నవలలో రచయిత్రి వివరించారు.పదమూడు రోజుల్లో జరిగిన అనేక సంఘటనల సమహార రూపం ఈ నవల.ఇది రాసినందుకే ముస్లిం మతచాందసవాదులు తస్లీమా నస్రిన్ కు మరణ దండన విదిస్తూ "పత్వా" జారిచేశారు. ఇంతకు లజ్జలో ఏముంది?నిషేదించవలసిన అవసరం ఏముంది.తస్లీమా నస్రిన్ పై బషీరాబాగ్ లో జరిగిన దాడి అనంతరం చర్చించడం అవసరం.1992 లో డిసెంబర్ 6 న అయోద్యలో బాబ్రీమసీదు విద్వంసం తరువాత జరిగిన తదనంతర పరిణామాలే ఈ నవల ఇతివృత్తం.ఈ నవలలో ప్రదానంగా నాలుగు ముఖ్యమైన పాత్రలు కనిపిస్తాయి. 1.సురందం దత్త 2.సురంజన్ 3.మాయ 4.సురందం దత్త బార్య. ఈ నాలుగు పాత్రలతో నవల మొత్తం నడుస్తుంది.భారత దేశంలో హిందువులు అదిక సంఖ్యాకులు మత చాందసత్వం తో భారత దేశ హిందువులు మైనారిటీలపై దాడి జరిపితే బంగ్లాదేష్ లో అల్పసంఖ్యాకులైన హిందువులపై దీని ప్రభావం పడుతున్నది.1992 తరువాత బంగ్లాదేష్ లో జరిగిన విద్యంసమే ఈ నవలలో కనిపిస్తుంది.సురందందత్త దేశప్రేమికుడు బంగ్లాదెష్ స్వాతంత్ర పోరటంలో పాల్గొన్నవాడు.పాకిస్తాన్ నుండి స్వాతంత్రం పొందేవరకు ఎడతెరిపి పోరాటం చేసిన వాడు.పాకిస్తాను లోని తూర్పు పాకిస్తాన్ ని బంగ్లాదెష్ గా మారె వరకు మనకు ఆయన పోరాటం కనిపిస్తుంది. సురందందత్త వృత్తిరిత్యా వైద్యుడు.చుట్టు పక్కల వారికి ఏ వ్యాది వచ్చిన ఉచితంగా వైద్యం చేస్తాడు.ఇతని బార్య కూడ ఆయన అడుగుజాడల లోనె నడిచేది.మైమెన్సింగ్ ప్రాంతంలో వారికి విశాలమైన ఇల్లు ఉండేది.అందులో రకరకాల పండ్లు ఉండేవి.వాటిని సురంజన్ మరియు మాయ వారి మిత్రులైన ముస్లిములు సోదరులు కలిసి తిని ఆడుకొనేవారు.విశాలమైన సురందం ఇల్లు చూసి పక్కనున్న ముస్లిములు ఆ స్తలం తమకు అమ్మాలని లేకపోతె తీవ్ర పరిణామలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని బెదిరిస్తారు. తన కూతురైన మాయను నదిరొడ్డులో అవమానిస్తారు. దాంతో సురందం కు ఇల్లు మారక తప్పదు వచ్చిన కాడికి ఇల్లుని అమ్మేసి బంగ్లాదేష్ లోని వేరె ప్రాంతానికి వెళతాడు.

(మిగిలిన భాగం మూడురోజులు దశలు దశలుగా రాస్తాను)

నాన్న...

2007-09-13T08:04:00.000-07:00

నాన్న...
నిన్ను చూడాలని ఉంది
నీ రూపం రెప్పలపాటు
స్వప్నంలో కన్నీటి బిందువులు
అయ్యాయి!

నాన్న నువ్వొక
సముద్ర గర్బానివి
అప్పుడె ఉదయించిన
సూర్యునివి!

అమ్మలేని లోటును
సమర్థంగా పోషించి
తల్లిప్రేమను తలపు లోకి
రాకుండ చేశావు!

అమ్మలా వండావు
కుదురుగ తల దువ్వావు
ప్రేమగా నుదిటిపై
ముద్దెట్టావు!

ఈ లోకంలో
పడినప్పటి నుండి
అమ్మ రూపం ఎలా
ఉంటుందో నాకు తెలియదు!

అమ్మ లేని లోటును
ఎప్పుడు గుర్తుకు రానంత
గారాబంగ పెంచావు!

వడిలో కూర్చోబెట్టుకొని
చందమామ కథలు
చందంగా చెప్పావు
అన్నంలో ముద్దపప్పు కలిపి
ముద్దలు ముద్దలుగా
ముద్దుగా తినిపించావు!

నాన్న నీవు
నా చిన్ననాటి స్నేహితుడివి
నిరంతరం నా వెన్నంటి ఉండే
మాటల సవ్వడివి!

నీవు లేవు అని
గుర్తొచ్చినప్పుడు
ఏడుపు వరదల పొంగుకొచ్చి
శరీరాన్ని ముంచేస్తుంది!

ఆకాశం వంకా
చూసినప్పుడల్లా
మేఘాల గుంపులో
నీ అస్పస్ట రూపం
నేనున్ననంటూ
భరోసా ఇస్తుంది!

నీ రూపం కాల గర్బంలో
కలిసిపోయిన
నీవు నింపిన స్పూర్తి మాత్రం
నిరంతరం నన్ను
చోధక శక్తిలా నడిపిస్తూనే
ఉంటుంది!

(నా ప్రియమైన నాన్నకు అశ్రునయనాలతో అందిస్తున్న అక్షర సుమాలు ...)

ఓ నా ఉద్యమ కెరటమా...

2007-09-05T03:45:00.000-07:00

ఓ నా ఉద్యమ కెరటమా
అలుపెరుగని పోరాటా యోధుడా
నిత్య చైతన్య శీలుడా
నిరంతరం నేను
ఉన్నానంటూ చేతలతో
సమాధానం చెప్పెవాడా!

అంబేద్కరిజాన్ని
శరీరం లోని
అణువణువున ఒంపేసుకొన్నవాడ
నీ గుండె లబ్ డబ్ బదులు
"దలిత్" "దలిత్" అని
కొట్టుకొంటున్నది!

ఏలాంటి సమస్య కైన
ప్రాణాలకు తెగించి పోరాడెవాడ
నిన్ను చూసి దైర్యం సిగ్గు పడింది
ఎర్రటి సూర్యుడికి మల్లె
నీవు ఆకాశాన్ని వెలిగించగలవు!

నీవు పడ్డ కష్టాలు
నా సోదరులు అనుభవించరాదని
రాత్రనక పగలనక
శ్రమించినవాడ!

అన్నా అని పిలిస్తే
నేనున్ననంటు ఆపన్నహస్తం
అందించే వాడా
మా కష్టాలను తొలిగించడానికి
మరో అంబేద్కర్ లా
పునర్జన్మ ఎత్తిన వాడ!

అందుకే కృష్ణన్న
అందుకో మా దళిత వందనాలు !

మౌనం మాట్లాడుతోంది...

2007-09-04T11:44:00.000-07:00

బిడ్డా పాకిస్తాను...

2007-09-04T04:45:00.000-07:00

బిడ్డా పాకిస్తాను
ఎలా ఉన్నావు?
నీ కన్న తల్లిని మర్చిపోయావా!

తల్లి తన బిడ్డలు
చిన్న చిన్న కారణాలకు పోట్లాడితే
ఊరుకోగలదా!

ఎంతయిన నా రక్తమే కదా
తప్పుటడుగులు వేయడం
దాని నైజం!

అలాగని పేగుబంధాన్ని
ఏ తల్లి అయినా
తెంచుకుంటుందా!

వాడు అమాయకుడు
వాడి స్నేహితులు
తన తల్లిని దూషించేలా
తయారు చేశారు!

మన ఇద్దరి మధ్య
మనస్పర్తలు పెంచి
గోడ మీది పిల్లిలా
వికృతంగా నవ్వుతున్నారు!

నువ్వొక మట్టిబుర్రవి
వట్టి అమాయకుడివి
అందరిని నమ్ముతావు
సొంత రక్తాన్నే కళ్ళజూస్తావు!

నీ కోసమే మా బెంగ
అన్నం బదులు
అణ్వాస్త్రాలు తయారు చేస్తున్నావు!

తల్లి పాలు తాగి
రొమ్ములు గుద్దే
పద్దతిని ఇప్పటికైన
మార్చుకో!

ఎప్పటి కైన నీ మనసు
మారుతుందని
క్షణం క్షణం
ఎదురుచూసే
నీ తల్లి !

ఒరేయ్!బుద్దితెచ్చుకోరా
నీ పక్క స్నేహితులు చూడు
ఎలా పైకి వస్తున్నారో!

జరిగిందేదొ జరిగిపొయింది
ఇప్పటి కైన నా దగ్గరకు రా
నిన్ను నా హృదయానికి
హత్తుకోవాలని
ఆశగా ఉంది!

ఇట్లు
నీ తల్లి(భారత దేశం)

గడియారం వంకా చూస్తున్నాను

2007-09-01T17:08:00.000-07:00

గడియారం వంకా చూస్తున్నాను
సమయం సరిగ్గా 12 గంటలు
అది రాత్రో పగలో తెలియదు
సమయం మాత్రం గడుస్తూనే ఉంది!

ఏ మాత్రం విసుగు విరామం లేకుండ
తన పని తాను చాలా సిన్సియర్ గా
చేస్తూ వెళ్ళిపోతున్నది!

గడుస్తున్న క్షణాలు మృత్యు ఘడియల్ల
తోస్తున్నాయి!గడిచె ప్రతిక్షణం
నాలో భయాన్ని కల్గిస్తున్నది!

లోకం బాధ ఏ మాత్రం పట్టని ఓ యంత్రమా
పేదల కన్నీళ్ళు,కష్టాలు, ఆకలిదప్పులు
పట్టించుకోవా ?అయినా నీకు అంత
తీరిక ఎక్కడిదిలే!

మనుషులు మారిన మనస్తత్వాలు మారిన
నీవు మాత్రం గోడకు ఆనుకొని
నవ్వుతూ వేదాంతం వల్లిస్తావు
ఎవరిగోడు పట్టించుకోవు!

కానీ నీవంటే నాకు ద్వేషం
నువంటె నాకు అసహ్యం
ఎందుకంటే గడిచిన ప్రతిక్షణం
నా జీవితం తగ్గి పోతుందనే కోపం!

అందుకే నాకు సమయం అన్నా
గడియారం అన్నా
నాకు ఎడారిలో చిక్కుకున్న భావన!

నీవు మాత్రం సిన్సియర్ గా
నీ డ్యూటి చేస్తూనే ఉంటావు
ఓ గడియారమా
నీ అంకితభావనికి నా థాంక్స్!

మావూరి మట్టి వాసన...

2007-09-01T16:24:00.001-07:00

మావూరి మట్టి వాసన
కమ్మదనం
రమ్మని చేతులు చాచింది!

రచ్చబండను అడుగు
ప్రపంచ జ్ఞానాన్ని
నీ అరచేతిలో పెడుతుంది!

బోసినవ్వు
ముడుతలు పడ్డ మొహం
గోచిగుడ్డ
మా పల్లె రాజు అలంకారాలు!

చింతతోపులోని
చెట్లు,పక్షులు
అలిగి అలకపానుపు
ఎక్కాయి!

సందేళ పశువులు
దీనంగా కాళ్ళీడిస్తున్నాయి
రేపటికి గ్రాసం
దొరుకుతుందో
లేదోనని!

నేటి తెలంగాణ

2007-09-01T16:00:00.000-07:00

నేటి తెలంగాణ

గపుడే తెలారుతున్నది.కోళ్ళు "కొక్కొరొకో" అని అరుస్తూ జనాలను మెల్కోలుపుతున్నయి.రైతులు పలుగు,పార పట్టుకొని పొలాల వైపు నడక సాగిస్తున్నారు.ఆడంగులు ఇల్లలికి పశువుల పేడను ఎత్తి శుభ్రం చేస్తున్నారు.సూర్యుడు బద్దకంగా ఆవలించుకుంటు మెల్లిగ వస్తున్నడు.లచ్చమ్మ పొయ్యి లోకి ఇన్ని బియ్యము గింజలు వేసి ఉడకబెడుతున్నది. కట్టెలు పచ్చిగా ఉండడం వలన అవి సరిగా రాజు కొనడం లేదు.లచ్చమ్మ ఊదురు గొట్టం సహాయంతో ఆ పచ్చి కట్టెలను ఊదుతూ ఉంది.అపుడపుడు దగ్గుతు ఉంది.రాత్రనక పోయిన సమ్మయ్య ఇంక తిరిగిరాలేదు.జొన్న చేనుకు కావలికి బోతనని చెప్పి సద్ది కూడు సంకన పెట్టుకొని బయల్దేరిన మనిషి ఇంక రాకపోయెసరికి లచ్చమ్మ ఎదలో గుబులు చుట్టుకుంది.అయినా తన పెనిమిటికి ఎం గాదులె అని తనలోనె తాను దైర్యం చెప్పుకుంది.ఉడికిన బియ్యాన్ని వార్చి ఉమ్మగిల బెట్టింది.గొడ్డుకరం,ఉల్లిగడ్డ,పచ్చిమిర్చి వేసి కూడు తయారు చేసింది.తనం చేసి తన మొగుడి కోసం ఎదురుచూస్తున్నది. అర్దరాత్రి అయినా సమ్మయ్య జాడ తెలియకపాయె?లచ్చమ్మ గుండెలో అపసకునం తొంగిజూసింది.కొంపదీసి పోలిసోల్లు కాని పట్టుకుపోయారని అనుమానంగా ఉంది.ఒక్కసారిగా గతంలోకి తొంగిచూసింది లచ్చమ్మ.పిచ్చయ్య,రాధమ్మల ఒకనొక గారాలపట్టి లచ్చమ్మ.తను ఆడింది ఆట,పాడిందె పాట అంత సొతంత్రంగా పెంచారు లచ్చమ్మ తల్లితండ్రులు.తాము కూలి నాలి చేసిన కూతురికి ఏ లోటు రానిచ్చే వారు కాదు.తాము గంజినీళ్ళు తాగి బిడ్డకు వరి అన్నం తినిపించారు.తమ పానాల కన్న ఎక్కువగా చూసుకున్నారు.యుక్తవయసు రాగానే తమ మాదిగ కులస్తుడైన సమ్మయ్యను ఏరికోరి లగ్గం జేసారు.లచ్చమ్మ సిగ్గుల మొగ్గయింది.అంతమంచి మొగడు దొరికినందుకు సంతోషించింది.ముచ్చటగా తాటాకు గుడిసెలో కాపురం పెట్టారు లచ్చమ్మ సమ్మయ్య దంపతులు.ప్రతిరోజు వారికి వసంతరాత్రే.ప్రతిక్షణం ఒకరిని విడిచి ఒకరు ఉండెవాళ్ళు కాదు.వీరి సంసారానికి ఊరంత ఆసూయ పడేది .దంపతులు అంటె ఇలాగ ఉండాలి అనుకొనెవారు.ఏడాది తిరిగెలోగా వారికి పండంటి కొడుకు పుట్టాడు.ఆ ఆలుమగల సంతోషానికి అవధులు లేకుండ పొయింది.తమ వంశాకురం జన్మించినందుకు వారి మది పులకరించింది. సమ్మయ్య తన కొడుక్కి పెపంచంలోని ఉన్న పేర్లలో తన కొడుకు పేరు బాగుండాలని "రామరాజు" అని పేరు పెట్టడు.తన కొడుకు రాముని వలె ఉంటాడని,తనకు తలకొరివి పెట్టి పుణ్యలోకాలకు పంపిస్తాడని ఆశపడ్డాడు.రామరాజు స్వతహాగా తెలివితేటలు గలవాడు.ఐదేండ్లు రాగానే ప్రభుత్వ పాటశాలలో జాయిను చేసినారు. ఆ ఆలుమగలు కూలినాలి చేసి డొక్కలు వెన్నుకు ఆనించుకొని రామరాజును చదివించారు.ఆ బడి పంతులు వీరభద్రయ్య "మీ రామరాజు బాగ తెలివైనవాడు ఏలాంటి చిక్కు ప్రశ్నలకైన సమధానం చిటికెలో చెపుతాడు.కానీ దురదృష్టం కొద్ది రామరాజు "మాదిగ" కులంలో పుట్టకపొయింటే ఇంకా ఎదిగేవాడు" అని లచ్చమ్మ,సమ్మయ్యలకు చెబుతుండే వాడు.రామరాజు పదవతరగతిలో రాష్ట్రస్తాయిలో ప్రతముడుగా పాసయినాడు.

ష్...ష్...ష్...

2007-09-01T10:37:00.000-07:00

ష్...ష్...ష్...

శబ్దం చేయకండి
చెవులు చిల్లులు
పడుతూ నిజాలు
వినబడడం లేదు!

కనులు గోడకి
వేలాడ దీసి
మాటలని మట్టిలో
కప్పిపెట్టాను!

ఏమిటి ఈ విచిత్రం
నా శరీరం భూమిలో
కూరుకుపోతున్నది!

చిత్రం!నా కాళ్ళు
ఇప్పుడు ఆకాశం
వంకా ఎగిరిపోతున్నాయి!

నా మనసు కనపడడం లేదు
ఎక్కడో ఆగాధ లోకంలో
తప్పిపోయింది!

రెప్పల పాటు స్వప్నం
మెలకువతో జారుకుంది
ఇప్పుడు మిగిలింది కేవలం
రెండు కన్నీటి చుక్కలు మాత్రమే!

నగరం సవతి తల్లి
కన్నతల్లిలా గుండెకు
అదుముకోదు సరికదా
నా వేశబాషలను చూసి
చీదరించుకుంటుంది!

ఆకాశం తలకిందులైంది
భూమి వెక్కి వెక్కి
ఏడుస్తున్నది!

నేను చదివిన మహా గ్రంధాలు
బ్రతకడానికి ఏమాత్రం
చిట్కాలు చెప్పలేదు!

మనిషి బ్రతుకు వందెళ్ళు
జీవించడానికి సరిపోదా
ఒక క్షణం!

మానవ సంబందాలన్ని
ఆర్తిక సంబంధాలు అయినప్పుడు
కేవలం పచ్చని కాగితానికి ఉన్న
విలువ మనిషికి లేకుండ పోయింది!

రాత్రి ఒక నరకయాతన...!

2007-08-28T13:37:00.000-07:00

క్షణాలు యుగాల్లా
గడుస్తున్నాయి
రాత్రి ఒక నరకయాతన...!

హృదయాన్ని కోస్తున్న శబ్దం
చిత్రం! ఏమాత్రం
నొప్పి కలగడం లేదు
హాయిగా ఉంది!

ఆలోచనలు
మెదడులో గడ్డకట్టి
భావాలు హృదయంలో
ముప్పిరిగొని
అక్షరాలు శరపరంపరగా
దూసుకొస్తున్నాయి!

ఇపుడు కొత్తగా
రాయడానికి ఏమిలేదు
అందరు చీకి పారేసిన
భావాలు తప్పా!

ప్రేమ ఇంత కొత్తగా
ఉంటుందని ఈరోజే
తెలిసింది .
నా పాత జీవితం లోని
క్రొంగొత్త మనసులా!

స్వప్నం నిషిద్దం
నిజం బహిరంగ స్వప్నసుందరి
ఒక చెలి బట్టలిప్పి
నగ్నత్వాన్ని చూస్తానంటుంది!

గాయపడ్డ హృదయంలో
ఎన్ని గాడాంధకారాలు ఉన్నయో
ఏ గాయకుడు గానం చేయగలడు

SH..SH..SH..

2007-08-25T11:18:00.000-07:00

SH..SH..SH..
SabdaM cheayakaMDi
chevulu chillulu
paDutua nijaalu
vinabaDaTam leadu
kanulu goaDaki
vealaaDa diasi
manasuni maTTiloa
kappi peTTaanu!
eamiTi ia vichitram
naa kaaLLu bhuamiloa
kuaruku poatunnaayi
andaru chuastunnaaru
kaani vaaru navvukunTu
tamaloa taamea vikRtangaa
navvutua santoashangaa
chindulu veastunnaaru!
chitram naa kaaLLu
ippuDu aakaaSaM vankaa
egiripoatunnaayi!
naa kanulu kanapaDaDam leadu
ekkaDoa aagaadha loakamlo
tappipoyaayi ippuDu
migilindi keavalam
renDu kanTi chukkalu maatramea!
pichchigaa tirugutunnaanu
ekkaDiki veLLaaloa...
nagaram savati talli
kannatallilaa gunDeku
adumukoadu sarikadaa
naa veashabhaashalanu chuasi
chiadarinchukunTundi!
chitram!marinta agaadham loaki
kuarukupoatunnaanu...
dayacheasi evaraina nannu
raxiMchanDi..raxiMchanDi
aakaaSaM talakindulaindi
bhuami vekki vekki
eaDustunnadi!
maniShi jaaDa eadi
kRtrima namuana laanTi
okearakamaina samuahaalu
neanu chadivina mahaagrandhaalu
eamaatram bratakaDaaniki
chiTkaalu cheppaleadu!
maniShi bratuku
vandeLLu,jiavinchaDaaniki
saripoada oka xaNaM
manamanta uttama
naTa saamraaT laku
tiasipoamu!
Dabbu manishini
maanava sambamdaalanu
nirdeashistunappuDu...
maanava sambandaalanni
arthika sambandaalea
ayinappuDu keavalam
pachchani kaagitaaniki unna
viluva manishiki leakunDaa
poyindi!
kaabaTTi ballaguddi chebutunna

అదొ నిశ్చల చిత్రం ...

2007-08-24T15:28:00.001-07:00

భుజాలపై మోసిన శవాలెన్నో

2007-08-24T14:59:00.000-07:00

భుజాలపై మోసిన శవాలెన్నో
వికృతంగా నవ్వుతున్నాయి
జననానికి మరణానికి
తేడా లేనట్లు!

ఎక్కడో చచ్చిన మరణం
పుట్టడానికి విశ్వప్రయత్నం
చేస్తున్నది!

అవును!ఇది మరణ వృత్తమే
జీవిత మంత మరణించి
ఇపుడు జీవిచడానికి
తయారవుతున్నది!

చావు పల్లకిలో ఊరేగడానికి
కొత్త మనుషులు కొత్త బట్టలు
కట్టుకొని వచ్చారు!

నాకు తెలుసు
మరణం అంటే ఏమిటో
ఎందుకంటే నేనెప్పుడో
మరణించను!

కందుకూరి రమేష్ బాబు ఇటీవల రచించిన "లే పేన్స్యూర్"సామాన్య శాస్రం వరుస ప్రచురణలలో తొమ్మిదొవది.సామాన్య శాస్రం పేరిట జీవితంలో సామన్యంగా బ్రతుకుతూనే ఇతరులక

2007-08-10T19:20:00.000-07:00

కందుకూరి రమేష్ బాబు ఇటీవల రచించిన "లే పేన్స్యూర్"సామాన్య శాస్రం వరుస ప్రచురణలలో తొమ్మిదొవది.సామాన్య శాస్రం పేరిట జీవితంలో సామన్యంగా బ్రతుకుతూనే ఇతరులకు చేతకాని,గొప్పవాళ్ళ మని చెప్పుకునే అసమాన్యుల ఆలోచనలకు కూడ అందని,సాద సీదా జీవితం లోని ఉన్నత విలువలను అక్షరీకరిస్తున్నారు.ఈ సందర్బంగా రమేష్ బాబు గారిని మనస్పుర్తిగా అబినందిస్తున్నాను.విషయం లోనికి వెలితే ఇది ఒక అంధ గాయకుని జీవిత చిత్రణ.ఇతడు గత ముప్పై సంవత్సరాలుగ ఒకే ప్రదేషంలో తన పిల్లన గ్రోవితో బాటసారులకు సేదతీర్చుతున్నాడు.ఈయనకు చాల మంది అభిమానులు ఉన్నారు.తమకు నచ్చిన పాట పాడించుకొని జేబులోంచి చిల్లర వేస్తారు.ఉదయం ఎనిమిది గంటలకు ప్రారంభమయ్యె అతని దినచర్య చుట్టుపక్కల వారికి సుప్రభాతంలా తోస్తుందని తన పుస్తకంలో రాసాడు.కాబట్టి ప్రతివారికి ఏదొ ఒక పేరు కావాలి కాబట్టి ఇతని పేరు లింగయ్య పుట్టిన ఊరు రేపల్లే.ఇది పాలమూరులో ఉంది.పుట్టుక తోనె లింగయ్యకు అందత్వం వచ్చింది.అప్పటి నుండి అతని భాగోగులు అతని మేనమామ చూస్తున్నాడు.లింగయ్య కడుపు కోసం కళకారుడు అయ్యాడు.పిల్లన గ్రోవితో అతను పాడే పాట కడుపులోంచి,ఆకలి నుండి పుట్టింది.అందుకే నేమొ లింగయ్య పాట వింటే మీరు ఒక్క క్షణం తప్పకుండా ఆగుతారు.ఆ పిల్లన గ్రోవి లోంచి వచ్చే ప్రతిపాట మిమ్ము మైమరపిస్తుంది.పాత పాటల నుండి కొత్త పాటల వరకు లింగయ్యకు వచ్చు ఏ పాట కావలంటె ఆ పాట క్షణాలలొ మీకు వినిపిస్తాడు.ఈ పాటలన్ని ఎలా నేర్చుకొన్నావని ప్రశ్నిస్తే వారి ఊరిలో టేప్ రికార్డర్ ఉన్నదట ఊరికి వెల్లినప్పుడు కొత్త పాటలన్ని నేర్చుకొంటానని సమాదానం చెప్పాడు.నల్లకుంట లోని ప్రతి ఒక్కరికి లింగయ్య తెలుసు అతను ఒక్కరోజు పిల్లనగ్రోవి పట్టలేదంటే వారికి ఏమి తోచదు.ఒక పేద కళకారుడు ఇంతమంది ప్రేమను పొందడంలో కారణం ఒక్కటే కనిపిస్తుంది.అది హ్రుదయం లోంచి వచ్చే ఆకలి పాట,ఆత్మ విశ్వాసం లోంచి వచ్చే బ్రతుకుధార.రమేష్ బాబు తన పుస్తకంలో ఒక చోట ఇలా అంటాడు. "అతడు పాడుతున్నప్పుడు ఊగిపోయే రైలు మరి పాడ నప్పుడు ఒంటరి పట్టాలు".లింగయ్యలో కేవలం కళకారుడు కాకుండ మంచి కవి ఉన్నాడని,అతనిని చూస్తుంటే రోడిన్ మలచిన "లే పెన్స్యూర్" గుర్తుకు వస్తాడని కవి అభిప్రాయం.ఇంత గొప్ప కళకారునికి ప్రభుత్వం తగిన సహాయం చేయాలి. నిస్తేజంగా ఉండెవారికి తప్పకుండా అతని పాట జీవితాన్ని ఎలా ఉన్నతంగా మార్చు కొవచ్చో చెబుతుంది.ఇంత మంచి క్రుషిని చేసిన కందుకూరి రమేష్ బాబు గారిని మనస్పూర్తిగా అభినందిస్తున్నాను.

నమస్తే ...నమస్తే

2007-08-10T06:19:00.000-07:00

...నమస్తే
భారత ప్రజాస్వామ్యానికి
చూస్తుండే గానే ఎంత ఎదిగిపోయింది?
నిన్న మొన్నటి వరకు పాలు తాగే
పసి పిల్లలా అల్లరి చేస్తూ అందరిని నవ్విస్తూ
కవ్వించేది!

ప్రజల కొరకు,ప్రజల చేత,ప్రజలకై
అని ప్రజాస్వామ్యానికి అమాయకులు
ఎంత పెద్ద నిర్వచనం ఇచ్చారు
ఇప్పుడంతా ప్రజల రక్తం,
ప్రజల మాంసం,
ప్రజల శీలం,
నూతన ప్రజాస్వామ్యానికి సరైన అర్తం.

అరవై సంవత్వరాల స్వాతంత్ర భారతంలో
పేదల రక్తం ఏరులై పారని దెప్పుడు ?
మూడు వర్ణాల జాతీయ జెండా
మూడు ముక్కలుగ మారి
వీధి కుక్కల పొట్లాటల్లో చింపిరి గుడ్డలుగా
మారిపోయింది!

ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో ...
ఉన్నత విద్యాలాయాల్లో ...
హైకొర్టు,సుప్రీం కోర్టు,ఇలా ఏ ఉన్నత
కార్యలయాలలో ఆ జెండాను చూస్తే
కనీసం అక్కడ ఐన సగర్వంగా ఉందని
సంబర మేసేది!

కాని సామాన్య ప్రజల మైన మేము
తలదించుకోవడం నేర్చుకొన్నాము
మేము తలెత్తేది కేవలం పంద్రాగష్టు నాడె
మువ్వన్నెల జెండా లోని ఇరవై నాలుగు రేకులు
మేము పడుతున్న కష్టాలకు సజీవ సాక్షాలు!

జనగణమన పాడితే
రాజ్యం మావోహిష్టు అంటున్నది
ఉండడానికి కనీస భూమి అడిగితే
ఆరు అడుగుల్లో మట్టిని తవ్వి అందులో
కప్పి పెడుతున్నది.

భావ వ్యక్తీకరణకు సంకెల్లు వేసి
"లజ్జ" లేకుండా ప్రజస్వామ్యానికి తూట్లు
పొడుస్తున్నది. ఓ నా సిగ్గు లేని ప్రభుత్వమా
ముందుగా నీవు నీలోని చీకటిని తరిమికొట్టు !

రౌడీలు ముదిరితే రాజకీయ నాయకులు
తొండ ముదిరి ఊసరవెల్లి అయినట్లు
ఇపుడు సర్కారు అంటేనే రౌడీలు కదా
ముదిగొండ కాల్పుల్లో ఏరులై పారిన ఒక్కొక్క
రక్తపు చుక్క ఇప్పుడు ఎర్రటి సూర్యుడికి మల్లే
మిమ్ము వడదెబ్బతో చంపుతుంది!

జీవితాన్ని కూల్చడం ఇప్పుడు మరింత సులువు...

2007-07-31T23:29:00.000-07:00

జీవితాన్ని కూల్చడం ఇప్పుడు మరింత సులువు...
గ్లోబలైజేషన్ మనకు తెలియకుండా మనను
మార్చుతున్నంత సులువు!
ఆనాది నుండి నేటి ఆధునిక టెక్నాలజి వరకు
బలవంతుడికే ప్రాణాలు తీసె హక్కు
ఒక్క తూటకు చిటికెలో పనైపోతుంది.
భూమి కోసం...
ఇక్కడ భూమి అంటే కేవలం నేల కాదు
నా కన్న తల్లితో సమానం
తల్లి జన్మ నిస్తే భూమి కడుపు నింపింది
ఆలాంటి తల్లి నాకు అంగట్లొ సరుకై పోతున్నది
అమ్మ ఇప్పుడు నా చేతులు దాటి అకాశం వైపు బిత్తర
చూపులు చూస్తున్నది ...
ఇప్పటి నా తల్లి పసుపు కుంకుమ పొగొట్టుకొన్న
విధవ రాలిలా కళ విహీనమైన మొహంతో ఉంది .
నా తల్లిని ఎల కాపాడు కోవాలి
బుక్కెడు బువ్వ పెట్టే అమ్మ కోసం
సంతొషంగా మా ప్రాణాలు తిసుకొండి.

చీకటి...

2007-04-05T08:08:00.000-07:00

చీకటి...
ఎటుచూసిన కటిక చీకటి
వేలాడే రెండు కన్నులలో
దాచుకున్న చిక్కటి చీకటి
ఏమి కనిపించడం లేదు
శూన్యాన్ని మనసులో
కప్పిపెట్టి వెలుగు కోసం
వెతకడం వృధా ప్రయాస
ఉదయం వచ్చిన కలకు
జీవితానికి లంకె కుదరదు
అప్పుడెపుడో వాడిన నా
దేహం మళ్ళి మొలకెత్తడం
ప్రారంభించింది!
* * * * *

అక్కా స్వరూపక్కా...

2007-03-29T10:15:00.000-07:00

అక్కా స్వరూపక్కా...
అప్పటి నీ నవ్వు
చూడాలని వుంది
పది సంవత్సరాల ప్రాయంలో
పశుల వెంట నీడల తిరిగే హద్దులు లేని నీ ప్రేమను
చూడాలని ఉంది!
ఆ రోజు మనూల్లోకి వచ్చిన
అన్నలని చూసి నేను మీ వెంట
వస్తానన్నా నీ దైర్యాన్ని
చూడాలని ఉంది!
అక్కా...
తినడానికి తిండి లేని నీవు
యితరుల ఆకలి గురిచి
ఆలోచిస్తుంటే ప్రాణం తరుక్క పోత ఉంది.
అడవుల వెంట తిరుగుతూ
పేదవాడికి పెన్నిదిలా
ప్రభుత్వానికి సహలుగ
దనవంతుల గుండెల్లో నిదుర పోయిన
నీ మనవత్వాన్ని చూడాలని ఉంది
అలాంటి నీవు ఒక పోలీసు చేతిలో
ఎలా మోసపోయావక్కా!
ఆ పోలీసు కుక్కలను ఎలా
నమ్మవక్కా?
ఇపుడు నిన్ను చూడాలని ఉంది
కనీసం నీ శవం కూడ చూడడానికి
అవకాశం లేకుండ చేసారు
నాకు తెలుసు నీవు మళ్ళి
విప్లవ సుర్యునిలా
ఉదయిస్తావని...

(యిటివల పోలీసుల చేతిలో మోసపొయినా స్వరూపక్కను గుర్తుచేసుకుంటూ)

రాత్రి పగలు...

2007-03-24T11:30:00.000-07:00

రాత్రి పగలు
విడాకులు తీసుకున్నాయి
ఒకరి మొహం ఒకరు
చూడలేక!

వధువు తలొంచుకొంది
సిగ్గుతొ కాదు
నా అనకారి తనాన్ని
చూడలేక!

గడియారం వంకా
చూస్తే నాకెప్పుడు
భయం వెస్తుంది
తగ్గి పోతున్న నా వయస్సు గుర్తొచ్చి!

ప్రియురాలు
ఎప్పుడూ నా జేబు వంక
చూస్తుంది
నేను ఆమె మొహం లోకి
చూస్తాను!

బాగా గురుతు...

2007-03-23T04:22:00.000-07:00

బాగా గురుతు.
అయితారం అంగట్ల
నువు కొనిచ్చిన సీకులు,
సాహేబు దుక్నంల పిప్పరమెంట్లు తినుకుంట
గడిలోకెళ్ళి మనమొస్తుంటే,
మంగళి నారాయణ, మాదిగ లచ్చయ్య
ఒరేయ్ ‘ఎంకటేషు’ అని పిలిస్తే
ఎగిరి గంతేసి ఉరికెటోన్ని.
జొన్న కంకుల్ని బెల్లంల కలిపి
ఆగమాగం మెక్కెటోన్ని.
పీర్ల పండుగ నాడు మైదాకు బెట్టుకోని
మునిమాపు యేళ అళయ్ బళయ్‌గా
మస్తుగ తిరిగెటోన్ని.

ఇయ్యాళ
పెద్ద సదువులు సదివి మళ్ళ ఊరికి పోతె
ఎక్కడ జూశినా టీవీలు
వాటి ముందు మందలు మందలుగా జనం.
నేను పుట్టి పెరిగిన పల్లె
నాకే అన్‌జాన్ గొడుతున్నది.

మంగళి నారాయణ, మాదిగ లచ్చయ్య
‘ఎంకటేషు’ అని పిలవలేదు.
ఎండిపోయిన లంక చేనులా
ఎవరి మొగంలా కళ లేదు.

ఏమైంది నా ఊరికి?
ఎక్కడ పోయినయ్ అప్పటి ప్రేమలు.
నాకు మునుపటి నా ఊరు కావాలె.
గిదేదో మొగాలకు రంగులేసుకున్న
బాగోతంలా కనబడుతున్నది.
ఏం పెద్ద రోగమొచ్చిందో ఏమో!
ఎవడి దిష్టి తగిలిందో ఏమో!

అమ్మా!
అయితారం అంగట్ల సీకులు
సాహేబు దుక్నంల పిప్పరమెంట్లు మళ్ళ తినాలనుంది.
మళ్ళ చిన్నతనంలోకెళ్ళి
పులికాట్ ఆట ఆడాలనుంది.
గా దినాలు యిగ రావా అమ్మా!!

2007-03-14T13:16:00.000-07:00

ఈరోజు నా చావు ముహూర్తం...

2007-03-14T11:48:00.001-07:00

ఈరోజు నా చావు ముహూర్తం...
ఖచ్చితంగా పన్నెండు గంటలకి
ఒక క్షణం తేడా ఉండదు!
ఎందుకు చస్తున్నావని
కారణాలు అడక్కండి
చావడానికి కారణాలు ఉండవు!
పరీక్షల్లో తక్కువ మార్కులు రాలేదు
ప్రేమ విఫలం కాలేదు
ఆర్థిక సమస్యలు లేవు
మానసిక వికృతాలు లేవు
అయినా చావడానికి
నేను సిద్దమై పొయాను!
మీకొక అనుమానం రావచ్చు
ఎలాంటి సమస్యలు లేకుండ ఈ గోల ఏమిటని
ఎమైతేనేం నేను చావడనికి సిద్దమై
పోయాను!
కాని ఒక పెద్ద డౌట్ ఏమిటంటే ఎలా చావాలి?
మీలొ ఎవరైన చావడానికి మార్గాలు
ఉంటే చెప్పండి!
మీ పేరు ఎవరికి చెప్పనులే
ఏమిటి రైలు కింద తల పెట్టాలా
ఇంత బ్రతుకు బ్రతికి కుక్కల చావ మంటారా
నాకు నచ్చలే! ఇంకొక నొప్పి తెలియని మార్గం ఉంటే చెప్పండి!
విషం తాగమంటారా
ఉరి వేసుకోమంటార
అమ్మో!ఊహించడానికే భయంగా ఉంది!
చీ ఈ ఆధునిక యుగంలో
నొప్పి తెలియకుండ చావలేమ!
ఇపుడు తెలిసింది విషం కూడ నకిలిదని
అది తాగితే చావం సరికదా ఆయుస్సు పెరుగుతుంది!
మీకు సలహాలు ఇవ్వడం కూడ చేతకాదు
నాకు అద్బుత మైన ఆలోచన వచ్చింది
చావడానికి సుఖమైన మార్గం
శీతల పానీయాలు తాగడమే
పది రూపాయలతో ప్రాణం పైకెగిరిపోతుంది!
ఈరోజు నేను చావడానికి సిద్దమై పొయాను
దయచేసి ఎవరు నా గురించి కన్నీల్లు
పెట్టుకోవద్దు!

Blogger: Dashboard

2007-03-14T08:55:00.000-07:00

Blogger: Dashboard

ఒక దీర్గ నిద్రలో అస్పస్ట ఆవేశం...

2007-03-08T11:54:00.001-08:00

ఒక దీర్గ నిద్రలో అస్పస్ట ఆవేశం...
మనసు ఒంటరిగా మేలుకొంటున్నది
ఒకనొక కలలో భూమిని నగ్నంగా చూస్తూన్నాను!

పుస్తకాల వంకా చూస్తే
నా కెప్పెడు చిన్నప్పుడు అమ్మ చూపినా
భుచాడు కనిపిస్తాడు
భయం వేసి పారిపోతాను.

నేను చూసాను గాలిని
మలయమారుతపు అందాన్ని
చెట్లు మనుషుల కల్మషం చూసి
నీడ నివ్వడం మానలేదు.

హ్రుదయపు అంచులలో బావాన్ని
రంగరించి అర్తానికి కొత్త
రూపు ఇస్తాను.

కవిత్వానికి చంధస్సు,అలంకారాలు
తీసేసి నగ్నంగా
నడివీదిలో తిప్పుతాను.

సామాన్య ప్రజల
ఆకలి కేకలను
కడుపు నిండని అర్దాకలిని
నేను కవిత్వమై ఊరట నిస్తాను.

నేలతల్లి సాచ్చిగా...

2007-03-08T11:51:00.000-08:00

నేలతల్లి సాచ్చిగా...
బీడుబడ్డ నా జీవితం
గడిలో కెంచి వస్తుంటే
వెంటబడిన మునుపటి బతుకు
ఒక్కప్పుడు రాజులా బ్రతికిన తను
గదేదో పెద్దరాజ్యం పన్నిన దుష్టపన్నాగాలకు
పది మందికి బువ్వ బెట్టిన తనకే
గిపుడు తినడానికి మెతుకు లేదు
నెత్తి పైకెత్తి చూస్తె వెక్కిరిస్తున్న మబ్బులు
అడుగు దీసి అడుగు వేయటం
ఇపుడు ఏకంగా చావడానికె
తన పెళ్ళాం పిల్లలకు గింత
తోవ జూపి వాల్లకు పరెషాన్ లేకుండా జేయాలి
పురుగుల మందు గూడ గిపుడు నకిలిది వస్తున్నది
మొన్న అది తాగిన నారిగాడు చావలేదు ఉల్ట పైసలు దవకానలొ బెట్టిండు
గాబట్టి చావడానికి అలకైనది ఉరి
ఎందుకంటే దీనికి పెట్టుబడి అవసరం లేదు
గీసొంటి దినం ఎవరికి రాకూడదు
సర్కారొల్లు ఉరి ఏసుకొన్నొల్లకు పైసలిస్తదంట
గా పైసలా తోని నా పెల్లం పిల్లలు
మంచిగా ఉంటారు ఇక బోత మల్ల
టైం లేదు గాడ సావడానికి లైన్ గట్టాలి.

నిదుర రాదు...

2007-03-08T11:47:00.000-08:00

నిదుర రాదు...
కళ్ళలో నిదురకుక్కుకున్నా నిదురరాదు
తరతరాల అవమానాలకు సమాదానం చెప్పనిదే
నిదురరాదు!
ఒకట రెండా పుట్టినప్పటి నుండి చచ్చేవరకు
నిరంతరం భానిసలుగా మార్చిన
ఈ కులవ్యవస్త మారెవరకు
ఎంత ఎదిగిన అనుమానపు చూపులకు సమాదానం
దొరికె వరకు నిదురరాదు.
అర్దరాత్రి మెలకువలో ఎవరో
గేలిచేస్తున్న పెద్దమనుషులు
నా జీవితాన్ని సర్కస్ ఆడిస్తున్న
నా పుట్టుకకు ప్రమేయం లేని
ఈ కులం నా కొద్దు!
నేను చదివిన పుస్తకాల్లొ ఎప్పుడూ
నా కులం గురించి చెడుమాటలే
బ్రహ్మ పాదాల నుంచి వచ్చిన వాన్ని
ఆ పాదాలె లేకుంటె బ్రహ్మ ఎల నిలబడ గలడు
ఓ!ఉత్తములారా మా చెయి పడితేనె కదా
మీ జన్మ పవిత్రం అయ్యేది!
నేను అంటరానివాన్ని ఐనప్పుడు
నన్ను సృస్టించిన అంటరాని
దేవుడెవరు!

నాకో ఉత్తరం కావాలి...

2007-03-08T11:41:00.000-08:00

నాకో ఉత్తరం కావాలి...
తోక లేని పిట్ట నా ఇంటిలో
వాలాలి.
భాగా గుర్తు చిన్నప్పుడు
వచ్చే ఉత్తరాలు.
నడి వేసవిలో చిరుగాలిలా
జీవితానికి భరోసాల
ఏదొ మరిచిపోని సంగతిలా
ఇంకా వెంటడుతూనే ఉంటుంది.
మేల్స్ వచ్చిన తర్వాత
అక్షరాలు నా మొహం చూడటం లేదు.
వాటికి ఏమి మహిమ ఉందో కాని
ప్రేమ బందంతో కట్టి
బాదల్లో వెన్నంటే స్నేహితుడిలా
నిరంతరం మనకు కొత్త లోకాన్ని
చూపించే మాంత్రికుడిలా మాయ... ఒక అందమైన కల్పన.
ఉత్తరం రాయడం ఒక కళ
చదవటం ఒక అనుభూతి
ఇప్పుడు ఉత్తరం ఉత్తరం దిక్కుకు
ఎగిరి పొహింది.

ప్రియా...

2007-03-08T11:36:00.000-08:00

ప్రియా...
ఏమని వ్రాయను
హృదయంలో శూన్యపు చూపులు
మదినిండ కలవరింతలు
శరీరంలో వేడిగాలులు
మొత్తానికి నన్ను నేను ఎప్పుడో
మరిచి పొయాను...
నీకొసం గాలితో గొడవపడ్డాను
పూవులు గర్వం వణచడానికి
నీవు వెంటనే వాటికి నీ అందం
చూపించాలి.
ప్రేమ తో నీవు చాపిన
కరచాలనం నా మనసులో
ఎప్పటికి ఉంటుంది.
నీ అధరాలు
పున్నమి వెన్నెలలు
పులకింతల లోగిల్లు...
నీ చూపులు
నిత్యకళ్యాణ పూదొటలు
నవచైతన్య నవనీతాలు...
నీ మాటలు
గారడి చేసె మంత్రాలు
బురిడి కొట్టించే అద్బుతాలు...
నీ ప్రేమ
మన్మధునికి సైతం ఈర్ష పుట్టిస్తుంది
మానవుడి నైన నేనెంత...
అందుకో ఈ ప్రేమ సందేశాన్ని
అనంత విశ్వ సాక్షిగా...

నేను చూసాను...

2007-03-08T11:31:00.000-08:00

నేను చూసాను...
నగ్న చిత్రాన్ని
కల్లోళిత మనసుతో!
దేహం అంగడి సరుకైనప్పుడు
అంగుళానికి ఒక రేటు
నా మనస్సుతో పని లేకుండా
నిరంతరం పాకే విష జంతువులు
నా ఆకలి నాకు నా దేహం చూపించింది.
మలినమైన లోకంలో
మానవత్వాన్ని విడిచి
మెహింది బజారులో నిలబడ్డ నా విష యంత్రం
సూట్,బూట్ లతో వచ్చే వారికి
నా దేహం ఒక వస్తువు...
పచ్చని నోట్ట్లతో వచ్చె వారికి
మనసు మరిచి బిస్తర్ వేస్తాము
అవును నేను వెశ్యనే!
బ్రతుకు భారం
ఐనప్పుడు ఆ బరువును
దించుకోవడం
నేరంకాదు...

మట్టి అంటే...

2007-03-08T10:34:00.000-08:00

మట్టి అంటే...
బుక్కెడు బువ్వే కదా!
నా మట్టి నాకు కాకుండా
పోతుంది.
నిలబడడానికి కాసింత
భూమి లేకుండా పోతుంది.
ప్రపంచీకరణ విషఫలాలు
నా మట్టికి ధరను నిర్ణయించింది.
ఒకప్పుడు నా ఊరి మట్టివాసన
బ్రతక డానికి దోహదపడేవి
ఇపుడు నేను ప్రభుత్వ అబివృద్దికి
నా తల్లి లాంటి మట్టిని
అమ్మకానికి పెట్టాను!
అవును నేను నా మట్టి తల్లికి
ద్రోహం చేసి పచ్చని నోట్లతో
నిర్దయగా మట్టిని
తన్నుకొంటూ వెళుతున్నాను!

అగాధ లోకంలో...

2007-03-07T08:29:00.001-08:00

అగాధ లోకంలో...
కనులు తెరిచి
కలలు కంటున్నా!
అస్పస్ట రూపాలేవో
రమ్మని చేతులు ఊపుతూ
తొందర పెడుతున్న వింత మనుషులు
నాకు కొద్దిగా మానవత్వం
కావాలి.
ఎక్కడికి పోయాడు మనిషి
నాకు కనిపించడం లేదు.
మీలో ఎవరైన మనిషి జాడ
చెప్పండి.
వస్తువ్యామోహానికి బలై
అవసరం లేనిది కొనిపించే
గ్లోబల్ ప్రపంచం!
యమదూతల్ల వెంటపడే
మార్కేట్ మాయాజాలం.
నాకు కాసింత ప్రేమ
కావాలి.
మర్కేట్ నరకంలోంచి
నా ఊరి మట్టివాసన
దిశగా అడుగులు వేయాలి.
తొలకరి చిరుజల్లులా
పండువేసవిలో మలయ మారుతంలా
చింత చెట్టులోని చిగురాకులా
గాలిలొ ఎగిరే పక్షిలా
మార్కెట్ భూతం నుండి
నేను ఎగిరి పోవాలి!

--~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~
ఈ సందేశం మీకెందుకు వచ్చిందంటే.. మీకీ గుంపులో సభ్యత్వం ఉంది కాబట్టి: Google గుంపుల వారి "తెలుగు సాహిత్య వేదిక" గుంపు.
ఈ గుంపుకు జాబులు పంపేందుకు, ఇక్కడికి మెయిలు పంపండి: syak_13july@googlegroups.com
ఈ గుంపు నుండి విరమించుకునేందుకు

కలల కన్య ...

2007-03-07T07:50:00.000-08:00

కలల కన్య
ప్రసవ వేధన పడి
శూన్యాన్ని కంటున్నది.

కాలాన్ని బంధించి
రాజ్యాంగంలోని సెక్షన్లను వెతికి
కఠినంగా శిక్షిస్తాను!

పుస్తకాల మధ్య దాక్కొన్న
అక్షరాలు ధాస్యాన్ని విడవమని
కన్నీరుగా ప్రవహిస్తున్నవి!

విప్పరిత నేత్రాలలో
అస్పష్టపు చూపుల తడి
సౌంధర్యాన్ని చూడనివ్వడం లేదు!

ఇపుడు కొత్తగా రాయడానికి ఏమిలేదు
అందరూ చీకి పారేసిన
భావాలు తప్పా!

ఆకాశం నుండి జారిన వానచినుకులా...

2007-03-07T07:39:00.000-08:00

ఆకాశం నుండి జారిన వానచినుకులా
జీవితం నుండి ప్రేమ జారిపొహింది!
ఇపుడు కాగితపు పడవలతో
జీవితాన్ని ఎలా ఈదడం.
నేను చంద్రునిడై చల్లని వెన్నెలను
భూమాతపై వర్షిస్తాను
గాలినై గట్టిగా హత్తుకుంటాను
చిరుదివ్వెనై ప్రపంచ అంధకారాన్ని
నిర్దాక్షిణ్యంగా వెడలగొడతాను.
ప్రకృతిలో ఉన్న సౌందర్యాన్ని
ఎవరికి అందకుండా సొంతం చేసుకుంటాను.
విశ్వ మానవున్ని
నా హౄదయపు లోతును కొలవడం
మానవులకు అసాధ్యం
కౄతిమ బ్రతుకులకు చిరునవ్వుల సహజత్వాన్ని
దానం చేస్తాను.

తెలుగు బ్లాగు మిత్రులందరికీ నమస్కారం.

2007-02-10T11:56:00.000-08:00

తెలుగు బ్లాగు మిత్రులందరికీ నమస్కారం.

బ్లాగు ఆరంభించడం సంతోషంగా ఉంది. ఇక నుంచి నాకు తెలిసిన నాలుగు మాటలేవొ ఈ బ్లాగు ద్వారా తెలపడానికి ప్రయత్నిస్తాను.